https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86کتابخانه های کردستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T08:36:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12658&oldid=prevMaedeh: /* نویسنده مقاله */2025-12-23T12:49:33Z<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کردستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کردستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </del>مقاله ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسندگان </ins>مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاطمه (رؤیا) پورامید و تلخیص افسانه تیموریخانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاطمه (رؤیا) پورامید و تلخیص افسانه تیموریخانی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12475&oldid=prevMaedeh در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹2025-12-13T08:29:34Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12475&oldid=12469">نمایش تغییرات</a>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12469&oldid=prevMaedeh در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸2025-12-13T08:08:28Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=12469&oldid=11853">نمایش تغییرات</a>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=11853&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی « = كردستان، كتابخانههاي = كردستان، كتابخانههای. استان كردستان در غرب ایران قرار دارد و از شمال با استانهای آذربایجانغربی و زنجان، از جنوب با استان كرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان، و از غرب با كردستان عراق هممرز است. مساحت آن 817,28...» ایجاد کرد2025-11-22T15:47:04Z<p>صفحهای تازه حاوی « = كردستان، كتابخانههاي = كردستان، كتابخانههای. استان كردستان در غرب ایران قرار دارد و از شمال با استانهای آذربایجانغربی و زنجان، از جنوب با استان كرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان، و از غرب با كردستان عراق هممرز است. مساحت آن 817,28...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
= كردستان، كتابخانههاي =<br />
كردستان، كتابخانههای. استان كردستان در غرب ایران قرار دارد و از شمال با استانهای آذربایجانغربی و زنجان، از جنوب با استان كرمانشاه، از شرق به استان همدان و زنجان، و از غرب با كردستان عراق هممرز است. مساحت آن 817,28 كیلومترمربع و جمعیت آن(طبق آمار سال 1383) 256,546,1 نفر است (4). استان كردستان از 8 شهرستان، 23 شهر، 23 بخش، 79 دهستان، و 1765 آبادی تشكیل شده است. شهرستانهای این استان عبارتند از: بانه، بیجار، دیواندره، سقز، سنندج، قروه، كامیاران، و مریوان. مركز این استان شهر سنندج است (:3 23؛ :6 14).<br />
<br />
== فهرست ==<br />
<br />
* ۱تاریخچه<br />
* ۲كتابخانههای عمومی<br />
* ۳كتابخانههای آموزشگاهی<br />
* ۴كتابخانههای تخصصی<br />
* ۵كتابخانههای دانشگاهی<br />
* ۶مآخذ<br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
. قدیمیترین كتابخانه در استان كردستان متعلق به فیضالله بن بهبود علی خراسانی در سنندج و مربوط به دوران افشاریه و زندیه است. او مردی عارف و عالم و مترجم و مؤلف بود و ترجمه عوارفالمعارف سهروردی از آثار اوست. نسخههایی از كتابخانه معتبر وی اینك در كتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری میشود (:12 ج 2، ص 159). كتابخانه اماناللهخان ثانی، والی كردستان (1265-1284ق.) شامل 2هزار جلد كتاب نفیس در موضوعات مختلف بوده است (273:5)، كتابخانه عبدالمجید بدیعالزمان (1322-1397ق.) در سنندج از دیگر كتابخانههای قدیمی كردستان است.<br />
<br />
دیگر، كتابخانه ملالطفالله شیخالاسلام سنندجی (1251- 1315ق.) است. وی فردی معروف و مقتدر و از خاندان قضات سنندج است كه شاه قاجار عزل و نصب حكام محلی را در اختیار او قرار داده بود. او مردی ادیب بود و به جمعآوری كتاب عشق میورزید و كتابهای خطی نفیس از جمله كشكول او در كتابخانهاش موجود بوده است. كتابخانه وی یكی از دو كتابخانه معتبر سنندج در دوران قاجار است كه به مرور ایام نابود شد (:9 ج 2، ص 57). از دیگر كتابخانههای قدیمی میتوان به كتابخانه والیان اردلان و كتابخانه ملامحمود، مفتی كردستان كه دارای كتب خطی نفیس بوده است، اشاره كرد (:9 ج 1، ص 219؛ ج 2، ص 57).<br />
<br />
== كتابخانههای عمومی ==<br />
. از كتابخانههای عمومی دولتی پیش از سال 1345 میتوان به "كتابخانههای فرهنگ" در شهرهای سنندج، سقز، و قروه اشاره كرد (:12 ج 2، ص 222-223). در سالهای بعد كتابخانههای عمومی دولتی دیگری نیز در سنندج و سایرشهرهای استان تأسیس شد.<br />
<br />
كتابخانههای عمومی این استان در سال 1382، در حدود 37 واحد با مجموع 696,384 جلد كتاب، 822,29 نفر عضو، و 900,723 نفر مراجعهكننده بوده است. گزارش فرهنگی سال 1382 كتابخانههای عمومی مساجد استان را 20 واحد با مجموع 500,36 جلد كتاب و 5000 نفر عضو گزارش كرده است (10).<br />
<br />
قدیمیترین كتابخانه كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان استان در 1347 در شهرستان بانه تأسیس شد. پس از آن كتابخانههای دیگری در شهرهای سنندج (1353)، سقز (1357)، بیجار (1362)، دیواندره (1376)، مریوان (1377)، و منطقه حسنآباد یا سوگند (1377) تأسیس شد (:8 8). تا پایان 1379، تعداد كتابخانههای كودكان و نوجوانان استان، 10 مركز ثابت و سیار با مجموع 169,89 جلد كتاب و 608,12 نفر عضو بوده است (:2 28). این كتابخانهها علاوه بر امانت كتاب به فعالیتهای متعدد و متنوع فرهنگی، هنری، و مذهبی نیز اشتغال داشتهاند (:8 8). طبق آمار سال 1382 تعداد كتابخانههای ثابت 9 باب، موجودی آنها 815,99 جلد كتاب، و تعداد اعضای آنها 5034 نفر بوده است. تعداد كتابخانههای مساجد در سال 1382، 20 باب و مجموعه آن شامل 500,36 جلد كتاب است. تعداد كتابخانههای روستایی در همین سال 36 واحد گزارش شده است (10).<br />
<br />
== كتابخانههای آموزشگاهی ==<br />
. مجموع كتابخانههای آموزشگاهی این استان، تا آذرماه 1379، تعداد 1830 واحد با 000,840 جلد كتاب بوده است. از این تعداد 1130 مدرسه دارای فضای مستقل برای كتابخانه بودهاند (:11 4). مجموع كتابخانههای مدارس دولتی در سال 1382، برابر 1092 واحد و تعداد كتابهای آنها 076,388,1 جلد بوده است (10).<br />
<br />
== كتابخانههای تخصصی ==<br />
. همه كتابخانههای مؤسسات و سازمانهای استان تخصصی نیستند. قدیمیترین كتابخانه تخصصی استان، كتابخانه نصراللهی متعلق به باشگاه افسران سنندج است كه مجموعههایی به زبانهای فارسی، تركی، عربی، فرانسوی، و انگلیسی را شامل میشده است (:12 ج 2، ص 232)، كتابخانه ادارهكل راهوترابری استان كردستان و كتابخانه صداوسیمای مركز كردستان از دیگر كتابخانههای تخصصی استان محسوب میشوند. آمار سال 1382 تعداد كتابخانههای تخصصی این استان را 5 واحد و تعداد منابع آنها را 136,22 جلد كتاب اعلام كرده است (10).<br />
<br />
== كتابخانههای دانشگاهی ==<br />
. قدیمیترین كتابخانه دانشگاهی، متعلق به دانشكده تربیت معلم سنندج است كه در 1353 تأسیس شد. از دیگر كتابخانههای دانشگاهی میتوان كتابخانه دانشكده پرستاری و مامایی سنندج(1368)، كتابخانه دانشگاه علوم پزشكی كردستان، و كتابخانه آموزشكده فنی شهید یزدانپناه (سنندج) اشاره كرد(:1 74، 254؛ :7 46-47). طبق آمار سال 1382 تعداد كتابخانههای دانشگاهی این استان 14 باب، و تعداد كتابهای آنها 291,185 جلد، تعداد اعضا 880,20نفر، و تعداد مراجعان آنها 520,165نفر بوده است(10).<br />
<br />
== مآخذ ==<br />
1) تعاونی، شیرین (خالقی)؛ عزیزی، ایراندخت. راهنمای مراكز اسناد و كتابخانههای تخصصی، اختصاصی و دانشگاهی. ]تهران[: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1370؛<br />
<br />
2) " 10]ده[ مركز ثابت و سیار كانون پرورش فكری در استان كردستان فعالیت میكنند". كتاب هفته. 115، شماره پیاپی 372 (2 اسفند 1379): 28؛<br />
<br />
3) زندهدل، حسن. مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی استان كردستان. تهران: نشر ایرانگردان، 1378؛<br />
<br />
4) سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور. "پایگاه اطلاعرسانی مركز آمار ایران". به نقل از: <nowiki>http://www.sci.org.ir/persia/index.htm</nowiki>. [10 Apr.2005]؛<br />
<br />
5) سنندجی، شكرالله بن عبدالله. تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای كردستان. مقابله و تصحیح حشمتالله طیبی. تهران: امیركبیر، 1366؛<br />
<br />
6) سالنامه آماری كشور سال 1380. تهران: مركز آمار ایران، 1381؛<br />
<br />
7) گزارش فرهنگی كشور :1377 مجموعه آماری فعالیتهای فرهنگی وزارتخانهها، سازمانها، و نهادها. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت پژوهشی و آموزشی، مركز آمار و برنامهریزی پژوهشهای فرهنگی و هنری، ؛1378<br />
<br />
8) "لیست مراكز بر اساس استانها". ]تهران[: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان. معاونت فرهنگی، 1378 (پلیكپی)؛<br />
<br />
9) مردوخ روحانی، بابا. تاریخ مشاهیر كرد: عرفا، علما، ادبا، شعرا. تهران: سروش، ؛1364<br />
<br />
10) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. نامه اداری. مورخ 13 شهریور 1384؛<br />
<br />
11) " 80]هشتاد [هزار جلد كتاب به مدارس كردستان اهدا شد". كتاب هفته، 103، شماره پیاپی 361 (8 آذر 1379): ؛4<br />
<br />
12) همایونفرخ، ركنالدین. كتاب و كتابخانههای شاهنشاهی ایران. ج :2تاریخچه كتابخانههای ایران از صدر اسلام تا عصر كنونی. ]تهران[: وزارت فرهنگ و هنر، ادارهكل نگارش، .1374<br />
<br />
<br />
منبع اصلی<br />
<br />
کردستان، کتابخانه های (1385). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.<br />
<br />
نویسنده مقاله<br />
<br />
'''فاطمه (رؤیا) پورامید'''<br />
<br />
'''تلخیص افسانه تیموریخانی'''</div>Samei