پوشاک دره گزی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۴

2025-05-14T21:44:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''پوشاک دره‌گزی'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی که در بخش شمال شرقی ایران و در [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌شود.		'''پوشاک دره‌گزی'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی که در بخش شمال شرقی [[کشور ایران\|ایران]] و در [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌شود.

	=== لباس مردانه ===		=== لباس مردانه ===
	سرپوش مردان یکی [[کلاه]] پوست بره‌ای تخم مرغ شکل سیاه رنگی بود که به آن «شُپُورَمه» یا «بُرُوک» می‌گفتند، یکی دیگر کلاهی بود که دوره آن را با پوست بره مشکی یا قهوه‌ای و روی سر آن را با پارچه مشکی یا مخمل سیاه می‌دوختند و آن را «[[کلاه]] قزاقی» یا «بخارایی» می‌گفتند. گاه نیز شب کلاهی بر سر می‌گذاشتند و شال سفید یا زرد و یا سبز رنگی دورش می‌پیچیدند.		[[سرپوش ها\|سرپوش]] مردان یکی [[کلاه]] پوست بره‌ای تخم مرغ شکل سیاه رنگی بود که به آن «شُپُورَمه» یا «بُرُوک» می‌گفتند، یکی دیگر کلاهی بود که دوره آن را با پوست بره مشکی یا قهوه‌ای و روی سر آن را با پارچه مشکی یا مخمل سیاه می‌دوختند و آن را «[[کلاه]] قزاقی» یا «بخارایی» می‌گفتند. گاه نیز شب کلاهی بر سر می‌گذاشتند و شال سفید یا زرد و یا سبز رنگی دورش می‌پیچیدند.

	مردان ایلات و طوایف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهای بخارا، اشک آباد و خیوه، لباسی مانند ازبک‌ها و ترکمن‌ها (بخارایی) می‌پوشیدند، که شامل جلیقه یقه بسته، و جبه بلند یا قبایی به نام «دُن» بود که روی آن شال سفیدی (سادات شال سبز) به کمر می‌بستند. بر روی این لباس‌ها نیز قبای دیگری که بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌کردند و [[شلوار]] گشادی از دبیت یا کرباس آبی رنگ، به همراه نعلین یا چکمه‌ای به پا می‌کردند. به هنگام کار نیز اغلب چارُقی که از یک قطعه چرم قرمز یک‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهایی پشمی به دور قوزک پا می‌بستند. مردان در زمستان هم قبایی که از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند و به آن «[[چوقا\|چوخا]]» می‌گفتند بر دوش می‌انداختند.		مردان ایلات و طوایف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهای بخارا، اشک آباد و خیوه، لباسی مانند ازبک‌ها و [[ترکمن\|ترکمن‌ها]] (بخارایی) می‌پوشیدند، که شامل جلیقه یقه بسته، و جبه بلند یا قبایی به نام «دُن» بود که روی آن شال سفیدی (سادات شال سبز) به کمر می‌بستند. بر روی این لباس‌ها نیز [[قبا\|قبای]] دیگری که بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌کردند و [[شلوار]] گشادی از دبیت یا کرباس آبی رنگ، به همراه نعلین یا چکمه‌ای به پا می‌کردند. به هنگام کار نیز اغلب چارُقی که از یک قطعه چرم قرمز یک‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهایی پشمی به دور قوزک پا می‌بستند. مردان در زمستان هم قبایی که از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند و به آن «[[چوقا\|چوخا]]» می‌گفتند بر دوش می‌انداختند.

	=== لباس زنانه ===		=== لباس زنانه ===
	زنان نوعی روسری پارچه‌ای گل دار به نام «یالِق» یا «باشْلُق» بر سر می‌انداختند. گاه نیز نوعی دستمال ابریشمی سیاه بر سر می‌کشیدند و اغلب قسمتی از آن را از زیر چانه رد می‌کردند و به پشت سر می‌انداختند و به آن «یاشماق» می‌گفتند. پیراهن یا «کونیک» زنان پارچه ساده و گل‌دار کوتاهی تا زانوان بود که دور یقه و دامن آن نوار مشکی یا قرمز و سکه دوخته شده بود. روی آن [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای به نام «یل» یا «کُولَجَه» (کلیجه) می‌پوشیدند. شلوار پرچینی از پارچه چیت گل‌دار یا متقال و یا کرباس آبی سیری که بلندی آن تا ساق پا می‌رسید و به آن «شلیته» می‌گفتند به تن می‌کردند. کفش ایشان نوعی نعلین نوک برگشته و ساغری سبز رنگ بود که اغلب روی آن را با نخ ابریشم قرمز، زرد، سبز، سیاه و مانند آن گل‌دوزی می‌کردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده می‌کردند. جوراب زنان نیز از بافته‌های پشمی گل‌دار یا نخی محلی بود. در بیرون خانه، چادر مشکی یا چیت یا چادر چهارخانه ریز آبی به سر می‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌های رنگارنگ می‌پوشیدند. دور یقه پیراهن را با نواری سکه‌دوزی شده می‌آراستند و روسری گل‌دار ابریشمی یاپشماق بر سر می‌کردند. روی پیراهن [[نیم تنه]] گل‌دوزی شده‌ای به همراه شلوار (شلیته) گل‌دار قیطان‌دوزی شده می‌پوشیدند<ref>میرنیا، سید علی. '''''سرزمین و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.</ref><ref>Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX</ref>.		زنان نوعی [[روسری]] پارچه‌ای گل دار به نام «یالِق» یا «باشْلُق» بر سر می‌انداختند. گاه نیز نوعی دستمال ابریشمی سیاه بر سر می‌کشیدند و اغلب قسمتی از آن را از زیر چانه رد می‌کردند و به پشت سر می‌انداختند و به آن «یاشماق» می‌گفتند. پیراهن یا «کونیک» زنان پارچه ساده و گل‌دار کوتاهی تا زانوان بود که دور یقه و دامن آن نوار مشکی یا قرمز و سکه دوخته شده بود. روی آن [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای به نام «یل» یا «کُولَجَه» (کلیجه) می‌پوشیدند. شلوار پرچینی از پارچه چیت گل‌دار یا متقال و یا کرباس آبی سیری که بلندی آن تا ساق پا می‌رسید و به آن «شلیته» می‌گفتند به تن می‌کردند. کفش ایشان نوعی نعلین نوک برگشته و ساغری سبز رنگ بود که اغلب روی آن را با نخ ابریشم قرمز، زرد، سبز، سیاه و مانند آن گل‌دوزی می‌کردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده می‌کردند. جوراب زنان نیز از بافته‌های پشمی گل‌دار یا نخی محلی بود. در بیرون خانه، چادر مشکی یا چیت یا چادر چهارخانه ریز آبی به سر می‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌های رنگارنگ می‌پوشیدند. دور یقه پیراهن را با نواری سکه‌دوزی شده می‌آراستند و [[روسری]] گل‌دار ابریشمی یاپشماق بر سر می‌کردند. روی پیراهن [[نیم تنه]] گل‌دوزی شده‌ای به همراه شلوار (شلیته) گل‌دار قیطان‌دوزی شده می‌پوشیدند<ref>میرنیا، سید علی. '''''سرزمین و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.</ref><ref>Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	* [[استان خراسان شمالی]]		* [[استان خراسان شمالی]]
	* [[استان خراسان جنوبی]]		* [[استان خراسان جنوبی]]
	* [[~~استان خراسان رضوی~~]]		* [[سرپوش ها\|سرپوش]]
			* [[روسری]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۲۳:		خط ۲۴:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمد رضا چیت ساز		محمد رضا چیت ساز
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
	[[رده:پوشاک]]		[[رده:پوشاک]]
	~~[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]~~

Maedeh در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۰

2025-05-13T15:40:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۰
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمد رضا چیت ساز		محمد رضا چیت ساز
			[[رده:پوشاک]]
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Samei: /* مآخذ */

2025-04-19T16:43:12Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''پوشاک دره‌گزی'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی که در بخش شمال شرقی ایران و در استان خراسان زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌شود.		'''پوشاک دره‌گزی'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی که در بخش شمال شرقی ایران و در [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌شود.

	=== لباس مردانه ===		=== لباس مردانه ===
	سرپوش مردان یکی کلاه پوست بره‌ای تخم مرغ شکل سیاه رنگی بود که به آن «شُپُورَمه» یا «بُرُوک» می‌گفتند، یکی دیگر کلاهی بود که دوره آن را با پوست بره مشکی یا قهوه‌ای و روی سر آن را با پارچه مشکی یا مخمل سیاه می‌دوختند و آن را ~~«کلاه~~ قزاقی» یا «بخارایی» می‌گفتند. گاه نیز شب کلاهی بر سر می‌گذاشتند و شال سفید یا زرد و یا سبز رنگی دورش می‌پیچیدند.		سرپوش مردان یکی [[کلاه]] پوست بره‌ای تخم مرغ شکل سیاه رنگی بود که به آن «شُپُورَمه» یا «بُرُوک» می‌گفتند، یکی دیگر کلاهی بود که دوره آن را با پوست بره مشکی یا قهوه‌ای و روی سر آن را با پارچه مشکی یا مخمل سیاه می‌دوختند و آن را «[[کلاه]] قزاقی» یا «بخارایی» می‌گفتند. گاه نیز شب کلاهی بر سر می‌گذاشتند و شال سفید یا زرد و یا سبز رنگی دورش می‌پیچیدند.

	مردان ایلات و طوایف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهای بخارا، اشک آباد و خیوه، لباسی مانند ازبک‌ها و ترکمن‌ها (بخارایی) می‌پوشیدند، که شامل جلیقه یقه بسته، و جبه بلند یا قبایی به نام «دُن» بود که روی آن شال سفیدی (سادات شال سبز) به کمر می‌بستند. بر روی این لباس‌ها نیز قبای دیگری که بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌کردند و شلوار گشادی از دبیت یا کرباس آبی رنگ، به همراه نعلین یا چکمه‌ای به پا می‌کردند. به هنگام کار نیز اغلب چارُقی که از یک قطعه چرم قرمز یک‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهایی پشمی به دور قوزک پا می‌بستند. مردان در زمستان هم قبایی که از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند و به آن ~~«چوخا»~~ می‌گفتند بر دوش می‌انداختند.		مردان ایلات و طوایف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهای بخارا، اشک آباد و خیوه، لباسی مانند ازبک‌ها و ترکمن‌ها (بخارایی) می‌پوشیدند، که شامل جلیقه یقه بسته، و جبه بلند یا قبایی به نام «دُن» بود که روی آن شال سفیدی (سادات شال سبز) به کمر می‌بستند. بر روی این لباس‌ها نیز قبای دیگری که بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌کردند و [[شلوار]] گشادی از دبیت یا کرباس آبی رنگ، به همراه نعلین یا چکمه‌ای به پا می‌کردند. به هنگام کار نیز اغلب چارُقی که از یک قطعه چرم قرمز یک‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهایی پشمی به دور قوزک پا می‌بستند. مردان در زمستان هم قبایی که از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند و به آن «[[چوقا\|چوخا]]» می‌گفتند بر دوش می‌انداختند.

	=== لباس زنانه ===		=== لباس زنانه ===
	زنان نوعی روسری پارچه‌ای گل دار به نام «یالِق» یا «باشْلُق» بر سر می‌انداختند. گاه نیز نوعی دستمال ابریشمی سیاه بر سر می‌کشیدند و اغلب قسمتی از آن را از زیر چانه رد می‌کردند و به پشت سر می‌انداختند و به آن «یاشماق» می‌گفتند. پیراهن یا «کونیک» زنان پارچه ساده و گل‌دار کوتاهی تا زانوان بود که دور یقه و دامن آن نوار مشکی یا قرمز و سکه دوخته شده بود. روی آن [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای به نام «یل» یا «کُولَجَه» (کلیجه) می‌پوشیدند. شلوار پرچینی از پارچه چیت گل‌دار یا متقال و یا کرباس آبی سیری که بلندی آن تا ساق پا می‌رسید و به آن «شلیته» می‌گفتند به تن می‌کردند. کفش ایشان نوعی نعلین نوک برگشته و ساغری سبز رنگ بود که اغلب روی آن را با نخ ابریشم قرمز، زرد، سبز، سیاه و مانند آن گل‌دوزی می‌کردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده می‌کردند. جوراب زنان نیز از بافته‌های پشمی گل‌دار یا نخی محلی بود. در بیرون خانه، چادر مشکی یا چیت یا چادر چهارخانه ریز آبی به سر می‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌های رنگارنگ می‌پوشیدند. دور یقه پیراهن را با نواری سکه‌دوزی شده می‌آراستند و روسری گل‌دار ابریشمی یاپشماق بر سر می‌کردند. روی پیراهن [[نیم تنه]] گل‌دوزی شده‌ای به همراه شلوار (شلیته) گل‌دار قیطان‌دوزی شده می‌پوشیدند<ref>میرنیا، سید علی. '''''سرزمین و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.</ref><ref>Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX</ref>		زنان نوعی روسری پارچه‌ای گل دار به نام «یالِق» یا «باشْلُق» بر سر می‌انداختند. گاه نیز نوعی دستمال ابریشمی سیاه بر سر می‌کشیدند و اغلب قسمتی از آن را از زیر چانه رد می‌کردند و به پشت سر می‌انداختند و به آن «یاشماق» می‌گفتند. پیراهن یا «کونیک» زنان پارچه ساده و گل‌دار کوتاهی تا زانوان بود که دور یقه و دامن آن نوار مشکی یا قرمز و سکه دوخته شده بود. روی آن [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای به نام «یل» یا «کُولَجَه» (کلیجه) می‌پوشیدند. شلوار پرچینی از پارچه چیت گل‌دار یا متقال و یا کرباس آبی سیری که بلندی آن تا ساق پا می‌رسید و به آن «شلیته» می‌گفتند به تن می‌کردند. کفش ایشان نوعی نعلین نوک برگشته و ساغری سبز رنگ بود که اغلب روی آن را با نخ ابریشم قرمز، زرد، سبز، سیاه و مانند آن گل‌دوزی می‌کردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده می‌کردند. جوراب زنان نیز از بافته‌های پشمی گل‌دار یا نخی محلی بود. در بیرون خانه، چادر مشکی یا چیت یا چادر چهارخانه ریز آبی به سر می‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌های رنگارنگ می‌پوشیدند. دور یقه پیراهن را با نواری سکه‌دوزی شده می‌آراستند و روسری گل‌دار ابریشمی یاپشماق بر سر می‌کردند. روی پیراهن [[نیم تنه]] گل‌دوزی شده‌ای به همراه شلوار (شلیته) گل‌دار قیطان‌دوزی شده می‌پوشیدند<ref>میرنیا، سید علی. '''''سرزمین و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.</ref><ref>Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX</ref>.

	== ~~مآخذ~~ ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[استان خراسان شمالی]]
			* [[استان خراسان جنوبی]]
			* [[استان خراسان رضوی]]

			== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			محمد رضا چیت ساز

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۰

2025-04-19T16:40:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~پوشاك دره‌گزي~~'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی كه در بخش شمال ~~شرقي ايران~~ و در استان خراسان ~~زندگي مي‌كنند،~~ در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، ~~بررسي مي‌شود~~.		'''پوشاک دره‌گزی'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی که در بخش شمال شرقی ایران و در استان خراسان زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌شود.

	~~'''~~لباس مردانه~~''':~~ سرپوش مردان یکی کلاه پوست ~~بره‌اي~~ تخم مرغ ~~شكل سياه رنگي~~ بود كه به آن «شُپُورَمه» ~~يا «بُرُوك» مي‌گفتند،~~ یکی دیگر ~~كلاهي~~ بود ~~كه دورة~~ آن را با پوست ~~برة مشكي يا قهوه‌اي~~ و ~~روي~~ سر آن را با پارچه ~~مشكي يا~~ مخمل سیاه ~~مي‌دوختند~~ و آن را ~~«كلاه قزاقي» يا «بخارايي» مي‌گفتند~~. گاه ~~نيز شبكلاهي~~ بر سر می‌گذاشتند و شال ~~سفيد يا~~ زرد و يا سبز ~~رنگي~~ دورش ~~مي‌پيچيدند~~.		=== لباس مردانه ===
			سرپوش مردان یکی کلاه پوست بره‌ای تخم مرغ شکل سیاه رنگی بود که به آن «شُپُورَمه» یا «بُرُوک» می‌گفتند، یکی دیگر کلاهی بود که دوره آن را با پوست بره مشکی یا قهوه‌ای و روی سر آن را با پارچه مشکی یا مخمل سیاه می‌دوختند و آن را «کلاه قزاقی» یا «بخارایی» می‌گفتند. گاه نیز شب کلاهی بر سر می‌گذاشتند و شال سفید یا زرد و یا سبز رنگی دورش می‌پیچیدند.

	مردان ~~ايلات~~ و ~~طوايف~~ دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم ~~شهرهاي~~ بخارا، ~~اشك~~ آباد و ~~خيوه، لباسي~~ مانند ~~ازبك‌ها~~ و ~~تركمن‌ها~~ (~~بخارايي~~) ~~مي‌پوشيدند، كه~~ شامل ~~جليقه يقه~~ بسته، و جبه بلند ~~يا قبايي~~ به نام «دُن» بود ~~كه روي~~ آن شال ~~سفيدي~~ (سادات شال سبز) به ~~كمر مي‌بستند~~. بر ~~روي اين~~ لباس‌ها نیز ~~قباي ديگري كه~~ بلندتر و گشادتر بود بر تن ~~می‌كردند~~ و شلوار ~~گشادي~~ از ~~دبيت يا كرباس آبي~~ رنگ، به همراه ~~نعلين يا چكمه‌اي~~ به پا ~~مي‌كردند~~. به هنگام ~~كار~~ نیز اغلب ~~چارُقي كه~~ از يك قطعه چرم قرمز ~~يك‌دست~~ دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با ~~بندهايي پشمي~~ به دور قوزک پا ~~مي‌بستند~~. مردان در زمستان هم ~~قبايي كه~~ از پشم گوسفند و ~~موي~~ بز می‌بافتند و به آن «چوخا» ~~مي‌گفتند~~ بر دوش ~~مي‌انداختند~~.		مردان ایلات و طوایف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهای بخارا، اشک آباد و خیوه، لباسی مانند ازبک‌ها و ترکمن‌ها (بخارایی) می‌پوشیدند، که شامل جلیقه یقه بسته، و جبه بلند یا قبایی به نام «دُن» بود که روی آن شال سفیدی (سادات شال سبز) به کمر می‌بستند. بر روی این لباس‌ها نیز قبای دیگری که بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌کردند و شلوار گشادی از دبیت یا کرباس آبی رنگ، به همراه نعلین یا چکمه‌ای به پا می‌کردند. به هنگام کار نیز اغلب چارُقی که از یک قطعه چرم قرمز یک‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهایی پشمی به دور قوزک پا می‌بستند. مردان در زمستان هم قبایی که از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند و به آن «چوخا» می‌گفتند بر دوش می‌انداختند.

	~~'''~~لباس زنانه~~''':~~ زنان ~~نوعي روسري پارچه‌اي~~ گل دار به نام ~~«يالِق» يا~~ «باشْلُق» بر سر ~~مي‌انداختند~~. گاه ~~نيز نوعي~~ دستمال ~~ابريشمي سياه~~ بر سر ~~مي‌کشیدند~~ و اغلب ~~قسمتي~~ از آن را از ~~زير~~ چانه رد ~~می‌كردند~~ و به پشت سر ~~مي‌انداختند~~ و به آن ~~«ياشماق» مي‌گفتند~~. ~~پيراهن~~ یا «کونیک» زنان ~~پارچة~~ ساده و گل‌دار ~~كوتاهي~~ تا زانوان بود كه دور ~~يقه~~ و دامن آن نوار ~~مشكي يا~~ قرمز و ~~سكه~~ دوخته شده بود. ~~روي~~ آن ~~نيم تنه‌اي~~ به نام ~~«يل» يا «كُولَجَه»~~ (~~كليجه~~) ~~می‌پوشيدند~~. شلوار ~~پرچيني~~ از ~~پارچة چيت~~ گل‌دار يا متقال و ~~يا كرباس آبي سيري كه بلندي~~ آن تا ساق پا ~~مي‌رسيد~~ و به آن ~~«شليته» مي‌گفتند~~ به تن ~~مي‌كردند~~. ~~كفش ايشان نوعي نعلين نوك~~ برگشته و ~~ساغري~~ سبز رنگ بود كه اغلب ~~روي~~ آن را با نخ ~~ابريشم~~ قرمز، زرد، سبز، ~~سياه~~ و مانند آن ~~گل‌دوزي مي‌كردند~~. مانند مردان از چارق نیز استفاده ~~مي‌كردند~~. جوراب زنان ~~نيز~~ از ~~بافته‌هاي پشمي~~ گل‌دار ~~يا نخي محلي~~ بود. در ~~بيرون~~ خانه، چادر ~~مشكي يا چيت يا~~ چادر ~~چهارخانة ريز آبي~~ به سر ~~مي‌انداختند~~. در جشن‌ها، ~~لباس‌هاي~~ رنگارنگ می‌پوشیدند. دور ~~يقة پيراهن~~ را با ~~نواري سكه‌دوزي~~ شده می‌آراستند و ~~روسري~~ گل‌دار ~~ابريشمي~~ یاپشماق بر سر ~~می‌كردند~~. ~~روي پيراهن نيم تنة گل‌دوزي شده‌اي~~ به همراه شلوار (~~شليته~~) گل‌دار ~~قيطان‌دوزي~~ شده ~~مي‌پوشیدند~~.<~~sup~~>1</~~sup~~>		=== لباس زنانه ===
			زنان نوعی روسری پارچه‌ای گل دار به نام «یالِق» یا «باشْلُق» بر سر می‌انداختند. گاه نیز نوعی دستمال ابریشمی سیاه بر سر می‌کشیدند و اغلب قسمتی از آن را از زیر چانه رد می‌کردند و به پشت سر می‌انداختند و به آن «یاشماق» می‌گفتند. پیراهن یا «کونیک» زنان پارچه ساده و گل‌دار کوتاهی تا زانوان بود که دور یقه و دامن آن نوار مشکی یا قرمز و سکه دوخته شده بود. روی آن [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای به نام «یل» یا «کُولَجَه» (کلیجه) می‌پوشیدند. شلوار پرچینی از پارچه چیت گل‌دار یا متقال و یا کرباس آبی سیری که بلندی آن تا ساق پا می‌رسید و به آن «شلیته» می‌گفتند به تن می‌کردند. کفش ایشان نوعی نعلین نوک برگشته و ساغری سبز رنگ بود که اغلب روی آن را با نخ ابریشم قرمز، زرد، سبز، سیاه و مانند آن گل‌دوزی می‌کردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده می‌کردند. جوراب زنان نیز از بافته‌های پشمی گل‌دار یا نخی محلی بود. در بیرون خانه، چادر مشکی یا چیت یا چادر چهارخانه ریز آبی به سر می‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌های رنگارنگ می‌پوشیدند. دور یقه پیراهن را با نواری سکه‌دوزی شده می‌آراستند و روسری گل‌دار ابریشمی یاپشماق بر سر می‌کردند. روی پیراهن [[نیم تنه]] گل‌دوزی شده‌ای به همراه شلوار (شلیته) گل‌دار قیطان‌دوزی شده می‌پوشیدند<ref>میرنیا، سید علی. '''''سرزمین و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.</ref><ref>Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX</ref>

	~~'''~~مآخذ~~''':~~		== مآخذ ==

	~~1- ميرنيا، سيد علي. '''''سرزمين و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.~~

	2- ~~Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX~~

	~~محمد رضا چیت ساز~~

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''پوشاك دره‌گزي'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی كه در بخش شمال شرقي ايران و در استان خراسان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌شود. '''لباس مردانه''': سرپوش مردان یکی کلاه پوست بره‌اي تخم مرغ شكل سياه رنگي بود كه به آن «...» ایجاد کرد

2024-08-13T05:10:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''پوشاك دره‌گزي'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی كه در بخش شمال شرقي ايران و در استان خراسان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌شود. '''لباس مردانه''': سرپوش مردان یکی کلاه پوست بره‌اي تخم مرغ شكل سياه رنگي بود كه به آن «...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''پوشاك دره‌گزي'''، لباس شاخص مردم بومی دره‌گزی كه در بخش شمال شرقي ايران و در استان خراسان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌شود.

'''لباس مردانه''': سرپوش مردان یکی کلاه پوست بره‌اي تخم مرغ شكل سياه رنگي بود كه به آن «شُپُورَمه» يا «بُرُوك» مي‌گفتند، یکی دیگر كلاهي بود كه دورة آن را با پوست برة مشكي يا قهوه‌اي و روي سر آن را با پارچه مشكي يا مخمل سیاه مي‌دوختند و آن را «كلاه قزاقي» يا «بخارايي» مي‌گفتند. گاه نيز شبكلاهي بر سر می‌گذاشتند و شال سفيد يا زرد و يا سبز رنگي دورش مي‌پيچيدند.

مردان ايلات و طوايف دره گز، در اثر مجاورت و رفت و آمد با مردم شهرهاي بخارا، اشك آباد و خيوه، لباسي مانند ازبك‌ها و تركمن‌ها (بخارايي) مي‌پوشيدند، كه شامل جليقه يقه بسته، و جبه بلند يا قبايي به نام «دُن» بود كه روي آن شال سفيدي (سادات شال سبز) به كمر مي‌بستند. بر روي اين لباس‌ها نیز قباي ديگري كه بلندتر و گشادتر بود بر تن می‌كردند و شلوار گشادي از دبيت يا كرباس آبي رنگ، به همراه نعلين يا چكمه‌اي به پا مي‌كردند. به هنگام كار نیز اغلب چارُقي كه از يك قطعه چرم قرمز يك‌دست دوخته شده بود به پا می‌کردند و آن را با بندهايي پشمي به دور قوزک پا مي‌بستند. مردان در زمستان هم قبايي كه از پشم گوسفند و موي بز می‌بافتند و به آن «چوخا» مي‌گفتند بر دوش مي‌انداختند.

'''لباس زنانه''': زنان نوعي روسري پارچه‌اي گل دار به نام «يالِق» يا «باشْلُق» بر سر مي‌انداختند. گاه نيز نوعي دستمال ابريشمي سياه بر سر مي‌کشیدند و اغلب قسمتي از آن را از زير چانه رد می‌كردند و به پشت سر مي‌انداختند و به آن «ياشماق» مي‌گفتند. پيراهن یا «کونیک» زنان پارچة ساده و گل‌دار كوتاهي تا زانوان بود كه دور يقه و دامن آن نوار مشكي يا قرمز و سكه دوخته شده بود. روي آن نيم تنه‌اي به نام «يل» يا «كُولَجَه» (كليجه) می‌پوشيدند. شلوار پرچيني از پارچة چيت گل‌دار يا متقال و يا كرباس آبي سيري كه بلندي آن تا ساق پا مي‌رسيد و به آن «شليته» مي‌گفتند به تن مي‌كردند. كفش ايشان نوعي نعلين نوك برگشته و ساغري سبز رنگ بود كه اغلب روي آن را با نخ ابريشم قرمز، زرد، سبز، سياه و مانند آن گل‌دوزي مي‌كردند. مانند مردان از چارق نیز استفاده مي‌كردند. جوراب زنان نيز از بافته‌هاي پشمي گل‌دار يا نخي محلي بود. در بيرون خانه، چادر مشكي يا چيت يا چادر چهارخانة ريز آبي به سر مي‌انداختند. در جشن‌ها، لباس‌هاي رنگارنگ می‌پوشیدند. دور يقة پيراهن را با نواري سكه‌دوزي شده می‌آراستند و روسري گل‌دار ابريشمي یاپشماق بر سر می‌كردند. روي پيراهن نيم تنة گل‌دوزي شده‌اي به همراه شلوار (شليته) گل‌دار قيطان‌دوزي شده مي‌پوشیدند.<sup>1</sup>

'''مآخذ''':

1- ميرنيا، سيد علي. '''''سرزمين و مردم درگز'''''. مشهد: سخن گستر، 1381، ص 126-129.

2- Beyhaqi, H.A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XX

محمد رضا چیت ساز