https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 2026-06-16T08:48:41Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=4877&oldid=prev 2025-04-30T10:03:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''چاپ و چاپخانه'''، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحه چوبی حکاکی شده بر [[کاغذ]] بدانیم، در قرن 7ق / 13م در عصر ایلخانان چاپ به ایران راه یافت. گیخاتوخان برای تأمین نیاز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول کاغذی (چاو) را، به همان شکلی که در آن زمان در چین رواج داشت، چاپ کنند. این پول در «چاوخانه» تبریز چاپ شد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''چاپ و چاپخانه'''، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحه چوبی حکاکی شده بر [[کاغذ]] بدانیم، در قرن 7ق / 13م در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایلخانان|</ins>عصر ایلخانان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>راه یافت. گیخاتوخان برای تأمین نیاز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول کاغذی (چاو) را، به همان شکلی که در آن زمان در چین رواج داشت، چاپ کنند. این پول در «چاوخانه» تبریز چاپ شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپی نخستین بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشویق شاه عباس، وارد ایران شد. شواهد نشان می‌دهد که حروف چاپی عربی و فارسی، همراه با دستگاه ساده و ابتدایی چاپ، در جلفای اصفهان در اختیار فرقه مسیحیان کرملی بوده است. نخستین کتاب چاپی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>کتابی به زبان ارمنی است که در 1051ق / 1641م در جلفا و به کوشش کشیشان ارمنی چاپ شد. این کتاب شرح احوال قدیسان و گروهی از روحانیان مسیحی بود که در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستونی چاپ شده است&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپی نخستین بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشویق شاه عباس، وارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد. شواهد نشان می‌دهد که حروف چاپی عربی و فارسی، همراه با دستگاه ساده و ابتدایی چاپ، در جلفای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در اختیار فرقه مسیحیان کرملی بوده است. نخستین کتاب چاپی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>کتابی به زبان ارمنی است که در 1051ق / 1641م در جلفا و به کوشش کشیشان ارمنی چاپ شد. این کتاب شرح احوال قدیسان و گروهی از روحانیان مسیحی بود که در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستونی چاپ شده است&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویان، افشاریان، </del>و زندیان در زمینه چاپ، فعالیت چندانی صورت نگرفت. تحوّل جدی چاپ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>در زمان فتحعلی شاه روی داد. در این زمان، به همت عباس میرزا، چند تن برای آموختن فن چاپ به کشور انگلستان و روسیه اعزام شدند و پس از آموختن این فن، برای نخستین بار، دستگاه‌های چاپ سربی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را به ایران آوردند&lt;ref&gt;گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (2): چاپ چنين آغاز شد»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 110، آذر 1370، ص 42-43.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان]]، [[افشاریه|افشاریان]]، </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زندیه|</ins>زندیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در زمینه چاپ، فعالیت چندانی صورت نگرفت. تحوّل جدی چاپ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فتحعلی شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|فتحعلی شاه]] </ins>روی داد. در این زمان، به همت عباس میرزا، چند تن برای آموختن فن چاپ به کشور انگلستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>اعزام شدند و پس از آموختن این فن، برای نخستین بار، دستگاه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چاپ سربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را به ایران آوردند&lt;ref&gt;گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (2): چاپ چنين آغاز شد»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 110، آذر 1370، ص 42-43.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در همین زمان میرزا زین‌العابدین تبریزی به دستور عباس میرزا به روسیه اعزام شد تا فنون چاپ و روش ساختن مرکب را فراگیرد. وی پس از بازگشت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>چاپخانه‌ای را در تبریز با حروف سربی راه‌اندازی کرد&lt;ref&gt;گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (3): تأسيس اولين چاپخانة سربي در تبريز»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 111، دي 1370، ص 44.&lt;/ref&gt;. نخستین کتاب چاپ سربی به نام رساله ''فتحنامه'' درباره جنگ‌های ایران و روسیه، در این چاپخانه به طبع رسید. این چاپخانه تا سال 1245ق / 1829م دایر بود&lt;ref&gt;«فن كتابت و تصوير و صحافي»، '''''ايرانشهر'''''. تهران: يونسكو، ؟، ج 1، ص 747-748.&lt;/ref&gt;. اولین چاپخانه سنگی هشت سال پس از چاپ سربی، باز هم به ابتکار عباس میرزا به ایران وارد شد. این چاپخانه نیز در تبریز دایر گردید&lt;ref&gt;'''''سير تكامل چاپخانه و مطبوعات در ايران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، 1351، ص 4.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در همین زمان میرزا زین‌العابدین تبریزی به دستور عباس میرزا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>اعزام شد تا فنون چاپ و روش ساختن مرکب را فراگیرد. وی پس از بازگشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>چاپخانه‌ای را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با حروف سربی راه‌اندازی کرد&lt;ref&gt;گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (3): تأسيس اولين چاپخانة سربي در تبريز»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 111، دي 1370، ص 44.&lt;/ref&gt;. نخستین کتاب چاپ سربی به نام رساله ''فتحنامه'' درباره جنگ‌های ایران و روسیه، در این چاپخانه به طبع رسید. این چاپخانه تا سال 1245ق / 1829م دایر بود&lt;ref&gt;«فن كتابت و تصوير و صحافي»، '''''ايرانشهر'''''. تهران: يونسكو، ؟، ج 1، ص 747-748.&lt;/ref&gt;. اولین چاپخانه سنگی هشت سال پس از چاپ سربی، باز هم به ابتکار عباس میرزا به ایران وارد شد. این چاپخانه نیز در تبریز دایر گردید&lt;ref&gt;'''''سير تكامل چاپخانه و مطبوعات در ايران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، 1351، ص 4.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چاپ و نشر کتاب در تهران از سال 1239ق / 1823م آغاز شد. تهران پس از اصفهان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز، </del>سومین شهر از حیث تاریخ چاپ و نشر کتاب در ایران است. فهرست چاپکرده‌های چهار دهه و اندی از روزگاران نخستین نشر کتاب در تهران که به ضمیمه کتاب گنجینه اثر میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله به چاپ رسیده است، خود مشتمل بر روایتی از مراحل نخستین کار است. این فهرست نشان می‌دهد که از سال 1239 تا 1282ق / 1823 تا 1866م بیش از 338 عنوان کتاب در تهران انتشار یافته است&lt;ref&gt;قاسمي، فريد. «سرآغاز چاپ كتاب در تهران: نگاهي به دو فهرست»، '''''جهان كتاب'''''. س پنجم، ش 19-22، دي ـ بهمن 1379، ص 31.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چاپ و نشر کتاب در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>از سال 1239ق / 1823م آغاز شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تبریز]]، </ins>سومین شهر از حیث تاریخ چاپ و نشر کتاب در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. فهرست چاپکرده‌های چهار دهه و اندی از روزگاران نخستین نشر کتاب در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که به ضمیمه کتاب گنجینه اثر میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله به چاپ رسیده است، خود مشتمل بر روایتی از مراحل نخستین کار است. این فهرست نشان می‌دهد که از سال 1239 تا 1282ق / 1823 تا 1866م بیش از 338 عنوان کتاب در تهران انتشار یافته است&lt;ref&gt;قاسمي، فريد. «سرآغاز چاپ كتاب در تهران: نگاهي به دو فهرست»، '''''جهان كتاب'''''. س پنجم، ش 19-22، دي ـ بهمن 1379، ص 31.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عصر ناصرالدین شاه قاجار چاپ رونق بیشتری یافت، چاپخانه‌های تازه‌ای تأسیس شد، و برای نخستین بار در ایران روزنامه و مجله منتشر گردید. انقلاب مشروطه ایران نقطه عطفی در تاریخ چاپ و نشر ایجاد کرد. در آن زمان چاپ کتاب، اعلامیه، روزنامه، و بیانیه‌های سیاسی رونق بیشتری داشت. پس از جنگ جهانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول، </del>دوره تازه‌ای در فعالیت‌های چاپی ایران آغاز شد و چاپخانه‌های دولتی و غیردولتی تازه‌ای تأسیس گردید. پس از جنگ جهانی دوم نیز شاهد رونق مواد چاپی هستیم؛ در این زمان چاپخانه‌ها به طور شبانه‌روزی کار می‌کردند. در 1320ش چاپگران داخلی با دستگاه‌های چاپ نظیر لاینوتایپ آشنا شدند و در انجام امور چاپ از آن استفاده کردند. در 1335ش چاپخانه عظیم و مجهزی به نام چاپخانه افست تأسیس شد که نیازهای کشور را در زمینه کتاب‌های درسی تأمین می‌کرد. در سال 1340ش چاپخانه‌های روزنامه کیهان و اطلاعات  در توسعه، تجهیز، و تکمیل دستگاه‌های خود گام‌های بلندی برداشتند. از 1350ش به بعد، ماشین‌های لاینوترون (Linotron)وارد چاپخانه‌های کشور گردید که سبب توسعه بیشتر این مراکز شد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 105-107.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ رونق بیشتری یافت، چاپخانه‌های تازه‌ای تأسیس شد، و برای نخستین بار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>روزنامه و مجله منتشر گردید. انقلاب مشروطه ایران نقطه عطفی در تاریخ چاپ و نشر ایجاد کرد. در آن زمان چاپ کتاب، اعلامیه، روزنامه، و بیانیه‌های سیاسی رونق بیشتری داشت. پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جنگ جهانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول]]، </ins>دوره تازه‌ای در فعالیت‌های چاپی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آغاز شد و چاپخانه‌های دولتی و غیردولتی تازه‌ای تأسیس گردید. پس از جنگ جهانی دوم نیز شاهد رونق مواد چاپی هستیم؛ در این زمان چاپخانه‌ها به طور شبانه‌روزی کار می‌کردند. در 1320ش چاپگران داخلی با دستگاه‌های چاپ نظیر لاینوتایپ آشنا شدند و در انجام امور چاپ از آن استفاده کردند. در 1335ش چاپخانه عظیم و مجهزی به نام چاپخانه افست تأسیس شد که نیازهای کشور را در زمینه کتاب‌های درسی تأمین می‌کرد. در سال 1340ش چاپخانه‌های روزنامه کیهان و اطلاعات  در توسعه، تجهیز، و تکمیل دستگاه‌های خود گام‌های بلندی برداشتند. از 1350ش به بعد، ماشین‌های لاینوترون (Linotron)وارد چاپخانه‌های کشور گردید که سبب توسعه بیشتر این مراکز شد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 105-107.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزایش نهاد به صورتی که تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعالیت داشت. 48.2 درصد این چاپخانه‌ها در دهه 1340-1349ش تأسیس شده بود که گسترش صنعت چاپ را در این دهه نشان می‌دهد&lt;ref&gt;دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمان، تعداد چاپخانه‌ها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>شهر تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رو به افزایش نهاد به صورتی که تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فعالیت داشت. 48.2 درصد این چاپخانه‌ها در دهه 1340-1349ش تأسیس شده بود که گسترش صنعت چاپ را در این دهه نشان می‌دهد&lt;ref&gt;دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپی افزایش پیدا کرد. در دهه 1360ش، رایانه در ایران به سرعت رواج یافت و برای حروفچینی مورد استفاده قرار گرفت. کاربرد گسترده رایانه‌های شخصی، کار حروفچینی، صفحه‌آرایی، و دیگر فعالیت‌های چاپ را تسهیل کرد. استفاده از چاپگرهای لیزری و پویشگرها (Scanners)در دهه 1370ش چهره چاپ را دگرگون ساخت. هم اکنون حروفچینی با رایانه و دستگاه‌های لاینوترون بزرگ و کوچک و برخی دستگاه‌های مشابه انجام می‌گیرد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 107-108.&lt;/ref&gt;. در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوری‌های نوین، تحول چشمگیری یافته است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپی افزایش پیدا کرد. در دهه 1360ش، رایانه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به سرعت رواج یافت و برای حروفچینی مورد استفاده قرار گرفت. کاربرد گسترده رایانه‌های شخصی، کار حروفچینی، صفحه‌آرایی، و دیگر فعالیت‌های چاپ را تسهیل کرد. استفاده از چاپگرهای لیزری و پویشگرها (Scanners)در دهه 1370ش چهره چاپ را دگرگون ساخت. هم اکنون حروفچینی با رایانه و دستگاه‌های لاینوترون بزرگ و کوچک و برخی دستگاه‌های مشابه انجام می‌گیرد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 107-108.&lt;/ref&gt;. در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوری‌های نوین، تحول چشمگیری یافته است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ارتباطات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=3047&oldid=prev 2025-04-13T17:03:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''چاپ و چاپخانه'''، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحه چوبی حکاکی شده بر کاغذ بدانیم، در قرن 7ق / 13م در عصر ایلخانان چاپ به ایران راه یافت. گیخاتوخان برای تأمین نیاز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول کاغذی (چاو) را، به همان شکلی که در آن زمان در چین رواج داشت، چاپ کنند. این پول در «چاوخانه» تبریز چاپ شد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''چاپ و چاپخانه'''، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحه چوبی حکاکی شده بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کاغذ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بدانیم، در قرن 7ق / 13م در عصر ایلخانان چاپ به ایران راه یافت. گیخاتوخان برای تأمین نیاز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول کاغذی (چاو) را، به همان شکلی که در آن زمان در چین رواج داشت، چاپ کنند. این پول در «چاوخانه» تبریز چاپ شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپی نخستین بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشویق شاه عباس، وارد ایران شد. شواهد نشان می‌دهد که حروف چاپی عربی و فارسی، همراه با دستگاه ساده و ابتدایی چاپ، در جلفای اصفهان در اختیار فرقه مسیحیان کرملی بوده است. نخستین کتاب چاپی در ایران، کتابی به زبان ارمنی است که در 1051ق / 1641م در جلفا و به کوشش کشیشان ارمنی چاپ شد. این کتاب شرح احوال قدیسان و گروهی از روحانیان مسیحی بود که در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستونی چاپ شده است&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آشنايي با چاپ و نشر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپی نخستین بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشویق شاه عباس، وارد ایران شد. شواهد نشان می‌دهد که حروف چاپی عربی و فارسی، همراه با دستگاه ساده و ابتدایی چاپ، در جلفای اصفهان در اختیار فرقه مسیحیان کرملی بوده است. نخستین کتاب چاپی در ایران، کتابی به زبان ارمنی است که در 1051ق / 1641م در جلفا و به کوشش کشیشان ارمنی چاپ شد. این کتاب شرح احوال قدیسان و گروهی از روحانیان مسیحی بود که در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستونی چاپ شده است&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آشنايي با چاپ و نشر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزایش نهاد به صورتی که تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعالیت داشت. 48.2 درصد این چاپخانه‌ها در دهه 1340-1349ش تأسیس شده بود که گسترش صنعت چاپ را در این دهه نشان می‌دهد&lt;ref&gt;دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صنعت چاپ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزایش نهاد به صورتی که تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعالیت داشت. 48.2 درصد این چاپخانه‌ها در دهه 1340-1349ش تأسیس شده بود که گسترش صنعت چاپ را در این دهه نشان می‌دهد&lt;ref&gt;دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صنعت چاپ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپی افزایش پیدا کرد. در دهه 1360ش، رایانه در ایران به سرعت رواج یافت و برای حروفچینی مورد استفاده قرار گرفت. کاربرد گسترده رایانه‌های شخصی، کار حروفچینی، صفحه‌آرایی، و دیگر فعالیت‌های چاپ را تسهیل کرد. استفاده از چاپگرهای لیزری و پویشگرها (Scanners)در دهه 1370ش چهره چاپ را دگرگون ساخت. هم اکنون حروفچینی با رایانه و دستگاه‌های لاینوترون بزرگ و کوچک و برخی دستگاه‌های مشابه انجام می‌گیرد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 107-108.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپی افزایش پیدا کرد. در دهه 1360ش، رایانه در ایران به سرعت رواج یافت و برای حروفچینی مورد استفاده قرار گرفت. کاربرد گسترده رایانه‌های شخصی، کار حروفچینی، صفحه‌آرایی، و دیگر فعالیت‌های چاپ را تسهیل کرد. استفاده از چاپگرهای لیزری و پویشگرها (Scanners)در دهه 1370ش چهره چاپ را دگرگون ساخت. هم اکنون حروفچینی با رایانه و دستگاه‌های لاینوترون بزرگ و کوچک و برخی دستگاه‌های مشابه انجام می‌گیرد&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 107-108.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوری‌های نوین، تحول چشمگیری یافته است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حال حاضر، صنعت چاپ، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدد استفاده از فن‌آوری‌های نوین، تحول چشمگیری یافته است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ سربی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ سنگی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=2633&oldid=prev 2025-01-30T15:34:43Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&amp;diff=2633&amp;oldid=2632">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=2632&oldid=prev 2025-01-30T15:33:18Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;چاپ و چاپخانه&#039;&#039;&#039;، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحة چوبي حكاكي شده بر كاغذ بدانيم، در قرن 7ق / 13م در عصر ايلخانان چاپ به ايران راه يافت. گيخاتوخان براي تأمين نياز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول كاغذي (چاو) را، به همان شكلي كه در آن زمان در چين رواج داشت، چاپ كنند. اين پول در «چاوخانة» تبريز چاپ شد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;چاپ و چاپخانه&#039;&#039;&#039;، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحة چوبي حكاكي شده بر كاغذ بدانيم، در قرن 7ق / 13م در عصر ايلخانان چاپ به ايران راه يافت. گيخاتوخان براي تأمين نياز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول كاغذي (چاو) را، به همان شكلي كه در آن زمان در چين رواج داشت، چاپ كنند. اين پول در «چاوخانة» تبريز چاپ شد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپي نخستين بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشويق شاه عباس، وارد ايران شد. شواهد نشان مي‌دهد كه حروف چاپي عربي و فارسي، همراه با دستگاه ساده و ابتدايي چاپ، در جلفاي اصفهان در اختيار فرقة مسيحيان كرملي بوده است. نخستين كتاب چاپي در ايران، كتابي به زبان ارمني است كه در 1051ق / 1641م در جلفا و به كوشش كشيشان ارمني چاپ شد. اين كتاب شرح احوال قديسان و گروهي از روحانيان مسيحي بود كه در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستوني چاپ شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حروف چاپي نخستين بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشويق شاه عباس، وارد ايران شد. شواهد نشان مي‌دهد كه حروف چاپي عربي و فارسي، همراه با دستگاه ساده و ابتدايي چاپ، در جلفاي اصفهان در اختيار فرقة مسيحيان كرملي بوده است. نخستين كتاب چاپي در ايران، كتابي به زبان ارمني است كه در 1051ق / 1641م در جلفا و به كوشش كشيشان ارمني چاپ شد. اين كتاب شرح احوال قديسان و گروهي از روحانيان مسيحي بود كه در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستوني چاپ شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان صفويان، افشاريان، و زنديان در زمينة چاپ، فعاليت چنداني صورت نگرفت. تحوّل جدي چاپ در ايران، در زمان فتحعلي شاه روي داد. در اين زمان، به همت عباس ميرزا، چند تن براي آموختن فن چاپ به كشور انگلستان و روسيه اعزام شدند و پس از آموختن اين فن، براي نخستين بار، دستگاه‌هاي چاپ سربي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را به ايران آوردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;2&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان صفويان، افشاريان، و زنديان در زمينة چاپ، فعاليت چنداني صورت نگرفت. تحوّل جدي چاپ در ايران، در زمان فتحعلي شاه روي داد. در اين زمان، به همت عباس ميرزا، چند تن براي آموختن فن چاپ به كشور انگلستان و روسيه اعزام شدند و پس از آموختن اين فن، براي نخستين بار، دستگاه‌هاي چاپ سربي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را به ايران آوردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (</ins>2<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">): چاپ چنين آغاز شد»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 110، آذر 1370، ص 42-43.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در همين زمان ميرزا زين‌العابدين تبريزي به دستور عباس ميرزا به روسيه اعزام شد تا فنون چاپ و روش ساختن مركب را فراگيرد. وي پس از بازگشت به ايران، چاپخانه‌اي را در تبريز با حروف سربي راه‌اندازي كرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;3&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; نخستين كتاب چاپ سربي به نام رسالة ''فتحنامه'' دربارة جنگ‌هاي ايران و روسيه، در اين چاپخانه به طبع رسيد. اين چاپخانه تا سال 1245ق / 1829م داير بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اولين چاپخانة سنگي هشت سال پس از چاپ سربي، باز هم به ابتكار عباس ميرزا به ايران وارد شد. اين چاپخانه نيز در تبريز داير گرديد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در همين زمان ميرزا زين‌العابدين تبريزي به دستور عباس ميرزا به روسيه اعزام شد تا فنون چاپ و روش ساختن مركب را فراگيرد. وي پس از بازگشت به ايران، چاپخانه‌اي را در تبريز با حروف سربي راه‌اندازي كرد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (</ins>3<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">): تأسيس اولين چاپخانة سربي در تبريز»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 111، دي 1370، ص 44.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نخستين كتاب چاپ سربي به نام رسالة ''فتحنامه'' دربارة جنگ‌هاي ايران و روسيه، در اين چاپخانه به طبع رسيد. اين چاپخانه تا سال 1245ق / 1829م داير بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فن كتابت و تصوير و صحافي»، '''''ايرانشهر'''''. تهران: يونسكو، ؟، ج 1، ص 747-748.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اولين چاپخانة سنگي هشت سال پس از چاپ سربي، باز هم به ابتكار عباس ميرزا به ايران وارد شد. اين چاپخانه نيز در تبريز داير گرديد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''سير تكامل چاپخانه و مطبوعات در ايران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، 1351، ص 4.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چاپ و نشر كتاب در تهران از سال 1239ق / 1823م آغاز شد. تهران پس از اصفهان و تبريز، سومين شهر از حيث تاريخ چاپ و نشر كتاب در ايران است. فهرست چاپكرده‌هاي چهار دهه و اندي از روزگاران نخستين نشر كتاب در تهران كه به ضميمة كتاب گنجينه اثر ميرزا عبدالوهاب معتمدالدوله به چاپ رسيده است، خود مشتمل بر روايتي از مراحل نخستين كار است. اين فهرست نشان مي‌دهد كه از سال 1239 تا 1282ق / 1823 تا 1866م بيش از 338 عنوان كتاب در تهران انتشار يافته است.6  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چاپ و نشر كتاب در تهران از سال 1239ق / 1823م آغاز شد. تهران پس از اصفهان و تبريز، سومين شهر از حيث تاريخ چاپ و نشر كتاب در ايران است. فهرست چاپكرده‌هاي چهار دهه و اندي از روزگاران نخستين نشر كتاب در تهران كه به ضميمة كتاب گنجينه اثر ميرزا عبدالوهاب معتمدالدوله به چاپ رسيده است، خود مشتمل بر روايتي از مراحل نخستين كار است. اين فهرست نشان مي‌دهد كه از سال 1239 تا 1282ق / 1823 تا 1866م بيش از 338 عنوان كتاب در تهران انتشار يافته است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;قاسمي، فريد. «سرآغاز چاپ كتاب در تهران: نگاهي به دو فهرست»، '''''جهان كتاب'''''. س پنجم، ش 19-22، دي ـ بهمن 1379، ص 31.&lt;/ref&gt;</ins>.6  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عصر ناصرالدين شاه قاجار چاپ رونق بيشتري يافت، چاپخانه‌هاي تازه‌اي تأسيس شد، و براي نخستين بار در ايران روزنامه و مجله منتشر گرديد. انقلاب مشروطة ايران نقطة عطفي در تاريخ چاپ و نشر ايجاد كرد. در آن زمان چاپ كتاب، اعلاميه، روزنامه، و بيانيه‌هاي سياسي رونق بيشتري داشت. پس از جنگ جهاني اول، دورة تازه‌اي در فعاليت‌هاي چاپي ايران آغاز شد و چاپخانه‌هاي دولتي و غيردولتي تازه‌اي تأسيس گرديد. پس از جنگ جهاني دوم نيز شاهد رونق مواد چاپي هستيم؛ در اين زمان چاپخانه‌ها به طور شبانه‌روزي كار مي‌كردند. در 1320ش چاپگران داخلي با دستگاه‌هاي چاپ نظير لاينوتايپ آشنا شدند و در انجام امور چاپ از آن استفاده كردند. در 1335ش چاپخانة عظيم و مجهزي به نام چاپخانة افست تأسيس شد كه نيازهاي كشور را در زمينة كتاب‌هاي درسي تأمين مي‌كرد. در سال 1340ش چاپخانه‌هاي روزنامة كيهان و اطلاعات  در توسعه، تجهيز، و تكميل دستگاه‌هاي خود گام‌هاي بلندي برداشتند. از 1350ش به بعد، ماشين‌هاي لاينوترون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]</del>وارد چاپخانه‌هاي كشور گرديد كه سبب توسعة بيشتر اين مراكز شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عصر ناصرالدين شاه قاجار چاپ رونق بيشتري يافت، چاپخانه‌هاي تازه‌اي تأسيس شد، و براي نخستين بار در ايران روزنامه و مجله منتشر گرديد. انقلاب مشروطة ايران نقطة عطفي در تاريخ چاپ و نشر ايجاد كرد. در آن زمان چاپ كتاب، اعلاميه، روزنامه، و بيانيه‌هاي سياسي رونق بيشتري داشت. پس از جنگ جهاني اول، دورة تازه‌اي در فعاليت‌هاي چاپي ايران آغاز شد و چاپخانه‌هاي دولتي و غيردولتي تازه‌اي تأسيس گرديد. پس از جنگ جهاني دوم نيز شاهد رونق مواد چاپي هستيم؛ در اين زمان چاپخانه‌ها به طور شبانه‌روزي كار مي‌كردند. در 1320ش چاپگران داخلي با دستگاه‌هاي چاپ نظير لاينوتايپ آشنا شدند و در انجام امور چاپ از آن استفاده كردند. در 1335ش چاپخانة عظيم و مجهزي به نام چاپخانة افست تأسيس شد كه نيازهاي كشور را در زمينة كتاب‌هاي درسي تأمين مي‌كرد. در سال 1340ش چاپخانه‌هاي روزنامة كيهان و اطلاعات  در توسعه، تجهيز، و تكميل دستگاه‌هاي خود گام‌هاي بلندي برداشتند. از 1350ش به بعد، ماشين‌هاي لاينوترون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Linotron)</ins>وارد چاپخانه‌هاي كشور گرديد كه سبب توسعة بيشتر اين مراكز شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 105-107.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اين زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزايش نهاد به صورتي كه تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعاليت داشت. 48.2 درصد اين چاپخانه‌ها در دهة 1340-1349ش تأسيس شده بود كه گسترش صنعت چاپ را در اين دهه نشان مي‌دهد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اين زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزايش نهاد به صورتي كه تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعاليت داشت. 48.2 درصد اين چاپخانه‌ها در دهة 1340-1349ش تأسيس شده بود كه گسترش صنعت چاپ را در اين دهه نشان مي‌دهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپي افزايش پيدا كرد. در دهة 1360ش، رايانه در ايران به سرعت رواج يافت و براي حروفچيني مورد استفاده قرار گرفت. كاربرد گستردة رايانه‌هاي شخصي، كار حروفچيني، صفحه‌آرايي، و ديگر فعاليت‌هاي چاپ را تسهيل كرد. استفاده از چاپگرهاي ليزري و پويشگرها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2]</del>در دهة 1370ش چهرة چاپ را دگرگون ساخت. هم اكنون حروفچيني با رايانه و دستگاه‌هاي لاينوترون بزرگ و كوچك و برخي دستگاه‌هاي مشابه انجام مي‌گيرد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9 </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپي افزايش پيدا كرد. در دهة 1360ش، رايانه در ايران به سرعت رواج يافت و براي حروفچيني مورد استفاده قرار گرفت. كاربرد گستردة رايانه‌هاي شخصي، كار حروفچيني، صفحه‌آرايي، و ديگر فعاليت‌هاي چاپ را تسهيل كرد. استفاده از چاپگرهاي ليزري و پويشگرها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Scanners)</ins>در دهة 1370ش چهرة چاپ را دگرگون ساخت. هم اكنون حروفچيني با رايانه و دستگاه‌هاي لاينوترون بزرگ و كوچك و برخي دستگاه‌هاي مشابه انجام مي‌گيرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 107-108.&lt;/ref&gt;</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوري‌هاي نوين، تحول چشمگيري يافته است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوري‌هاي نوين، تحول چشمگيري يافته است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    آذرنگ، عبدالحسين. '''''آشنايي با چاپ و نشر'''''. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (2): چاپ چنين آغاز شد»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 110، آذر 1370، ص 42-43.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    همو. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (3): تأسيس اولين چاپخانة سربي در تبريز»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 111، دي 1370، ص 44.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    «فن كتابت و تصوير و صحافي»، '''''ايرانشهر'''''. تهران: يونسكو، ؟، ج 1، ص 747-748.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    '''''سير تكامل چاپخانه و مطبوعات در ايران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، 1351، ص 4.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    قاسمي، فريد. «سرآغاز چاپ كتاب در تهران: نگاهي به دو فهرست»، '''''جهان كتاب'''''. س پنجم، ش 19-22، دي ـ بهمن 1379، ص 31.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    آذرنگ. همان. ص 105-107.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، '''''صنعت چاپ'''''. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9. </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> آذرنگ. همان. ص 107-108.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرززانه فرجامی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. Linotron </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2]. Scanners</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D9%BE_%D9%88_%DA%86%D8%A7%D9%BE%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&diff=605&oldid=prev 2024-08-13T01:17:59Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;چاپ و چاپخانه&#039;&#039;&#039;، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحة چوبي حكاكي شده بر كاغذ بدانيم، در قرن 7ق / 13م در عصر ايلخانان چاپ به ايران راه يافت. گيخاتوخان براي تأمين نياز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول كاغذي (چاو) را، به همان شكلي كه در آن زمان در چي...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;چاپ و چاپخانه&#039;&#039;&#039;، اگر چاپ را انتقال نقش از صفحة چوبي حكاكي شده بر كاغذ بدانيم، در قرن 7ق / 13م در عصر ايلخانان چاپ به ايران راه يافت. گيخاتوخان براي تأمين نياز خود به پول نقد، در 693ق / 1294م دستور داد پول كاغذي (چاو) را، به همان شكلي كه در آن زمان در چين رواج داشت، چاپ كنند. اين پول در «چاوخانة» تبريز چاپ شد. <br /> <br /> حروف چاپي نخستين بار در 1038ق / 1629م از اروپا، به تشويق شاه عباس، وارد ايران شد. شواهد نشان مي‌دهد كه حروف چاپي عربي و فارسي، همراه با دستگاه ساده و ابتدايي چاپ، در جلفاي اصفهان در اختيار فرقة مسيحيان كرملي بوده است. نخستين كتاب چاپي در ايران، كتابي به زبان ارمني است كه در 1051ق / 1641م در جلفا و به كوشش كشيشان ارمني چاپ شد. اين كتاب شرح احوال قديسان و گروهي از روحانيان مسيحي بود كه در 705 صفحه با ابعاد 25.5 × 18 و به صورت دو ستوني چاپ شده است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> در زمان صفويان، افشاريان، و زنديان در زمينة چاپ، فعاليت چنداني صورت نگرفت. تحوّل جدي چاپ در ايران، در زمان فتحعلي شاه روي داد. در اين زمان، به همت عباس ميرزا، چند تن براي آموختن فن چاپ به كشور انگلستان و روسيه اعزام شدند و پس از آموختن اين فن، براي نخستين بار، دستگاه‌هاي چاپ سربي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را به ايران آوردند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> در همين زمان ميرزا زين‌العابدين تبريزي به دستور عباس ميرزا به روسيه اعزام شد تا فنون چاپ و روش ساختن مركب را فراگيرد. وي پس از بازگشت به ايران، چاپخانه‌اي را در تبريز با حروف سربي راه‌اندازي كرد.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; نخستين كتاب چاپ سربي به نام رسالة &#039;&#039;فتحنامه&#039;&#039; دربارة جنگ‌هاي ايران و روسيه، در اين چاپخانه به طبع رسيد. اين چاپخانه تا سال 1245ق / 1829م داير بود.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; اولين چاپخانة سنگي هشت سال پس از چاپ سربي، باز هم به ابتكار عباس ميرزا به ايران وارد شد. اين چاپخانه نيز در تبريز داير گرديد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> چاپ و نشر كتاب در تهران از سال 1239ق / 1823م آغاز شد. تهران پس از اصفهان و تبريز، سومين شهر از حيث تاريخ چاپ و نشر كتاب در ايران است. فهرست چاپكرده‌هاي چهار دهه و اندي از روزگاران نخستين نشر كتاب در تهران كه به ضميمة كتاب گنجينه اثر ميرزا عبدالوهاب معتمدالدوله به چاپ رسيده است، خود مشتمل بر روايتي از مراحل نخستين كار است. اين فهرست نشان مي‌دهد كه از سال 1239 تا 1282ق / 1823 تا 1866م بيش از 338 عنوان كتاب در تهران انتشار يافته است.6 <br /> <br /> در عصر ناصرالدين شاه قاجار چاپ رونق بيشتري يافت، چاپخانه‌هاي تازه‌اي تأسيس شد، و براي نخستين بار در ايران روزنامه و مجله منتشر گرديد. انقلاب مشروطة ايران نقطة عطفي در تاريخ چاپ و نشر ايجاد كرد. در آن زمان چاپ كتاب، اعلاميه، روزنامه، و بيانيه‌هاي سياسي رونق بيشتري داشت. پس از جنگ جهاني اول، دورة تازه‌اي در فعاليت‌هاي چاپي ايران آغاز شد و چاپخانه‌هاي دولتي و غيردولتي تازه‌اي تأسيس گرديد. پس از جنگ جهاني دوم نيز شاهد رونق مواد چاپي هستيم؛ در اين زمان چاپخانه‌ها به طور شبانه‌روزي كار مي‌كردند. در 1320ش چاپگران داخلي با دستگاه‌هاي چاپ نظير لاينوتايپ آشنا شدند و در انجام امور چاپ از آن استفاده كردند. در 1335ش چاپخانة عظيم و مجهزي به نام چاپخانة افست تأسيس شد كه نيازهاي كشور را در زمينة كتاب‌هاي درسي تأمين مي‌كرد. در سال 1340ش چاپخانه‌هاي روزنامة كيهان و اطلاعات  در توسعه، تجهيز، و تكميل دستگاه‌هاي خود گام‌هاي بلندي برداشتند. از 1350ش به بعد، ماشين‌هاي لاينوترون [1]وارد چاپخانه‌هاي كشور گرديد كه سبب توسعة بيشتر اين مراكز شد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; <br /> <br /> در اين زمان، تعداد چاپخانه‌ها در شهر تهران رو به افزايش نهاد به صورتي كه تا اسفند 1355ش تعداد 399 چاپخانه در تهران فعاليت داشت. 48.2 درصد اين چاپخانه‌ها در دهة 1340-1349ش تأسيس شده بود كه گسترش صنعت چاپ را در اين دهه نشان مي‌دهد.8<br /> <br /> پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران در 1357ش؛ حجم تنوع مطالب چاپي افزايش پيدا كرد. در دهة 1360ش، رايانه در ايران به سرعت رواج يافت و براي حروفچيني مورد استفاده قرار گرفت. كاربرد گستردة رايانه‌هاي شخصي، كار حروفچيني، صفحه‌آرايي، و ديگر فعاليت‌هاي چاپ را تسهيل كرد. استفاده از چاپگرهاي ليزري و پويشگرها [2]در دهة 1370ش چهرة چاپ را دگرگون ساخت. هم اكنون حروفچيني با رايانه و دستگاه‌هاي لاينوترون بزرگ و كوچك و برخي دستگاه‌هاي مشابه انجام مي‌گيرد.9 <br /> <br /> در حال حاضر، صنعت چاپ، به مدد استفاده از فن‌آوري‌هاي نوين، تحول چشمگيري يافته است. <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1.    آذرنگ، عبدالحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آشنايي با چاپ و نشر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، 1375، ص 102-103.<br /> <br /> 2.    گلپايگاني، حسن. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (2): چاپ چنين آغاز شد»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صنعت چاپ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 110، آذر 1370، ص 42-43.<br /> <br /> 3.    همو. «تاريخ چاپ و چاپخانه در ايران (3): تأسيس اولين چاپخانة سربي در تبريز»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صنعت چاپ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 111، دي 1370، ص 44.<br /> <br /> 4.    «فن كتابت و تصوير و صحافي»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايرانشهر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: يونسكو، ؟، ج 1، ص 747-748.<br /> <br /> 5.    &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سير تكامل چاپخانه و مطبوعات در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: وزارت اطلاعات، 1351، ص 4.<br /> <br /> 6.    قاسمي، فريد. «سرآغاز چاپ كتاب در تهران: نگاهي به دو فهرست»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جهان كتاب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س پنجم، ش 19-22، دي ـ بهمن 1379، ص 31.<br /> <br /> 7.    آذرنگ. همان. ص 105-107.<br /> <br /> 8.    دميرچي، اسماعيل. «آمار 16 سال پيش از چاپخانه‌هاي تهران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صنعت چاپ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 116، مرداد و شهريور 1371، ص 41.<br /> <br /> 9.    آذرنگ. همان. ص 107-108.<br /> <br /> فرززانه فرجامی<br /> ----[1]. Linotron <br /> <br /> [2]. Scanners</div>

Samei