https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%B1%D8%ACکرج - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T03:02:24Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=7958&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۵2025-05-10T16:35:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:سد کرج.jpg|بندانگشتی|سد کرج ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:سد کرج.jpg|بندانگشتی|سد کرج ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج، شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در [[استان قزوین]])، از شرق با شهرستانهای تجریش، [[استان تهران|تهران]] و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در [[استان مازندران]]) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در استان مرکزی)، همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج، شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در [[استان قزوین]])، از شرق با شهرستانهای تجریش، [[استان تهران|تهران]] و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در [[استان مازندران]]) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان مرکزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر کرج، از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به [[استان تهران|تهران]] متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</ref>.این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 984 و 985.</ref>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است<ref>همانجا.</ref>.مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر کرج، از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به [[استان تهران|تهران]] متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</ref>. این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 984 و 985.</ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودخانه کرج به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>3</sup> </del>منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 388.</ref> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان [[استان تهران|تهران]] از زمان [[محمدشاه قاجار]] تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است<ref>تکمیلهمایون، ناصر. '''''تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران'''''. ج 1، '''''از آغاز تا دارالخلافه ناصری.''''' تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1377، ص 76، 89، 188.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است<ref name=":0" />. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودخانه کرج به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 388.</ref> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان [[استان تهران|تهران]] از زمان [[محمدشاه قاجار]] تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است<ref>تکمیلهمایون، ناصر. '''''تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران'''''. ج 1، '''''از آغاز تا دارالخلافه ناصری.''''' تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1377، ص 76، 89، 188.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی [[استان تهران|تهران]] بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه [[استان تهران|تهران]] و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی [[استان تهران|تهران]]، به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 110 و 188.</ref> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 81.</ref>؛ یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی [[استان تهران|تهران]] بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه [[استان تهران|تهران]] و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی [[استان تهران|تهران]]، به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 110 و 188.</ref> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 81.</ref>؛ یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان قزوین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان قزوین]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان مازندران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان مازندران]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمدشاه قاجار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=7953&oldid=prevMaedeh در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۴2025-05-10T16:24:15Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج، شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در استان قزوین)، از شرق با شهرستانهای تجریش، تهران و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در استان مازندران) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در استان مرکزی)، همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:سد کرج.jpg|بندانگشتی|سد کرج ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج، شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان قزوین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، از شرق با شهرستانهای تجریش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در استان مرکزی)، همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر کرج، از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به تهران متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر کرج، از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 984 و 985.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همانجا.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودخانه کرج به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م<sup>3</sup> منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان تهران از زمان محمدشاه قاجار تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودخانه کرج به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م<sup>3</sup> منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 388.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدشاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکمیلهمایون، ناصر. '''''تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران'''''. ج 1، '''''از آغاز تا دارالخلافه ناصری.''''' تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1377، ص 76، 89، 188.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی تهران بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه تهران و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیده؛</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، </ins>به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 110 و 188.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیده</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 81.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین مدرسه کشاورزی (در محل کاخ تاریخی سلیمانیه) و دانشکده منابع طبیعی در این شهر تأسیس شد. همچنین نخستین کارخانه ذوب آهن ایران قرار بود در زمان سلطنت رضاشاه در این شهر احداث شود که به علت وقوع جنگ دوم جهانی، متوقف ماند و خرابههای آن هنوز در حومه شهر باقی است. دانشگاههای متعدد دولتی و غیر دولتی و مراکز آموزشی کشاورزی و فنی و حرفهای نیز، کرج را به صورت یکی از مراکز مهم آموزشی کشور در آورده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین مدرسه کشاورزی (در محل کاخ تاریخی سلیمانیه) و دانشکده منابع طبیعی در این شهر تأسیس شد. همچنین نخستین کارخانه ذوب آهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قرار بود در زمان سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|</ins>رضاشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این شهر احداث شود که به علت وقوع جنگ دوم جهانی، متوقف ماند و خرابههای آن هنوز در حومه شهر باقی است. دانشگاههای متعدد دولتی و غیر دولتی و مراکز آموزشی کشاورزی و فنی و حرفهای نیز، کرج را به صورت یکی از مراکز مهم آموزشی کشور در آورده است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان تهران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان قزوین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان مازندران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 984 و 985.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 388.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. تکمیلهمایون، ناصر. '''''تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران'''''. ج 1، '''''از آغاز تا دارالخلافه ناصری.''''' تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1377، ص 76، 89، 188.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 110 و 188.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8. مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 81.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=7948&oldid=prevMaedeh در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۶2025-05-10T16:16:17Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>کرج،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در استان قزوین)، از شرق با شهرستانهای تجریش، تهران و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در استان مازندران) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در استان مرکزی)، همسایه است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج، شهرستانی در نیمه غربی [[استان تهران]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از غرب با شهرستانهای هشتگرد و نظرآباد و بوئین زهرا (در استان قزوین)، از شرق با شهرستانهای تجریش، تهران و شهریار، از شمال با شهرستانهای نور و چالوس (در استان مازندران) و از جنوب با شهرستان زرندیه (در استان مرکزی)، همسایه است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>شهر کرج،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به تهران متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است.<sup>2</sup> این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود.<sup>3</sup> کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است.<sup>4</sup> مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر کرج، از طریق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخیراً با خطوط راه آهن شهری (مترو)، به تهران متصل شده است. کرج به دلیل قرار گرفتن در فاصله حدود 40 کیلومتری پایتخت، به لحاظ ارتباطی دارای اهمیت ویژهای است.<sup>2</sup> این شهر با مختصات جغرافیایی ً30 َ00 ْ51 طول شرقی و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالی، با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی معتدل مایل به سرد در نواحی شمالی و آب و هوایی معتدل در نواحی جنوبی است و در مجموع از نظر بارندگی جزء نواحی خشک محسوب میشود.<sup>3</sup> کرج از شمال در نزدیکی ارتفاعات متعددی از جمله کوههای پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، کهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، کوه آسارا 3941 متر و کوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخیزی که از رسوبات رودخانه کرج تشکیل شده، همسایه است.<sup>4</sup> مجموعه این عوامل طبیعی و موقعیت مساعد جغرافیایی، کرج را از امتیازها و شرایط خاص توسعه برخوردار کرده است. عبور رودخانه پر آب کرج از میان شهر و احداث نخستین سد آبی- برقی ایران بر روی این رودخانه و مهار آب برای کشاورزی، مصارف صنعتی و شرب، در رونق کشاورزی و توسعه صنعت و شهرنشینی در منطقه تأثیر بسیاری داشته است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>رودخانه کرج<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م<sup>3</sup> منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<sup>5</sup> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان تهران از زمان محمدشاه قاجار تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است.<sup>6</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رودخانه کرج به طول 245 کم با میانگین آبدهی سالانه 499 میلیون م<sup>3</sup> منشأ حیات و مدنیت در منطقه بوده است<sup>5</sup> و حتی بخشی از آب مورد نیاز ساکنان تهران از زمان محمدشاه قاجار تاکنون با حفر کانال و یا احداث شبکه آبرسانی از همین رودخانه تأمین میشده است.<sup>6</sup> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی تهران بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه تهران و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی تهران، به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<sup>7</sup> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش رسیده؛<sup>8</sup> یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرج در زمانی نه چندان طولانی روستایی زیبا و پر آب و درخت در نزدیکی تهران بود که غالباً به عنوان ییلاق مورد استفاده ساکنان تهران قرار میگرفت. با رشد و توسعه تهران و نیز احداث کارخانجات و مراکز صنعتی، کشاورزی و آموزشی در کرج و نواحی اطراف آن و نیز استفاده از مناطق مسکونی این شهر از سوی اهالی تهران، به صورت «شهر خوابگاهی»، در مجموع رشد و توسعه شتابانی را به این شهر داده است، آنگونه که بر اساس نتایج سرشماری 1335ش، تعداد ساکنان کرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<sup>7</sup> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش رسیده؛<sup>8</sup> یعنی در طول حدوداً 50 سال، جمعیت این شهر (کرج بزرگ) نزدیک به 90 برابر افزایش داشته است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 11.</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=7047&oldid=prevSamei در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۱2025-05-08T00:31:29Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=7047&oldid=1037">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=1037&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''كرج،''' شهرستاني در نيمة غربي استان تهران، با مركزيتي به همين نام، داراي 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از غرب با شهرستانهاي هشتگرد و نظرآباد و بوئين زهرا (در استان قزوين)، از شرق با شهرستانهاي تجريش، تهران و شهريار، از شمال با شهرستان...» ایجاد کرد2024-08-14T19:18:25Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''كرج،''' شهرستاني در نيمة غربي استان تهران، با مركزيتي به همين نام، داراي 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از غرب با شهرستانهاي هشتگرد و نظرآباد و بوئين زهرا (در استان قزوين)، از شرق با شهرستانهاي تجريش، تهران و شهريار، از شمال با شهرستان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''كرج،''' شهرستاني در نيمة غربي استان تهران، با مركزيتي به همين نام، داراي 6 شهر، 3 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از غرب با شهرستانهاي هشتگرد و نظرآباد و بوئين زهرا (در استان قزوين)، از شرق با شهرستانهاي تجريش، تهران و شهريار، از شمال با شهرستانهاي نور و چالوس (در استان مازندران) و از جنوب با شهرستان زرنديه (در استان مركزي)، همسايه است.<sup>1</sup> <br />
<br />
'''شهر كرج،''' از طريق راه آهن، آزاد راه، بزرگ راه و اخيراً با خطوط راه آهن شهري (مترو)، به تهران متصل شده است. كرج به دليل قرار گرفتن در فاصلة حدود 40 كيلومتري پايتخت، به لحاظ ارتباطي داراي اهميت ويژهاي است.<sup>2</sup> اين شهر با مختصات جغرافيايي ً30 َ00 ْ51 طول شرقي و ً45 َ48 ْ35 عرض شمالي، با ارتفاع 1360 متر از سطح دريا، داراي آب و هوايي معتدل مايل به سرد در نواحي شمالي و آب و هوايي معتدل در نواحي جنوبي است و در مجموع از نظر بارندگي جزء نواحي خشك محسوب ميشود.<sup>3</sup> كرج از شمال در نزديكي ارتفاعات متعددي از جمله كوههاي پالون گردن به ارتفاع 4375 متر، كهار بزرگ به ارتفاع 4108 متر، كوه آسارا 3941 متر و كوه صندوقچال به ارتفاع 3718 متر، قرار دارد و از جنوب با دشت حاصلخيزي كه از رسوبات رودخانة كرج تشكيل شده، همسايه است.<sup>4</sup> مجموعة اين عوامل طبيعي و موقعيت مساعد جغرافيايي، كرج را از امتيازها و شرايط خاص توسعه برخوردار كرده است. عبور رودخانة پر آب كرج از ميان شهر و احداث نخستين سد آبي- برقي ايران بر روي اين رودخانه و مهار آب براي كشاورزي، مصارف صنعتي و شرب، در رونق كشاورزي و توسعة صنعت و شهرنشيني در منطقه تأثير بسياري داشته است. <br />
<br />
'''رودخانة كرج''' به طول 245 كم با ميانگين آبدهي سالانه 499 ميليون م<sup>3</sup> منشأ حيات و مدنيت در منطقه بوده است<sup>5</sup> و حتي بخشي از آب مورد نياز ساكنان تهران از زمان محمدشاه قاجار تاكنون با حفر كانال و يا احداث شبكة آبرساني از همين رودخانه تأمين ميشده است.<sup>6</sup> <br />
<br />
كرج در زماني نه چندان طولاني روستايي زيبا و پر آب و درخت در نزديكي تهران بود كه غالباً به عنوان ييلاق مورد استفادة ساكنان تهران قرار ميگرفت. با رشد و توسعة تهران و نيز احداث كارخانجات و مراكز صنعتي، كشاورزي و آموزشي در كرج و نواحي اطراف آن و نيز استفاده از مناطق مسكوني اين شهر از سوي اهالي تهران، به صورت «شهر خوابگاهي»، در مجموع رشد و توسعة شتاباني را به اين شهر داده است، آنگونه كه بر اساس نتايج سرشماري 1335ش، تعداد ساكنان كرج از 14526تن به 940968 در 1375ش<sup>7</sup> و طبق برآوردها به 1212220 تن در 1384ش رسيده؛<sup>8</sup> يعني در طول حدوداً 50 سال، جمعيت اين شهر (كرج بزرگ) نزديك به 90 برابر افزايش داشته است.<br />
<br />
نخستين مدرسة كشاورزي (در محل كاخ تاريخي سليمانيه) و دانشكدة منابع طبيعي در اين شهر تأسيس شد. همچنين نخستين كارخانة ذوب آهن ايران قرار بود در زمان سلطنت رضاشاه در اين شهر احداث شود كه به علت وقوع جنگ دوم جهاني، متوقف ماند و خرابههاي آن هنوز در حومة شهر باقي است. دانشگاههاي متعدد دولتي و غير دولتي و مراكز آموزشي كشاورزي و فني و حرفهاي نيز، كرج را به صورت يكي از مراكز مهم آموزشي كشور در آورده است.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.<br />
<br />
2. سازمان حمل و نقل و پايانههاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جادههاي ايران''''' (ويرايش دوم). تهران: همشهري، 1380، ص 11.<br />
<br />
3. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرةالمعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 984 و 985.<br />
<br />
4. همانجا.<br />
<br />
5. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 388.<br />
<br />
6. تكميلهمايون، ناصر. '''''تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران'''''. ج 1، '''''از آغاز تا دارالخلافة ناصري.''''' تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1377، ص 76، 89، 188.<br />
<br />
7. نورالهي، طه. '''''توزيع و طبقهبندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماريهاي 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 110 و 188.<br />
<br />
8. مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 81.<br />
<br />
غلامحسین تکمیل همایون</div>Samei