پیشدادیان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴

2025-05-03T14:14:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴
خط ۴:		خط ۴:

	=== هوشنگ ===		=== هوشنگ ===
	ملقب به پیشدادیان بود که نام این سلسله از لقب او گرفته شد. نخستین قانون‌گذار <ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>و دارنده ضره ایزدی بود که دیوان را رام کرد و به استخراج ~~فلزات ،~~ اهلی کردن جانوان و ساختن خانه پرداخت.		ملقب به پیشدادیان بود که نام این سلسله از لقب او گرفته شد. نخستین قانون‌گذار <ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>و دارنده ضره ایزدی بود که دیوان را رام کرد و به استخراج فلزات، اهلی کردن جانوان و ساختن خانه پرداخت.

	=== تهمورث ===		=== تهمورث ===
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	=== فریدون ===		=== فریدون ===
	پسر آبتین، آبادانی و امنیت را به جهان بازگرداند، از دختران جمشید صاحب سه فرزند به نام‌های سلم، تور و ایرج شد. سرزمین‌های غرب را به سلم، چین و توران را به تور، و خوینرس (سرزمین میانی) را به ایرج داد، حسد سلم و تور به سهم ایرج با قتل او همراه شد که منوچهر نوه ایرج انتقام نیای خود را با کشتن آنان بستاند.		پسر آبتین، آبادانی و امنیت را به جهان بازگرداند، از دختران جمشید صاحب سه فرزند به نام‌های سلم، تور و ایرج شد. سرزمین‌های غرب را به سلم، [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین] و توران را به تور، و خوینرس (سرزمین میانی) را به ایرج داد، حسد سلم و تور به سهم ایرج با قتل او همراه شد که منوچهر نوه ایرج انتقام نیای خود را با کشتن آنان بستاند.

	=== منوچهر ===		=== منوچهر ===
	پس از فریدون سرزمین‌ها را یکپارچه کرد، افراسیاب، فرمانروای توران، در زمان او به [[ایران]] حمله‌ آورد که با تیراندازی آرش مرز ایران و توران مشخص و صلح برقرار شد<ref>تفضلي، احمد، «آرش»، '''''دانشنامة اسلام و ايران'''''. تهران: 1354، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص85-77.</ref>.		پس از فریدون سرزمین‌ها را یکپارچه کرد، افراسیاب، فرمانروای توران، در زمان او به [[ایران]] حمله‌ آورد که با تیراندازی آرش مرز [[ایران]] و توران مشخص و صلح برقرار شد<ref>تفضلي، احمد، «آرش»، '''''دانشنامة اسلام و ايران'''''. تهران: 1354، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص85-77.</ref>.

	=== نوذر ===		=== نوذر ===
	پس از منوچهر بر تخت نشست و در حمله افراسیاب به دست او اسیر و کشته شد. در زمان او [[ایران]] به اشغال تورانیان درآمد تا آن‌که زوتهماسب از سوی بزرگان به تخت نشت، افراسیاب را بیرون و پنج سال حکومت کرد با درگذشت او سلسله پیشدادیان منقرض شد.		پس از منوچهر بر تخت نشست و در حمله افراسیاب به دست او اسیر و کشته شد. در زمان او [[ایران]] به اشغال تورانیان درآمد تا آن‌که زوتهماسب از سوی بزرگان به تخت نشت، افراسیاب را بیرون و پنج سال حکومت کرد با درگذشت او سلسله پیشدادیان منقرض شد. برخی شخصیت‌های پیشدادیان در متون هندی باستان نیز آمده است که نشانگر دوره همزیستی ایرانیان و هندیان است<ref>پروشاني،ايرج. «پيشداديان»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1379، بنياد دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص944. </ref>.

	برخی شخصیت‌های پیشدادیان در متون هندی باستان نیز آمده است که نشانگر دوره همزیستی ایرانیان و هندیان است<ref>پروشاني،ايرج. «پيشداديان»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1379، بنياد دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص944. </ref>.

	== نیز نگاه کنید ==		== نیز نگاه کنید ==

	* [[زرتشتی، دین]]		* [[زرتشتی، دین]]
			* [[ایران باستان]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==

Samei در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۲

2025-04-24T06:12:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	[[پیشدادیان]][Pishdādis (dids)]، نخستین سلسله پادشاهی در تاریخ روایی ~~ایران،~~ با بنیان اساطیری اما نیمه تاریخی.		[[پیشدادیان]][Pishdādis (dids)]، نخستین سلسله پادشاهی در تاریخ روایی [[ایران]]، با بنیان اساطیری اما نیمه تاریخی.

	در روایت‌های زردشتی کیومرث نخستین انسان است<ref>كريستين‌سن، آرتور. '''''نخستين انسان و نخستين شهريار'''''. ~~ترجمة~~ احمد تفضلي و ژاله آموزگار، تهران:1363، نشر نو، ج1، ص149-133.</ref> و در شاهنامه فردوسی نخستین پادشاه بود که در کوه‌ها مسکن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حکومت می‌کرد، پسرش سیامک به دست دیوی کشته شد که فرّه کیومرث، هوشنگ، انتقام پدر را ستاند<ref>فردوسي، حكيم ابوالقاسم. '''''شاهنمامه'''''. به كوشش، سعيد حميديان، تهران: 1376، نشر قطره، ج1، ص28.</ref>.		در روایت‌های [[زرتشتی، دین\|زردشتی]] کیومرث نخستین انسان است<ref>كريستين‌سن، آرتور. '''''نخستين انسان و نخستين شهريار'''''. ترجمه احمد تفضلي و ژاله آموزگار، تهران:1363، نشر نو، ج1، ص149-133.</ref> و در شاهنامه فردوسی نخستین پادشاه بود که در کوه‌ها مسکن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حکومت می‌کرد، پسرش سیامک به دست دیوی کشته شد که فرّه کیومرث، هوشنگ، انتقام پدر را ستاند<ref>فردوسي، حكيم ابوالقاسم. '''''شاهنمامه'''''. به كوشش، سعيد حميديان، تهران: 1376، نشر قطره، ج1، ص28.</ref>.

	هوشنگ: ملقب به پیشدادیان بود که نام این سلسله از لقب او گرفته شد. نخستین قانون‌گذار <ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>و دارنده ضره ایزدی بود که دیوان را رام کرد و به استخراج فلزات ، اهلی کردن جانوان و ساختن خانه پرداخت.		=== هوشنگ ===
			ملقب به پیشدادیان بود که نام این سلسله از لقب او گرفته شد. نخستین قانون‌گذار <ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>و دارنده ضره ایزدی بود که دیوان را رام کرد و به استخراج فلزات ، اهلی کردن جانوان و ساختن خانه پرداخت.

	تهمورث: در شاهنامه پسر هوشنگ و در برخی منابع پسر ویونگهان نوه هوشنگ خوانده شده است<ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>. پارچه‌بافی، رام کردن ماکیان و شاهین و سگ از کارهای او است. او دیوان را به اسارت گرفت و آنان نوشتن را به او آموختند، اهریمن را اسب خود کرد و با او دور دنیا را گشت<ref>يارشاطر، احسان. «تاريخ ملي ايران»، '''''تاريخ ايران پژوهش دانشگاه كمبريج'''''. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1368، اميركبير، ج3، ص483.</ref>.		=== تهمورث ===
			در شاهنامه پسر هوشنگ و در برخی منابع پسر ویونگهان نوه هوشنگ خوانده شده است<ref>عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.</ref>. پارچه‌بافی، رام کردن ماکیان و شاهین و سگ از کارهای او است. او دیوان را به اسارت گرفت و آنان نوشتن را به او آموختند، اهریمن را اسب خود کرد و با او دور دنیا را گشت<ref>يارشاطر، احسان. «تاريخ ملي ايران»، '''''تاريخ ايران پژوهش دانشگاه كمبريج'''''. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1368، اميركبير، ج3، ص483.</ref>.

	جمشید: در شاهنامه پسر تهمورث و در روایت‌های دینی برادر او خوانده شده که 600 سال بر انسان‌ها و دیوان فرمان راند و به ساخت ابزار جنگ، برآوردن کان‌ها، تقسیم مردم به چهار طبقه و برگزاری جشن سال نو (نوروز) پرداخت. در زمان او، پلیدی، پیری، رشگ، سرما و گرما وجود نداشت. اما او به اغوای دیوان گمراه شد و دعوی خدایی کرد. از این رو فرّه ایزدی از او گسست. دیوپیکری به نام اژدی‌هاک (ضّحاک) بر او غالب شد، جمشید گریخت و در کنار دریای چین گرفتار شد. ضحاک پسر مرداس که عامل اهریمن بود 1000 سال به ستمگری حکومت کرد، مغز جوانان را به مارهای روی شانه‌هایش می‌خوراندند تا این‌که بر اثر قیام کاوه آهنگر و در مقابل فریدون که فره ‌ایزدی داشت و در کوه البرز پنهان بود شکست خورد و در کوه دماوند دربند شد<ref>سعيدي سيرجاني، علي‌اكبر. '''''ضحاك ماردوش.'''''</ref>.		=== جمشید ===
			در شاهنامه پسر تهمورث و در روایت‌های دینی برادر او خوانده شده که 600 سال بر انسان‌ها و دیوان فرمان راند و به ساخت ابزار جنگ، برآوردن کان‌ها، تقسیم مردم به چهار طبقه و برگزاری جشن سال نو (نوروز) پرداخت. در زمان او، پلیدی، پیری، رشگ، سرما و گرما وجود نداشت. اما او به اغوای دیوان گمراه شد و دعوی خدایی کرد. از این رو فرّه ایزدی از او گسست. دیوپیکری به نام اژدی‌هاک (ضّحاک) بر او غالب شد، جمشید گریخت و در کنار دریای چین گرفتار شد. ضحاک پسر مرداس که عامل اهریمن بود 1000 سال به ستمگری حکومت کرد، مغز جوانان را به مارهای روی شانه‌هایش می‌خوراندند تا این‌که بر اثر قیام کاوه آهنگر و در مقابل فریدون که فره ‌ایزدی داشت و در کوه البرز پنهان بود شکست خورد و در کوه دماوند دربند شد<ref>سعيدي سيرجاني، علي‌اكبر. '''''ضحاك ماردوش.'''''</ref>.

	فریدون: پسر آبتین، آبادانی و امنیت را به جهان بازگرداند، از دختران جمشید صاحب سه فرزند به نام‌های سلم، تور و ایرج شد. سرزمین‌های غرب را به سلم، چین و توران را به تور، و خوینرس (سرزمین میانی) را به ایرج داد، حسد سلم و تور به سهم ایرج با قتل او همراه شد که منوچهر نوه ایرج انتقام نیای خود را با کشتن آنان بستاند.		=== فریدون ===
			پسر آبتین، آبادانی و امنیت را به جهان بازگرداند، از دختران جمشید صاحب سه فرزند به نام‌های سلم، تور و ایرج شد. سرزمین‌های غرب را به سلم، چین و توران را به تور، و خوینرس (سرزمین میانی) را به ایرج داد، حسد سلم و تور به سهم ایرج با قتل او همراه شد که منوچهر نوه ایرج انتقام نیای خود را با کشتن آنان بستاند.

	منوچهر: پس از فریدون سرزمین‌ها را یکپارچه کرد، افراسیاب، فرمانروای توران، در زمان او به ایران حمله‌ آورد که با تیراندازی آرش مرز ایران و توران مشخص و صلح برقرار شد<ref>تفضلي، احمد، «آرش»، '''''دانشنامة اسلام و ايران'''''. تهران: 1354، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص85-77.</ref>.		=== منوچهر ===
			پس از فریدون سرزمین‌ها را یکپارچه کرد، افراسیاب، فرمانروای توران، در زمان او به [[ایران]] حمله‌ آورد که با تیراندازی آرش مرز ایران و توران مشخص و صلح برقرار شد<ref>تفضلي، احمد، «آرش»، '''''دانشنامة اسلام و ايران'''''. تهران: 1354، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص85-77.</ref>.

	نوذر: پس از منوچهر بر تخت نشست و در حمله افراسیاب به دست او اسیر و کشته شد. در زمان او ایران به اشغال تورانیان درآمد تا آن‌که زوتهماسب از سوی بزرگان به تخت نشت، افراسیاب را بیرون و پنج سال حکومت کرد با درگذشت او سلسله پیشدادیان منقرض شد.		=== نوذر ===
			پس از منوچهر بر تخت نشست و در حمله افراسیاب به دست او اسیر و کشته شد. در زمان او [[ایران]] به اشغال تورانیان درآمد تا آن‌که زوتهماسب از سوی بزرگان به تخت نشت، افراسیاب را بیرون و پنج سال حکومت کرد با درگذشت او سلسله پیشدادیان منقرض شد.

	برخی شخصیت‌های پیشدادیان در متون هندی باستان نیز آمده است که نشانگر دوره همزیستی ایرانیان و هندیان است<ref>پروشاني،ايرج. «پيشداديان»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1379، بنياد دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص944. </ref>.		برخی شخصیت‌های پیشدادیان در متون هندی باستان نیز آمده است که نشانگر دوره همزیستی ایرانیان و هندیان است<ref>پروشاني،ايرج. «پيشداديان»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1379، بنياد دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص944. </ref>.

	== نیز نگاه کنید ==		== نیز نگاه کنید ==

			* [[زرتشتی، دین]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	حسین شیخ		حسین شیخ

Nazli در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۱

2025-01-22T05:31:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	پیشدادیان[Pishdādis (dids)]، نخستین سلسله پادشاهی در تاریخ روایی ایران، با بنیان اساطیری اما نیمه تاریخی.		[[پیشدادیان]][Pishdādis (dids)]، نخستین سلسله پادشاهی در تاریخ روایی ایران، با بنیان اساطیری اما نیمه تاریخی.

	در روایت‌های زردشتی کیومرث نخستین انسان است<ref>كريستين‌سن، آرتور. '''''نخستين انسان و نخستين شهريار'''''. ترجمة احمد تفضلي و ژاله آموزگار، تهران:1363، نشر نو، ج1، ص149-133.</ref> و در شاهنامه فردوسی نخستین پادشاه بود که در کوه‌ها مسکن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حکومت می‌کرد، پسرش سیامک به دست دیوی کشته شد که فرّه کیومرث، هوشنگ، انتقام پدر را ستاند<ref>فردوسي، حكيم ابوالقاسم. '''''شاهنمامه'''''. به كوشش، سعيد حميديان، تهران: 1376، نشر قطره، ج1، ص28.</ref>.		در روایت‌های زردشتی کیومرث نخستین انسان است<ref>كريستين‌سن، آرتور. '''''نخستين انسان و نخستين شهريار'''''. ترجمة احمد تفضلي و ژاله آموزگار، تهران:1363، نشر نو، ج1، ص149-133.</ref> و در شاهنامه فردوسی نخستین پادشاه بود که در کوه‌ها مسکن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حکومت می‌کرد، پسرش سیامک به دست دیوی کشته شد که فرّه کیومرث، هوشنگ، انتقام پدر را ستاند<ref>فردوسي، حكيم ابوالقاسم. '''''شاهنمامه'''''. به كوشش، سعيد حميديان، تهران: 1376، نشر قطره، ج1، ص28.</ref>.

Nazli در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۵

2025-01-13T19:25:24Z

نمایش تغییرات

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «پيشداديان[1]، نخستين سلسله پادشاهي در تاريخ روايي ايران، با بنيان اساطيري اما نيمه تاريخي. در روايت‌هاي زردشتي كيومرث نخستين انسان است¹ و در شاهنامة فردوسي نخستين پادشاه بود كه در كوه‌ها مسكن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حكومت مي‌كرد...» ایجاد کرد

2024-08-13T16:19:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «پيشداديان[1]، نخستين سلسله پادشاهي در تاريخ روايي ايران، با بنيان اساطيري اما نيمه تاريخي. در روايت‌هاي زردشتي كيومرث نخستين انسان است1 و در شاهنامة فردوسي نخستين پادشاه بود كه در كوه‌ها مسكن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حكومت مي‌كرد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

پيشداديان[1]، نخستين سلسله پادشاهي در تاريخ روايي ايران، با بنيان اساطيري اما نيمه تاريخي.

در روايت‌هاي زردشتي كيومرث نخستين انسان است1 و در شاهنامة فردوسي نخستين پادشاه بود كه در كوه‌ها مسكن داشت و بر انسان‌ها و جانوران حكومت مي‌كرد، پسرش سيامك به دست ديوي كشته شد كه فرّة كيومرث، هوشنگ، انتقام پدر را ستاند.2

هوشنگ: ملقب به پيشداديان بود كه نام اين سلسله از لقب او گرفته شد. نخستين قانون‌گذار3 و دارندة ضرة ايزدي بود كه ديوان را رام كرد و به استخراج فلزات ، اهلي كردن جانوان و ساختن خانه پرداخت.

تهمورث: در شاهنامه پسر هوشنگ و در برخي منابع پسر ويونگهان نوة هوشنگ خوانده شده است.4 پارچه‌بافي، رام كردن ماكيان و شاهين و سگ از كارهاي او است. او ديوان را به اسارت گرفت و آنان نوشتن را به او آموختند، اهريمن را اسب خود كرد و با او دور دنيا را گشت.5

جمشيد: در شاهنامه پسر تهمورث و در روايت‌هاي ديني برادر او خوانده شده كه 600 سال بر انسان‌ها و ديوان فرمان راند و به ساخت ابزار جنگ، برآوردن كان‌ها، تقسيم مردم به چهار طبقه و برگزاري جشن سال نو (نوروز) پرداخت. در زمان او، پليدي، پيري، رشگ، سرما و گرما وجود نداشت. اما او به اغواي ديوان گمراه شد و دعوي خدايي كرد. از اين رو فرّة ايزدي از او گسست. ديوپيكري به نام اژدي‌هاك (ضّحاك) بر او غالب شد، جمشيد گريخت و در كنار درياي چين گرفتار شد. ضحاك پسر مرداس كه عامل اهريمن بود 1000 سال به ستمگري حكومت كرد، مغز جوانان را به مارهاي روي شانه‌هايش مي‌خوراندند تا اين‌كه بر اثر قيام كاوة آهنگر و در مقابل فريدون كه فره ‌ايزدي داشت و در كوه البرز پنهان بود شكست خورد و در كوه دماوند دربند شد.6

فريدون: پسر آبتين، آباداني و امنيت را به جهان بازگرداند، از دختران جمشيد صاحب سه فرزند به نام‌هاي سلم، تور و ايرج شد. سرزمين‌هاي غرب را به سلم، چين و توران را به تور، و خوينرس (سرزمين مياني) را به ايرج داد، حسد سلم و تور به سهم ايرج با قتل او همراه شد كه منوچهر نوة ايرج انتقام نياي خود را با كشتن آنان بستاند.

منوچهر: پس از فريدون سرزمين‌ها را يكپارچه كرد، افراسياب، فرمانرواي توران، در زمان او به ايران حمله‌ آورد كه با تيراندازي آرش مرز ايران و توران مشخص و صلح برقرار شد.7

نوذر: پس از منوچهر بر تخت نشست و در حملة افراسياب به دست او اسير و كشته شد. در زمان او ايران به اشغال تورانيان درآمد تا آن‌كه زوتهماسب از سوي بزرگان به تخت نشت، افراسياب را بيرون و پنج سال حكومت كرد با درگذشت او سلسلة پيشداديان منقرض شد.

برخي شخصيت‌هاي پيشداديان در متون هندي باستان نيز آمده است كه نشانگر دورة همزيستي ايرانيان و هنديان است.8

'''مآخذ:'''

1. كريستين‌سن، آرتور. '''''نخستين انسان و نخستين شهريار'''''. ترجمة احمد تفضلي و ژاله آموزگار، تهران:1363، نشر نو، ج1، ص149-133.

2. فردوسي، حكيم ابوالقاسم. '''''شاهنمامه'''''. به كوشش، سعيد حميديان، تهران: 1376، نشر قطره، ج1، ص28.

3. عفيفي، رحيم، '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، توس، ص472.

4. صفا، ذبيح‌الله. '''''حماسه‌سرايي در ايران'''''. تهران: 1363، اميركبير، ص420.

5. يارشاطر، احسان. «تاريخ ملي ايران»، '''''تاريخ ايران پژوهش دانشگاه كمبريج'''''. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1368، اميركبير، ج3، ص483.

6. سعيدي سيرجاني، علي‌اكبر. '''''ضحاك ماردوش.'''''

7. تفضلي، احمد، «آرش»، '''''دانشنامة اسلام و ايران'''''. تهران: 1354، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص85-77.

8. پروشاني،ايرج. «پيشداديان»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1379، بنياد دايرة المعارف بزرگ اسلامي، ج5، ص944.

حسین شیخ

----[1]. Pishdādis (dids)