کشاورزی در ایران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۲

2026-02-10T22:12:40Z

Setayesh در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۸

2026-02-10T13:58:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۲:		خط ۲:
	کشاورزی در ایران شامل کلیاتی درباره مساحت ایران، سطح اراضی کشاورزی و تحولات آن، نوع آب و هواست، جایگاه برجسته ای در روند توسعه کشاورزی ایران دارد. این بخش می‌تواند با تهیه مواد مصرفی مورد نیاز جامعه (مصرف کنندگان نهایی) و همچنین تولید مواد خام و اولیه بخشهای تولیدی دیگر (صنعت) نقش کلیدی و مهمی را در برنامه توسعه یک کشور، بخصوص یک کشور در حال توسعه، بازی‌کند. علی‌رغم اینکه کشور ایران پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]]، بلافاصله درگیر [[جنگ ایران و عراق\|جنگ تحمیلی ۸ ساله با عراق]] شد، توانست در دوران بازسازی پس از جنگ در این بخش دستاوردهای ارزنده‌ای کسب کند که در این مجموعه سعی بر این است،گوشه‌ای از این پیشرفت ها و دستاوردها به صورت گزارش ارائه شود. لذا قبل از هر چیز لازم است کلیاتی، شامل مساحت ایران، سطح اراضی کشاورزی و تحولات آن و وضعیت اقلیمی ایران بطور خلاصه بیان شود.		کشاورزی در ایران شامل کلیاتی درباره مساحت ایران، سطح اراضی کشاورزی و تحولات آن، نوع آب و هواست، جایگاه برجسته ای در روند توسعه کشاورزی ایران دارد. این بخش می‌تواند با تهیه مواد مصرفی مورد نیاز جامعه (مصرف کنندگان نهایی) و همچنین تولید مواد خام و اولیه بخشهای تولیدی دیگر (صنعت) نقش کلیدی و مهمی را در برنامه توسعه یک کشور، بخصوص یک کشور در حال توسعه، بازی‌کند. علی‌رغم اینکه کشور ایران پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]]، بلافاصله درگیر [[جنگ ایران و عراق\|جنگ تحمیلی ۸ ساله با عراق]] شد، توانست در دوران بازسازی پس از جنگ در این بخش دستاوردهای ارزنده‌ای کسب کند که در این مجموعه سعی بر این است،گوشه‌ای از این پیشرفت ها و دستاوردها به صورت گزارش ارائه شود. لذا قبل از هر چیز لازم است کلیاتی، شامل مساحت ایران، سطح اراضی کشاورزی و تحولات آن و وضعیت اقلیمی ایران بطور خلاصه بیان شود.

	کشور جمهوری اسلامی ایران که بزرگترین بخش فلات ایران را تشکیل می‌دهد وسعتی برابر۱۱,۶۴۸,۱۹۵ کیلومتر مربع دارد[1] و با کشورهای تازه استقلال یافته (مشترک المنافع) در شمال (۱۷۴۰ کیلومتر)، با کشورهای ~~[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86~~ پاکستان] (۸۳۰ کیلومتر) و ~~[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86~~ افغانستان] (۸۵۰ کیلومتر) در شرق و با کشورهای ترکیه (۴۷۰ کیلومتر) و ~~[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82~~ عراق] (۱۲۸۰ کیلومتر) در غرب هم مرز است و در جنوب (حدود ۱۸۰۰ کیلومتر) مرز آبی در [[خلیج فارس]] و دریای عمان دارد. ایران در قسمت شمالی نیمکره شرقی و از نظر عرض جغرافیایی بین تقریباً ۳۹ و ۲۵ درجه عرض شمالی و از لحاظ طول جغرافیایی بین ۴۴ و ۶۳ درجه طول شرقی نصف‌النهار «گرینویچ» و در منطقه خاورمیانه، قرار گرفته است.		کشور جمهوری اسلامی ایران که بزرگترین بخش فلات ایران را تشکیل می‌دهد وسعتی برابر۱۱,۶۴۸,۱۹۵ کیلومتر مربع دارد[1] و با کشورهای تازه استقلال یافته (مشترک المنافع) در شمال (۱۷۴۰ کیلومتر)، با کشورهای پاکستان (۸۳۰ کیلومتر) و افغانستان (۸۵۰ کیلومتر) در شرق و با کشورهای ترکیه (۴۷۰ کیلومتر) و عراق (۱۲۸۰ کیلومتر) در غرب هم مرز است و در جنوب (حدود ۱۸۰۰ کیلومتر) مرز آبی در [[خلیج فارس]] و دریای عمان دارد. ایران در قسمت شمالی نیمکره شرقی و از نظر عرض جغرافیایی بین تقریباً ۳۹ و ۲۵ درجه عرض شمالی و از لحاظ طول جغرافیایی بین ۴۴ و ۶۳ درجه طول شرقی نصف‌النهار «گرینویچ» و در منطقه خاورمیانه، قرار گرفته است.

	=== نوع آب و هوا ===		=== نوع آب و هوا ===
خط ۳۴۲:		خط ۳۴۲:
	اهم این دسته از گیاهان را می‌توان زعفران، فلوس، شیر خشت، گل بنفشه، عناب، ریوند، ترنجبین،گل‌گاو زبان و بسیاری دیگر دانست که عموماً مصارف پزشکی و درمانی دارند. زعفران علاوه بر مصارف پزشکی استفاده غذایی و رنگی نیز دارد و کشت آن از قدیم‌الایام در ایران رایج بوده و در اکثر نقاط کشور مانند [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان اصفهان\|اصفهان]]، [[استان کرمان\|کرمان]] و [[استان فارس\|فارس]] زراعت می‌شده است. کشت این محصول اکنون به [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] و [[استان کرمان\|کرمان]] محدود شده به طوری که حدود %۶۵ زعفران ایران در [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] کشت می‌شود. این‌گیاه در هوای‌گرم و خشک، خوب رشد می‌کند و بهترین زمین برای نمو آن زمینهای شنی آهکی یا شنی رُسی است.		اهم این دسته از گیاهان را می‌توان زعفران، فلوس، شیر خشت، گل بنفشه، عناب، ریوند، ترنجبین،گل‌گاو زبان و بسیاری دیگر دانست که عموماً مصارف پزشکی و درمانی دارند. زعفران علاوه بر مصارف پزشکی استفاده غذایی و رنگی نیز دارد و کشت آن از قدیم‌الایام در ایران رایج بوده و در اکثر نقاط کشور مانند [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان اصفهان\|اصفهان]]، [[استان کرمان\|کرمان]] و [[استان فارس\|فارس]] زراعت می‌شده است. کشت این محصول اکنون به [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] و [[استان کرمان\|کرمان]] محدود شده به طوری که حدود %۶۵ زعفران ایران در [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] کشت می‌شود. این‌گیاه در هوای‌گرم و خشک، خوب رشد می‌کند و بهترین زمین برای نمو آن زمینهای شنی آهکی یا شنی رُسی است.

	در سال ۱۳۷۴ سطح زیرکشت بارور این‌گیاه ۲۰,۱۱۵ هکتار بوده که محصولی حدود ۱۲۷ تن به دست داده است. این گیاه از اقلام صادراتی ایران است و بیشتر به کشورهای تازه استقلال یافته آسیای مرکزی، ~~[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان]،~~ هندوستان و شیخ نشینهای جنوب [[خلیج فارس]] صادر می‌شود. مقدار صادرات این محصول در سال ۱۳۵۶، ۷۳۹کیلوگرم به ارزش ۱۳,۲۰۶ ریال بوده است[3].		در سال ۱۳۷۴ سطح زیرکشت بارور این‌گیاه ۲۰,۱۱۵ هکتار بوده که محصولی حدود ۱۲۷ تن به دست داده است. این گیاه از اقلام صادراتی ایران است و بیشتر به کشورهای تازه استقلال یافته آسیای مرکزی، پاکستان، هندوستان و شیخ نشینهای جنوب [[خلیج فارس]] صادر می‌شود. مقدار صادرات این محصول در سال ۱۳۵۶، ۷۳۹کیلوگرم به ارزش ۱۳,۲۰۶ ریال بوده است[3].

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	[~~https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87 کشاورزی~~ در ~~سوریه~~]؛ [~~https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86 کشاورزی در سودان~~]~~؛ [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C کشاورزی اتیوپی~~]؛ [~~https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 کشاورزی افغانستان]؛~~ [~~https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 کشاورزی~~ در ~~فرانسه~~]؛ [~~https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C کشاورزی~~ در ~~مالی~~]
			* [[دامپروری در ایران]]

			* [[محصولات عمده غذایی زراعتی]]
			* [[مرغداری در ایران]]
			* [[شیلات در ایران]]

	== پاورقی ==		== پاورقی ==
خط ۳۶۴:		خط ۳۶۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]		[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]
	[[~~index.php?title=~~رده:جامعه و نظام اجتماعی]]		[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Samei در ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۱

2026-02-10T12:51:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۱
خط ۱۴۳:		خط ۱۴۳:
	\|}		\|}

	~~'''نمودار شماره 1'''~~

	~~'''نمودار شماره 2'''~~
	[[پرونده:12890060 977.jpg\|بندانگشتی\|روش صحیح کشت جو در زمین‌های زراعی خوزستان، قابل بازیابی از [https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/]]]		[[پرونده:12890060 977.jpg\|بندانگشتی\|روش صحیح کشت جو در زمین‌های زراعی خوزستان، قابل بازیابی از [https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/]]]

خط ۲۶۵:		خط ۲۶۲:
	\|}		\|}
	[[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با اختصاص دادن %۱/۲۰ از اراضی کل سطح زیر کشت [[جو]] به خود، بیشترین مقدار تولید را در سال زراعی ۷۴-۷۳ - یعنی %۷/۲۰ کل تولید کشور - به خود اختصاص داده است. پس از آن استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۷/۹%، [[استان لرستان\|لرستان]] با ۷/۷%، [[استان فارس\|فارس]] با۶/۷%، [[استان اردبیل\|اردبیل]] با %۴/۵ و [[آذربایجان شرقی]] با %۵ بالاترین مقدار سطح زیر کشت را در این سال داشته‌اند. همان طور که گفته شد بیشترین مقدار تولید [[جو]] مربوط به [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با ۷۶,۲۸۷ تن (%۷/۲۰ کل تولید کشور) است. بعد از [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] استانهای [[استان فارس\|فارس]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[اصفهان]]، [[استان تهران\|تهران]] و [[استان مرکزی\|مرکزی]] در رده‌های بعدی قرار دارند.		[[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با اختصاص دادن %۱/۲۰ از اراضی کل سطح زیر کشت [[جو]] به خود، بیشترین مقدار تولید را در سال زراعی ۷۴-۷۳ - یعنی %۷/۲۰ کل تولید کشور - به خود اختصاص داده است. پس از آن استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۷/۹%، [[استان لرستان\|لرستان]] با ۷/۷%، [[استان فارس\|فارس]] با۶/۷%، [[استان اردبیل\|اردبیل]] با %۴/۵ و [[آذربایجان شرقی]] با %۵ بالاترین مقدار سطح زیر کشت را در این سال داشته‌اند. همان طور که گفته شد بیشترین مقدار تولید [[جو]] مربوط به [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با ۷۶,۲۸۷ تن (%۷/۲۰ کل تولید کشور) است. بعد از [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] استانهای [[استان فارس\|فارس]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[اصفهان]]، [[استان تهران\|تهران]] و [[استان مرکزی\|مرکزی]] در رده‌های بعدی قرار دارند.

	~~'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''~~

	==== برنج (شلتوک) ====		==== برنج (شلتوک) ====
	[[پرونده:1462096201931 isna (7 of 14)-th3.jpg\|بندانگشتی\|نشاکاری توسط کشاورزان، قابل بازیابی از [https://www.isna.ir/news/97053016257/%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 https://www.isna.ir/news/97053016257/6]]]		[[پرونده:1462096201931 isna (7 of 14)-th3.jpg\|بندانگشتی\|نشاکاری توسط کشاورزان، قابل بازیابی از [https://www.isna.ir/news/97053016257/%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 https://www.isna.ir/news/97053016257/6]]]
خط ۳۷۰:		خط ۳۶۴:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]		[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]
	[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]		[[index.php?title=رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Setayesh: /* مآخذ */

2025-12-15T16:59:01Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۹
خط ۳۷۰:		خط ۳۷۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]		[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Samei: /* نویسنده مقاله */

2025-10-24T04:31:25Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۱
خط ۳۶۹:		خط ۳۶۹:

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	سیاوش مریدی		[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]

Samei در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۹

2025-10-24T04:29:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۹
خط ۲۷۲:		خط ۲۷۲:
	زراعت برنج که یکی از مهمترین محصولات خوراکی و غذایی است، در اکثر نقاط پر آب جهان رواج دارد. زراعت برنج در ایران سابقه طولانی دارد و روش‌کشت و برداشت آن نیز مانند سایر محصولات کشاورزی تا حدود ۳۰ سال پیش به صورت سنتی انجام می‌گرفت. ولی در چند دهه اخیر با به کارگیری روشهای جدید و پیشرفته و بذر اصلاح شده میزان تولید آن در ایران به طور چشمگیری افزایش یافته به نحوی‌که از ۷۵۲,۶۶۱ تن در سال ۱۳۵۶ به ۲,۳۰۰,۹۰۱ تن در سال ۱۳۷۴ رسیده که رشدی حدود %۲۰۵ داشته است.		زراعت برنج که یکی از مهمترین محصولات خوراکی و غذایی است، در اکثر نقاط پر آب جهان رواج دارد. زراعت برنج در ایران سابقه طولانی دارد و روش‌کشت و برداشت آن نیز مانند سایر محصولات کشاورزی تا حدود ۳۰ سال پیش به صورت سنتی انجام می‌گرفت. ولی در چند دهه اخیر با به کارگیری روشهای جدید و پیشرفته و بذر اصلاح شده میزان تولید آن در ایران به طور چشمگیری افزایش یافته به نحوی‌که از ۷۵۲,۶۶۱ تن در سال ۱۳۵۶ به ۲,۳۰۰,۹۰۱ تن در سال ۱۳۷۴ رسیده که رشدی حدود %۲۰۵ داشته است.

	مهمترین مناطق کشور از نظر زراعت برنج، استانهای شمالی کشور (سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]]) یعنی [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازنداران]] هستند. سطح زیر کشت برنج در سال ۱۳۷۴ در این استانها به ترتیب ۱۹۵.۴۰۳ هکتار در [[استان گیلان\|گیلان]] و ۲۱۱,۰۵۷ هکتار در [[استان مازندران\|مازندران]] بوده که حدود %۵/۳۴ و %۳/۳۷ از سطح کل زیر کشت برنج در کشور را به خود اختصاص داده‌اند. میزان تولید برنج در این استانها نیز بیشترین مقدار تولید در کل کشور است به طوری که در سال ۱۳۷۴ [[استان مازندران\|استان مازندارن]] با ۹۹۵.۷۱۱ تن یعنی %۳/۴۴ تولید کل کشور در رتبه اول و پس از آن [[استان گیلان]] با تولید ۷۶۶,۶۵۵ تن برنج رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. همان طور که پیداست این دو استان روی هم حدوداً %۷۲ از کل برنج کشور را تولید می‌کنند. این در حالی است که میزان تولید برنج در کل کشور در سال ۱۳۵۶، تنها۷۵۲,۶۶۱ تن بوده است<ref>گزارش اقتصادی سال ۵۶ بانک مرکزی، تهران : بانک مرکزی ایران. </ref>. پس از استانهای [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازندران]]، [[گرگان]] و گنبد در تولید برنج در رده بعدی قرار دارند که جمعاً در سال ۱۳۷۴ حدود ۲۶,۶۶۸ هکتار در این مناطق زیر کشت برنج رفته و تولیدشان در سال مذکور ۸۳,۱۹۳ تن بوده است. پس از استانهای شمالی کشور، از دیگر مراکز عمده‌ی تولید برنج می‌توان از استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان فارس\|فارس]] در جنوب کشور نام برد. سطح زیر کشت برنج در هر کدام از این استانها در سال زراعی ۱۳۷۴ به ترتیب ۴۹,۵۴۴ و ۴۸,۲۹۷ هکتار و میزان تولید آنها نیز به ترتیب ۱۳۲,۹۱۴ و ۱۹۷,۴۴۵ تن بوده است. علی‌رغم افزایش تولید برنج در سالهای اخیر - به دلیل افزایش تقاضای داخلی - واردات این محصول ناگزیر بوده است. میزان واردات انواع برنج در سال ۱۳۵۶ بالغ بر ۲۵۹,۹۸۴ تن و ارزش آن ۳,۹۲۰,۲۸۰ ریال بوده است.		مهمترین مناطق کشور از نظر زراعت برنج، استانهای شمالی کشور (سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]]) یعنی [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازنداران]] هستند. سطح زیر کشت برنج در سال ۱۳۷۴ در این استانها به ترتیب ۱۹۵.۴۰۳ هکتار در [[استان گیلان\|گیلان]] و ۲۱۱,۰۵۷ هکتار در [[استان مازندران\|مازندران]] بوده که حدود %۵/۳۴ و %۳/۳۷ از سطح کل زیر کشت برنج در کشور را به خود اختصاص داده‌اند. میزان تولید برنج در این استانها نیز بیشترین مقدار تولید در کل کشور است به طوری که در سال ۱۳۷۴ [[استان مازندران\|استان مازندارن]] با ۹۹۵.۷۱۱ تن یعنی %۳/۴۴ تولید کل کشور در رتبه اول و پس از آن [[استان گیلان]] با تولید ۷۶۶,۶۵۵ تن برنج رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. همان طور که پیداست این دو استان روی هم حدوداً %۷۲ از کل برنج کشور را تولید می‌کنند. این در حالی است که میزان تولید برنج در کل کشور در سال ۱۳۵۶، تنها۷۵۲,۶۶۱ تن بوده است<ref>گزارش اقتصادی سال ۵۶ بانک مرکزی، تهران: بانک مرکزی ایران. </ref>. پس از استانهای [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازندران]]، [[گرگان]] و گنبد در تولید برنج در رده بعدی قرار دارند که جمعاً در سال ۱۳۷۴ حدود ۲۶,۶۶۸ هکتار در این مناطق زیر کشت برنج رفته و تولیدشان در سال مذکور ۸۳,۱۹۳ تن بوده است. پس از استانهای شمالی کشور، از دیگر مراکز عمده‌ی تولید برنج می‌توان از استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان فارس\|فارس]] در جنوب کشور نام برد. سطح زیر کشت برنج در هر کدام از این استانها در سال زراعی ۱۳۷۴ به ترتیب ۴۹,۵۴۴ و ۴۸,۲۹۷ هکتار و میزان تولید آنها نیز به ترتیب ۱۳۲,۹۱۴ و ۱۹۷,۴۴۵ تن بوده است. علی‌رغم افزایش تولید برنج در سالهای اخیر - به دلیل افزایش تقاضای داخلی - واردات این محصول ناگزیر بوده است. میزان واردات انواع برنج در سال ۱۳۵۶ بالغ بر ۲۵۹,۹۸۴ تن و ارزش آن ۳,۹۲۰,۲۸۰ ریال بوده است.

	'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''		'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''
خط ۳۶۳:		خط ۳۶۳:

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].

			== نویسنده مقاله ==
			سیاوش مریدی

Samei: /* محصولات عمده غذایی زراعتی */

2025-08-23T22:09:55Z

محصولات عمده غذایی زراعتی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	[[پرونده:Nody-عکس-گندم-زار-زیبا-1633625672.jpg\|بندانگشتی\|تصویر گندم زار در ایران، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1/]]		[[پرونده:Nody-عکس-گندم-زار-زیبا-1633625672.jpg\|بندانگشتی\|تصویر گندم زار در ایران، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1/]]

	==== گندم ====		==== [[گندم]] ====
	گندم که یکی از غلات اصلی تولیدی کشور ایران است، در نقاطی خوب می‌روید و رشد می‌کند که هوا زود گرم می‌شود و باران کم است. در نواحی مرطوب سواحل دریاها یا نقاط سردسیر کوهستانها ~~محصول‌گندم~~ دیرتر به دست می‌آید. از این رو در ایران نیز به علت موقعیت آب و هوایی آن،گندم تقریباً در تمام نقاط کشور به غیر از نواحی مرطوب و کم ارتفاع سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]] کشت می‌شود.		[[گندم]] که یکی از غلات اصلی تولیدی [[کشور ایران]] است، در نقاطی خوب می‌روید و رشد می‌کند که هوا زود گرم می‌شود و باران کم است. در نواحی مرطوب سواحل دریاها یا نقاط سردسیر کوهستانها محصول‌[[گندم]] دیرتر به دست می‌آید. از این رو در [[کشور ایران\|ایران]] نیز به علت موقعیت آب و هوایی آن،گندم تقریباً در تمام نقاط کشور به غیر از نواحی مرطوب و کم ارتفاع سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]] کشت می‌شود.

	===== محصول گندم در ایران =====		===== محصول [[گندم\|گندم در ایران]] =====
	روش کشت و ~~زرع‌گندم~~ به طور عمده روش سنتی و متداول قدیمی است. شیوه کشاورزی، ماشینی نیز (مکانیزه) در بعضی نقاط رواج یافته که میزان عملکرد محصول در این مناطق به لطف شیوه‌های جدید و تکنولوژی مناسب به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.		روش کشت و زرع‌ [[گندم]] به طور عمده روش سنتی و متداول قدیمی است. شیوه کشاورزی، ماشینی نیز (مکانیزه) در بعضی نقاط رواج یافته که میزان عملکرد محصول در این مناطق به لطف شیوه‌های جدید و تکنولوژی مناسب به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.

	البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را ~~کشت‌گندم~~ و جو اشغال می‌کند. سطح زیر ~~کشت‌گندم~~ در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.		البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌[[گندم]] و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌[[گندم]] در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.

	جدول شماره 1. سطح زیر کشت و تولید گندم آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0">آمارنامه کشاورزی سال زراعی 1373 تا 1374، تهران: وزارت کشاورزی.</ref>		جدول شماره 1. سطح زیر کشت و تولید [[گندم]] آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0">آمارنامه کشاورزی سال زراعی 1373 تا 1374، تهران: وزارت کشاورزی.</ref>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| colspan="3" \|تولید(تن)		\| colspan="3" \|تولید(تن)
خط ۱۲۱:		خط ۱۲۱:
	\|[[استان لرستان\|لرستان]]		\|[[استان لرستان\|لرستان]]
	\|}		\|}
	میزان تولید آبی در این سال ۷,۰۹۴,۴۴۱ تن (%۲/۶۳ کل تولید) و میزان تولید دیم ۴,۱۳۳,۱۰۵ تن (%۸/۳۶ کل تولید) بوده که جمعاً حدود ۱۱,۲۲۷,۵۴۶ تن کل تولید گندم در سال ۷۴ بوده است. میزان افزایش سطح زیر کشت محصول گندم در سال ۷۴ نسبت به سال ۷۶ حدود %۵/۳۵ افزایش داشته است. تولید گندم نیز از ۵,۵۰۰ تن در سال ۵۶ با رشدی حدود ۱۰۴% به حدود ۱۱,۲۲۸ تن در سال ۷۴ رسید.		میزان تولید آبی در این سال ۷,۰۹۴,۴۴۱ تن (%۲/۶۳ کل تولید) و میزان تولید دیم ۴,۱۳۳,۱۰۵ تن (%۸/۳۶ کل تولید) بوده که جمعاً حدود ۱۱,۲۲۷,۵۴۶ تن کل تولید [[گندم]] در سال ۷۴ بوده است. میزان افزایش سطح زیر کشت محصول [[گندم]] در سال ۷۴ نسبت به سال ۷۶ حدود %۵/۳۵ افزایش داشته است. تولید [[گندم]] نیز از ۵,۵۰۰ تن در سال ۵۶ با رشدی حدود ۱۰۴% به حدود ۱۱,۲۲۸ تن در سال ۷۴ رسید.

	استانهای گندم خیز کشور عبارتند از: استان خراسان، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان مرکزی\|مرکزی]]، [[آذربایجان شرقی]] و [[آذربایجان غربی]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[استان کردستان\|کردستان]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]] و چند استان دیگر که تولید قابل توجهی ندارند. روی هم رفته تولید گندم در کشور روندی افزایشی داشته، بخصوص با به کارگیری روشهای مکانیزه در برخی مناطق، میزان عملکرد در هکتار از رشد خوبی برخوردار بوده است. همانطور که از جدول فوق پیداست، استان خراسان با %۶۳/۱۶ بالاترین رقم سطح زیر کشت کشور را به خود اختصاص داده است و استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان کردستان\|کردستان]] هر کدام با %۸ در رتبه بعدی قرار دارند. [[استان فارس]] با %۱۳ بالاترین مقدار تولید گندم را به خود اختصاص داده و استانهای خراسان و [[استان خوزستان\|خوزستان]] به ترتیب با %۴/۱۱ و %۴/۸ در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.		استانهای [[گندم]] خیز کشور عبارتند از: استان خراسان، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان مرکزی\|مرکزی]]، [[آذربایجان شرقی]] و [[آذربایجان غربی]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[استان کردستان\|کردستان]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]] و چند استان دیگر که تولید قابل توجهی ندارند. روی هم رفته تولید [[گندم]] در کشور روندی افزایشی داشته، بخصوص با به کارگیری روشهای مکانیزه در برخی مناطق، میزان عملکرد در هکتار از رشد خوبی برخوردار بوده است. همانطور که از جدول فوق پیداست، [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با %۶۳/۱۶ بالاترین رقم سطح زیر کشت کشور را به خود اختصاص داده است و استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان کردستان\|کردستان]] هر کدام با %۸ در رتبه بعدی قرار دارند. [[استان فارس]] با %۱۳ بالاترین مقدار تولید [[گندم]] را به خود اختصاص داده و استانهای [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] و [[استان خوزستان\|خوزستان]] به ترتیب با %۴/۱۱ و %۴/۸ در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

	===== میزان واردات و صادرات گندم =====		===== میزان واردات و صادرات گندم =====
	از مقدار و ارزش صادرات و واردات گندم اطلاعات دقیقی در سالنامه‌های آماری و ترازنامه و گزارش اقتصادی بانک مرکزی وجود ندارد. تنها رقمی که تحت عنوان واردات و صادرات غلات در سالنامه آماری‌کشور (سال ۱۳۵۷) موجود است عبارت است از:		از مقدار و ارزش صادرات و واردات [[گندم]] اطلاعات دقیقی در سالنامه‌های آماری و ترازنامه و گزارش اقتصادی بانک مرکزی وجود ندارد. تنها رقمی که تحت عنوان واردات و صادرات غلات در سالنامه آماری‌کشور (سال ۱۳۵۷) موجود است عبارت است از:
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|۲,۱۷۲,۴۰۱ تن		\|۲,۱۷۲,۴۰۱ تن
خط ۱۴۸:		خط ۱۴۸:
	[[پرونده:12890060 977.jpg\|بندانگشتی\|روش صحیح کشت جو در زمین‌های زراعی خوزستان، قابل بازیابی از [https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/]]]		[[پرونده:12890060 977.jpg\|بندانگشتی\|روش صحیح کشت جو در زمین‌های زراعی خوزستان، قابل بازیابی از [https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/]]]

	==== جو ====		==== [[جو]] ====
	شرایط طبیعی کشت جو نیز، که بیشتر به مصرف دام می‌رسد، ~~مانندگندم~~ است و تقریباً در تمام زمینهایی که زراعت گندم در آنها امکان‌پذیر است جو نیز به عمل می‌آید. از کل زمینهای زراعتی ایران در سال ۷۴ حدود ۱,۷۵۱,۵۷۴ هکتار زیر کشت جو قرار داشته است که از این مقدار حدود ۶۶۵,۷۹۹ هکتار را کشت آبی و ۱,۰۸۵,۷۷۵ هکتار را کشت دیم تشکیل می‌داده است. سطح زیر کشت جو در سال ۵۶ بالغ بر، ۱,۴۴۶,۹۱۰ هکتار بوده و میزان تولید جو در آن سال ۱,۲۳۰,۰۰۰ تن بوده که با رشد %۱۴۰ به ۲,۹۵۲,۲۶۵ تن در سال ۷۴ رسیده است. از مناطق معروف زراعت جو باید از استانهای [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] (در شرق و شمال شرق)، [[آذربایجان شرقی]]، (در شمال غربی کشور)، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[استان مرکزی]]، [[کرمانشاه]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان اردبیل\|اردبیل]] و [[گرگان]] نام برد. سطح زیر کشت و میزان تولید هر یک از این استانها به قرار زیر است:		شرایط طبیعی کشت [[جو]] نیز، که بیشتر به مصرف دام می‌رسد، مانند[[گندم]] است و تقریباً در تمام زمینهایی که زراعت [[گندم]] در آنها امکان‌پذیر است جو نیز به عمل می‌آید. از کل زمینهای زراعتی ایران در سال ۷۴ حدود ۱,۷۵۱,۵۷۴ هکتار زیر کشت [[جو]] قرار داشته است که از این مقدار حدود ۶۶۵,۷۹۹ هکتار را کشت آبی و ۱,۰۸۵,۷۷۵ هکتار را کشت دیم تشکیل می‌داده است. سطح زیر کشت [[جو]] در سال ۵۶ بالغ بر، ۱,۴۴۶,۹۱۰ هکتار بوده و میزان تولید [[جو]] در آن سال ۱,۲۳۰,۰۰۰ تن بوده که با رشد %۱۴۰ به ۲,۹۵۲,۲۶۵ تن در سال ۷۴ رسیده است. از مناطق معروف زراعت جو باید از استانهای [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] (در شرق و شمال شرق)، [[آذربایجان شرقی]]، (در شمال غربی کشور)، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[استان مرکزی]]، [[کرمانشاه]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان اردبیل\|اردبیل]] و [[گرگان]] نام برد. سطح زیر کشت و میزان تولید هر یک از این استانها به قرار زیر است:

	جدول ۲.سطح زیرکشت و تولید جو آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0" />		جدول ۲.سطح زیرکشت و تولید جو آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0" />
خط ۲۶۴:		خط ۲۶۴:
	\|مرکزی		\|مرکزی
	\|}		\|}
	استان خراسان با اختصاص دادن %۱/۲۰ از اراضی کل سطح زیر کشت جو به خود، بیشترین مقدار تولید را در سال زراعی ۷۴-۷۳ - یعنی %۷/۲۰ کل تولید کشور - به خود اختصاص داده است. پس از آن استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۷/۹%، [[استان لرستان\|لرستان]] با ۷/۷%، [[استان فارس\|فارس]] با۶/۷%، [[استان اردبیل\|اردبیل]] با %۴/۵ و [[آذربایجان شرقی]] با %۵ بالاترین مقدار سطح زیر کشت را در این سال داشته‌اند. همان طور که گفته شد بیشترین مقدار تولید جو مربوط به استان خراسان با ۷۶,۲۸۷ تن (%۷/۲۰ کل تولید کشور) است. بعد از خراسان استانهای [[استان فارس\|فارس]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، ~~اصفهان،~~ [[استان تهران\|تهران]] و [[استان مرکزی\|مرکزی]] در رده‌های بعدی قرار دارند.		[[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با اختصاص دادن %۱/۲۰ از اراضی کل سطح زیر کشت [[جو]] به خود، بیشترین مقدار تولید را در سال زراعی ۷۴-۷۳ - یعنی %۷/۲۰ کل تولید کشور - به خود اختصاص داده است. پس از آن استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۷/۹%، [[استان لرستان\|لرستان]] با ۷/۷%، [[استان فارس\|فارس]] با۶/۷%، [[استان اردبیل\|اردبیل]] با %۴/۵ و [[آذربایجان شرقی]] با %۵ بالاترین مقدار سطح زیر کشت را در این سال داشته‌اند. همان طور که گفته شد بیشترین مقدار تولید [[جو]] مربوط به [[استان خراسان شمالی\|استان خراسان]] با ۷۶,۲۸۷ تن (%۷/۲۰ کل تولید کشور) است. بعد از [[استان خراسان شمالی\|خراسان]] استانهای [[استان فارس\|فارس]]، [[استان لرستان\|لرستان]]، [[استان همدان\|همدان]]، [[استان خوزستان\|خوزستان]]، [[اصفهان]]، [[استان تهران\|تهران]] و [[استان مرکزی\|مرکزی]] در رده‌های بعدی قرار دارند.

	'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''		'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''

Samei: /* محصولات عمده غذایی زراعتی */

2025-08-23T22:00:31Z

محصولات عمده غذایی زراعتی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۰
خط ۱۴۵:		خط ۱۴۵:
	'''نمودار شماره 1'''		'''نمودار شماره 1'''

	'''نمودار شماره 2'''		'''نمودار شماره 2'''
			[[پرونده:12890060 977.jpg\|بندانگشتی\|روش صحیح کشت جو در زمین‌های زراعی خوزستان، قابل بازیابی از [https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 https://www.yjc.ir/fa/news/7547991/]]]

	==== جو ====		==== جو ====

Samei: /* نوع آب و هوا */

2025-08-23T21:23:50Z

نوع آب و هوا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۳
خط ۲۷۱:		خط ۲۷۱:
	زراعت برنج که یکی از مهمترین محصولات خوراکی و غذایی است، در اکثر نقاط پر آب جهان رواج دارد. زراعت برنج در ایران سابقه طولانی دارد و روش‌کشت و برداشت آن نیز مانند سایر محصولات کشاورزی تا حدود ۳۰ سال پیش به صورت سنتی انجام می‌گرفت. ولی در چند دهه اخیر با به کارگیری روشهای جدید و پیشرفته و بذر اصلاح شده میزان تولید آن در ایران به طور چشمگیری افزایش یافته به نحوی‌که از ۷۵۲,۶۶۱ تن در سال ۱۳۵۶ به ۲,۳۰۰,۹۰۱ تن در سال ۱۳۷۴ رسیده که رشدی حدود %۲۰۵ داشته است.		زراعت برنج که یکی از مهمترین محصولات خوراکی و غذایی است، در اکثر نقاط پر آب جهان رواج دارد. زراعت برنج در ایران سابقه طولانی دارد و روش‌کشت و برداشت آن نیز مانند سایر محصولات کشاورزی تا حدود ۳۰ سال پیش به صورت سنتی انجام می‌گرفت. ولی در چند دهه اخیر با به کارگیری روشهای جدید و پیشرفته و بذر اصلاح شده میزان تولید آن در ایران به طور چشمگیری افزایش یافته به نحوی‌که از ۷۵۲,۶۶۱ تن در سال ۱۳۵۶ به ۲,۳۰۰,۹۰۱ تن در سال ۱۳۷۴ رسیده که رشدی حدود %۲۰۵ داشته است.

	مهمترین مناطق کشور از نظر زراعت برنج، استانهای شمالی کشور (سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]]) یعنی [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازنداران]] هستند. سطح زیر کشت برنج در سال ۱۳۷۴ در این استانها به ترتیب ۱۹۵.۴۰۳ هکتار در [[استان گیلان\|گیلان]] و ۲۱۱,۰۵۷ هکتار در [[استان مازندران\|مازندران]] بوده که حدود %۵/۳۴ و %۳/۳۷ از سطح کل زیر کشت برنج در کشور را به خود اختصاص داده‌اند. میزان تولید برنج در این استانها نیز بیشترین مقدار تولید در کل کشور است به طوری که در سال ۱۳۷۴ [[استان مازندران\|استان مازندارن]] با ۹۹۵.۷۱۱ تن یعنی %۳/۴۴ تولید کل کشور در رتبه اول و پس از آن [[استان گیلان]] با تولید ۷۶۶,۶۵۵ تن برنج رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. همان طور که پیداست این دو استان روی هم حدوداً %۷۲ از کل برنج کشور را تولید می‌کنند. این در حالی است که میزان تولید برنج در کل کشور در سال ۱۳۵۶، تنها۷۵۲,۶۶۱ تن بوده است<ref>~~۱.«گزارش~~ اقتصادی سال ۵۶ بانک مرکزی ~~۰۰۰/۴۰۰/۱ تن»~~.</ref>. پس از استانهای [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازندران]]، [[گرگان]] و گنبد در تولید برنج در رده بعدی قرار دارند که جمعاً در سال ۱۳۷۴ حدود ۲۶,۶۶۸ هکتار در این مناطق زیر کشت برنج رفته و تولیدشان در سال مذکور ۸۳,۱۹۳ تن بوده است. پس از استانهای شمالی کشور، از دیگر مراکز عمده‌ی تولید برنج می‌توان از استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان فارس\|فارس]] در جنوب کشور نام برد. سطح زیر کشت برنج در هر کدام از این استانها در سال زراعی ۱۳۷۴ به ترتیب ۴۹,۵۴۴ و ۴۸,۲۹۷ هکتار و میزان تولید آنها نیز به ترتیب ۱۳۲,۹۱۴ و ۱۹۷,۴۴۵ تن بوده است. علی‌رغم افزایش تولید برنج در سالهای اخیر - به دلیل افزایش تقاضای داخلی - واردات این محصول ناگزیر بوده است. میزان واردات انواع برنج در سال ۱۳۵۶ بالغ بر ۲۵۹,۹۸۴ تن و ارزش آن ۳,۹۲۰,۲۸۰ ریال بوده است.		مهمترین مناطق کشور از نظر زراعت برنج، استانهای شمالی کشور (سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]]) یعنی [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازنداران]] هستند. سطح زیر کشت برنج در سال ۱۳۷۴ در این استانها به ترتیب ۱۹۵.۴۰۳ هکتار در [[استان گیلان\|گیلان]] و ۲۱۱,۰۵۷ هکتار در [[استان مازندران\|مازندران]] بوده که حدود %۵/۳۴ و %۳/۳۷ از سطح کل زیر کشت برنج در کشور را به خود اختصاص داده‌اند. میزان تولید برنج در این استانها نیز بیشترین مقدار تولید در کل کشور است به طوری که در سال ۱۳۷۴ [[استان مازندران\|استان مازندارن]] با ۹۹۵.۷۱۱ تن یعنی %۳/۴۴ تولید کل کشور در رتبه اول و پس از آن [[استان گیلان]] با تولید ۷۶۶,۶۵۵ تن برنج رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. همان طور که پیداست این دو استان روی هم حدوداً %۷۲ از کل برنج کشور را تولید می‌کنند. این در حالی است که میزان تولید برنج در کل کشور در سال ۱۳۵۶، تنها۷۵۲,۶۶۱ تن بوده است<ref>گزارش اقتصادی سال ۵۶ بانک مرکزی، تهران : بانک مرکزی ایران. </ref>. پس از استانهای [[استان گیلان\|گیلان]] و [[استان مازندران\|مازندران]]، [[گرگان]] و گنبد در تولید برنج در رده بعدی قرار دارند که جمعاً در سال ۱۳۷۴ حدود ۲۶,۶۶۸ هکتار در این مناطق زیر کشت برنج رفته و تولیدشان در سال مذکور ۸۳,۱۹۳ تن بوده است. پس از استانهای شمالی کشور، از دیگر مراکز عمده‌ی تولید برنج می‌توان از استانهای [[استان خوزستان\|خوزستان]] و [[استان فارس\|فارس]] در جنوب کشور نام برد. سطح زیر کشت برنج در هر کدام از این استانها در سال زراعی ۱۳۷۴ به ترتیب ۴۹,۵۴۴ و ۴۸,۲۹۷ هکتار و میزان تولید آنها نیز به ترتیب ۱۳۲,۹۱۴ و ۱۹۷,۴۴۵ تن بوده است. علی‌رغم افزایش تولید برنج در سالهای اخیر - به دلیل افزایش تقاضای داخلی - واردات این محصول ناگزیر بوده است. میزان واردات انواع برنج در سال ۱۳۵۶ بالغ بر ۲۵۹,۹۸۴ تن و ارزش آن ۳,۹۲۰,۲۸۰ ریال بوده است.

	'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''		'''نمودار شماره 1 و نمودار شماره 2'''

Samei: /* چای */

2025-08-23T21:22:36Z

چای

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌گندم و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌گندم در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.		البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌گندم و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌گندم در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.

	جدول شماره 1. سطح زیر کشت و تولید گندم آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0">آمارنامه کشاورزی سال زراعی ~~۷۴-۷۳،~~ تهران: وزارت کشاورزی.</ref>		جدول شماره 1. سطح زیر کشت و تولید گندم آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده<ref name=":0">آمارنامه کشاورزی سال زراعی 1373 تا 1374، تهران: وزارت کشاورزی.</ref>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| colspan="3" \|تولید(تن)		\| colspan="3" \|تولید(تن)
خط ۲۸۳:		خط ۲۸۳:
	مرغوبترین خاک برای کشت چای، خاکهای ترش یا اسیدی است که مقدار زیادی الیاف و مواد گیاهی دارد و نیز خاکهایی که تازه از زیر پوشش جنگلی خارج شده باشد. با توجه به نیاز بوته چای به رطوبت، مهمترین مناطق کشت چای در ایران مناطق شمالی کشور و سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]] است. بهترین نوع چای ایران (و حتی جهان) که از نظر کیفیت، طعم و عطر بسیار عالی است مربوط به منطقه کوهپایه‌ای املش در [[استان گیلان\|استان‌گیلان]] است.		مرغوبترین خاک برای کشت چای، خاکهای ترش یا اسیدی است که مقدار زیادی الیاف و مواد گیاهی دارد و نیز خاکهایی که تازه از زیر پوشش جنگلی خارج شده باشد. با توجه به نیاز بوته چای به رطوبت، مهمترین مناطق کشت چای در ایران مناطق شمالی کشور و سواحل [[دریاچه خزر\|دریای خزر]] است. بهترین نوع چای ایران (و حتی جهان) که از نظر کیفیت، طعم و عطر بسیار عالی است مربوط به منطقه کوهپایه‌ای املش در [[استان گیلان\|استان‌گیلان]] است.

	تولید برگ سبز چای نیز مانند سطح زیر کشت آن، افزایش قابل توجهی داشته است. در سال ۱۳۵۴ مقدار ۵۴,۵۸۳ تن برگ سبز چای از حدود ۱۸,۹۲۵ هکتار زمین زیر کشت چای، برداشت شد. این رقم در سال ۱۳۷۴ به ۲۴۲,۶۴۲ تن رسید که رشدی معادل %۳۴۵ داشته است. با وجود افزایش تولید چای در داخل کشور، به دلیل افزایش مصرف داخلی، واردات آن در طول سالهای گذشته همچنان ادامه داشته است. بر اساس آمار منتشره بیشترین مقدار واردات چای در قبل از انقلاب مربوط به سال ۱۳۵۶ بوده است.در این سال ۱۷,۳۱۸ تن چای به ارزش ۲,۵۰۲,۳۸۱ ریال وارد کشور شد. از طرف دیگر در همین سال حدود ۱,۵۶۸ تن چای به ارزش ۴۹,۹۹۷ ریال صادر شد<ref>۱، سالنامه آماری کشور سال ~~۱۳۵۱~~ مرکز آمار ایران</ref>.		تولید برگ سبز چای نیز مانند سطح زیر کشت آن، افزایش قابل توجهی داشته است. در سال ۱۳۵۴ مقدار ۵۴,۵۸۳ تن برگ سبز چای از حدود ۱۸,۹۲۵ هکتار زمین زیر کشت چای، برداشت شد. این رقم در سال ۱۳۷۴ به ۲۴۲,۶۴۲ تن رسید که رشدی معادل %۳۴۵ داشته است. با وجود افزایش تولید چای در داخل کشور، به دلیل افزایش مصرف داخلی، واردات آن در طول سالهای گذشته همچنان ادامه داشته است. بر اساس آمار منتشره بیشترین مقدار واردات چای در قبل از انقلاب مربوط به سال ۱۳۵۶ بوده است.در این سال ۱۷,۳۱۸ تن چای به ارزش ۲,۵۰۲,۳۸۱ ریال وارد کشور شد. از طرف دیگر در همین سال حدود ۱,۵۶۸ تن چای به ارزش ۴۹,۹۹۷ ریال صادر شد<ref>سالنامه آماری کشور سال ۱۳۵۱، تهران: مرکز آمار ایران.</ref>.

	==== پنبه ====		==== پنبه ====
خط ۳۰۲:		خط ۳۰۲:
	همان طور که گفته شد بجز نواحی سردسیر کوهستانی، کویری و بیابانی ایران، بیشتر مناطق قابلیت کشت پنبه را در صورت وجود آب کافی دارند. از این رو در نواحی‌[[گرگان]]، [[استان مازندران\|مازندران]]، [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان مرکزی]]، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان کرمان\|کرمان]]، [[استان اصفهان\|اصفهان]] و [[آذربایجان شرقی]] کشتزارهای کم و بیش وسیع پنبه وجود دارد. ولی مهمترین استانهای تولید کننده پنبه [[گرگان]]، [[استان مازندران\|مازندران]]، [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان فارس\|فارس]] و [[استان تهران\|تهران]] می‌باشند.		همان طور که گفته شد بجز نواحی سردسیر کوهستانی، کویری و بیابانی ایران، بیشتر مناطق قابلیت کشت پنبه را در صورت وجود آب کافی دارند. از این رو در نواحی‌[[گرگان]]، [[استان مازندران\|مازندران]]، [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان مرکزی]]، [[استان فارس\|فارس]]، [[استان کرمان\|کرمان]]، [[استان اصفهان\|اصفهان]] و [[آذربایجان شرقی]] کشتزارهای کم و بیش وسیع پنبه وجود دارد. ولی مهمترین استانهای تولید کننده پنبه [[گرگان]]، [[استان مازندران\|مازندران]]، [[استان خراسان شمالی\|خراسان]]، [[استان فارس\|فارس]] و [[استان تهران\|تهران]] می‌باشند.

	در سال ۱۳۵۶ سطح زیر کشت پنبه ۳۱۰,۸۰۰ هکتار و میزان کل تولید پنبه بالغ بر ۵۳۱,۳۰۰ تن بود. میزان عملکرد متوسط پنبه در این سال ۱۷۰۹ کیلوگرم در هر هکتار بوده است<ref>۲. سالنامه آماری کشور سال ۵۹.</ref> . اما به دلیل مشکلات عمومی مربوط به محصولات زراعی و تمرکز زمینهای زیر کشت در استان‌های [[استان مازندران\|مازندارن]] و [[گرگان]] و مسایل دیگری از جمله مالکیت اراضی پنبه کاری، فقدان برنامه در اداره واحدها و چگونگی به زیرکشت بردن آنها سطح زیرکشت این محصول رفته رفته کاهش یافت. به طوری که در سال زراعی 1373 تا 1374، سطح زیر کشت پنبه به ۲۷۲,۱۷۷ هکتار رسیدکه از این مقدار ۲۴۴,۹۵۷ هکتار زیرکشت آبی و ۲۷,۲۳۰ هکتار زیرکشت دیم بوده است. میزان تولید پنبه در این سال ۵۲۳,۲۶۱ تن و عملکرد متوسط آن ۱۹۲۳ کیلوگرم در هر هکتار بوده است<ref~~>۱. آمارنامه وزارت کشاورزی سال زراعی ۷۴- ۷۳ وزارت کشاورزی.<~~/~~ref~~>. از جمله استانهای مهم تولیدکننده پنبه در کشور در سال زراعی ~~۷۴-۷۳~~ به ترتیب سطح زیر کشت و مقدار تولید عبارتند از:		در سال ۱۳۵۶ سطح زیر کشت پنبه ۳۱۰,۸۰۰ هکتار و میزان کل تولید پنبه بالغ بر ۵۳۱,۳۰۰ تن بود. میزان عملکرد متوسط پنبه در این سال ۱۷۰۹ کیلوگرم در هر هکتار بوده است<ref>سالنامه آماری کشور سال ۵۹، تهران: مرکز آمار ایران.</ref>. اما به دلیل مشکلات عمومی مربوط به محصولات زراعی و تمرکز زمینهای زیر کشت در استان‌های [[استان مازندران\|مازندارن]] و [[گرگان]] و مسایل دیگری از جمله مالکیت اراضی پنبه کاری، فقدان برنامه در اداره واحدها و چگونگی به زیرکشت بردن آنها سطح زیرکشت این محصول رفته رفته کاهش یافت. به طوری که در سال زراعی 1373 تا 1374، سطح زیر کشت پنبه به ۲۷۲,۱۷۷ هکتار رسیدکه از این مقدار ۲۴۴,۹۵۷ هکتار زیرکشت آبی و ۲۷,۲۳۰ هکتار زیرکشت دیم بوده است. میزان تولید پنبه در این سال ۵۲۳,۲۶۱ تن و عملکرد متوسط آن ۱۹۲۳ کیلوگرم در هر هکتار بوده است<ref name=":0" />. از جمله استانهای مهم تولیدکننده پنبه در کشور در سال زراعی 1373 تا 1374 به ترتیب سطح زیر کشت و مقدار تولید عبارتند از:

	* [[گرگان]] و گنبد با ۱۲۰,۰۷۵ هکتار (۱/۴۴%) و ۲۱۶,۹۴۳ تن تولید (۵/۴۱%)؛		* [[گرگان]] و گنبد با ۱۲۰,۰۷۵ هکتار (۱/۴۴%) و ۲۱۶,۹۴۳ تن تولید (۵/۴۱%)؛
خط ۳۲۶:		خط ۳۲۶:
	نیشکر معمولاً در نواحی گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب به عمل می‌آید. کشت نیشکر در ایران سابقه‌ای طولانی دارد. بنا به شواهد تاریخی، زراعت آن از زمان سلسله اشکانیان و خاصه [[ساسانیان]] در [[استان خوزستان\|خوزستان]] رواج داشته است ولی مدتها به علت عدم توجه به امر آبیاری متروک ماند. در سال ۱۳۳۳ ه ش نمونه‌هایی از نیشکر هندوستان، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] و چندکشور دیگر به ایران آورده شد و در نزدیکی [[اهواز]] و هفت تپه کشت شد. در حقیقت، از این تاریخ کشت نوین نیشکر در ایران پایه‌گذاری شد. این محصول در [[استان خوزستان]] به خوبی بعمل می‌آید و در صورت مراقبت و تحقیقات کافی، قادر خواهد بود تمام مصرف قند و شکر کشور را تأمین کند. به علت حاصلخیزی این منطقه برای کشت نیشکر، کارخانه تولید قند و شکر «هفت تپه» (با ظرفیت ۴۵۰ تن در روز و قابل توسعه تا ۷۰۰ تن) در [[استان خوزستان\|خوزستان]] دایرگردید. این‌کارخانه علاوه بر شکر محصولات دیگری تولید می‌کند که در کاغذ، مقوا و فیبرسازی به کار می‌روند. به همین منظور در مجاورت کارخانه مذکور،کارخانه کاغذسازی «پارس» راه‌اندازی شد.		نیشکر معمولاً در نواحی گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب به عمل می‌آید. کشت نیشکر در ایران سابقه‌ای طولانی دارد. بنا به شواهد تاریخی، زراعت آن از زمان سلسله اشکانیان و خاصه [[ساسانیان]] در [[استان خوزستان\|خوزستان]] رواج داشته است ولی مدتها به علت عدم توجه به امر آبیاری متروک ماند. در سال ۱۳۳۳ ه ش نمونه‌هایی از نیشکر هندوستان، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] و چندکشور دیگر به ایران آورده شد و در نزدیکی [[اهواز]] و هفت تپه کشت شد. در حقیقت، از این تاریخ کشت نوین نیشکر در ایران پایه‌گذاری شد. این محصول در [[استان خوزستان]] به خوبی بعمل می‌آید و در صورت مراقبت و تحقیقات کافی، قادر خواهد بود تمام مصرف قند و شکر کشور را تأمین کند. به علت حاصلخیزی این منطقه برای کشت نیشکر، کارخانه تولید قند و شکر «هفت تپه» (با ظرفیت ۴۵۰ تن در روز و قابل توسعه تا ۷۰۰ تن) در [[استان خوزستان\|خوزستان]] دایرگردید. این‌کارخانه علاوه بر شکر محصولات دیگری تولید می‌کند که در کاغذ، مقوا و فیبرسازی به کار می‌روند. به همین منظور در مجاورت کارخانه مذکور،کارخانه کاغذسازی «پارس» راه‌اندازی شد.

	بر اساس گزارش اقتصادی بانک مرکزی ایران میزان کل تولید این محصول در سال ۱۳۵۶، حدوداً یک میلیون تن بوده که این رقم با افزایش سطح زیر کشت به حدود ۲۵,۰۱۵ هکتار در سال زراعی ~~۷۴- ۷۳،~~ به ۱,۸۵۸,۵۴۷ تن در سال مذکور افزایش پیدا کرده است<ref>۱.گزارش اقتصادی بانک مرکزی ~~سال ۷۴- ۷۳ و~~ آمار نامه کشاورزی سال زراعی ۷۴- ۷۳ وزارت کشاورزی.</ref>.		بر اساس گزارش اقتصادی بانک مرکزی ایران میزان کل تولید این محصول در سال ۱۳۵۶، حدوداً یک میلیون تن بوده که این رقم با افزایش سطح زیر کشت به حدود ۲۵,۰۱۵ هکتار در سال زراعی 1373 تا 1374، به ۱,۸۵۸,۵۴۷ تن در سال مذکور افزایش پیدا کرده است<ref>گزارش اقتصادی و تراز نامه بانک مرکزی سال1373 تا 1374، تهران: بانک مرکزی ایران .</ref><ref>آمار نامه کشاورزی سال زراعی 1373 - 1374، تهران: وزارت کشاورزی ایران.</ref>.

	==== پسته ====		==== پسته ====
خط ۳۴۰:		خط ۳۴۰:
	خرما میوه بسیار مغذی است که حاوی مقادیر زیادی کالری است. این میوه در رژیم غذایی جمعیت قابل توجهی از مردم ایران نقش اساسی و برای بخش دیگری از جمعیت نقش مکمل غذایی دارد. خرما از زمانهای بسیار قدیم در مناطق بین مدار ۲۹ تا ۳۹ درجه عرض شمالی (در ایران) توسط مردم کشت می‌شده و طی قرون متمادی یکی از بهترین منابع تغذیه انسانی بوده است. در جمهوری اسلامی ایران مناطق وسیعی از استانهای جنوب کشور زیر کشت درخت خرما است و جمعیت قابل توجهی به امر کشت و کار و تولید آن مشغول هستند. ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان - و تولید کننده بهترین نوع - خرما در جهان می‌باشد. در کشور ایران حدود ۴۰۰ نوع خرما وجود دارد که بعضی از این انواع در سطحی وسیع و برخی دیگر در مقیاسهای اندک و محلی کشت می‌شوند. بعضی از انواع خرمای ایران در جهان شهرت بسزایی دارند و از ارزش صادراتی برخوردارند.		خرما میوه بسیار مغذی است که حاوی مقادیر زیادی کالری است. این میوه در رژیم غذایی جمعیت قابل توجهی از مردم ایران نقش اساسی و برای بخش دیگری از جمعیت نقش مکمل غذایی دارد. خرما از زمانهای بسیار قدیم در مناطق بین مدار ۲۹ تا ۳۹ درجه عرض شمالی (در ایران) توسط مردم کشت می‌شده و طی قرون متمادی یکی از بهترین منابع تغذیه انسانی بوده است. در جمهوری اسلامی ایران مناطق وسیعی از استانهای جنوب کشور زیر کشت درخت خرما است و جمعیت قابل توجهی به امر کشت و کار و تولید آن مشغول هستند. ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان - و تولید کننده بهترین نوع - خرما در جهان می‌باشد. در کشور ایران حدود ۴۰۰ نوع خرما وجود دارد که بعضی از این انواع در سطحی وسیع و برخی دیگر در مقیاسهای اندک و محلی کشت می‌شوند. بعضی از انواع خرمای ایران در جهان شهرت بسزایی دارند و از ارزش صادراتی برخوردارند.

	طبق آمار موجود<ref>~~۱، مندرج در~~ آمارنامه کشاورزی سال زراعی ~~۱۳۷۴~~.</ref> در سال ۱۳۷۴ سطح زیر کشت نخلیات بارور ۱۵۱,۰۶۶ هکتار و تعداد نهال در هر هکتار ۳۶,۱۹۵ بوده که از این مقدار بیشترین سهم را استانهای [[استان هرمزگان\|هرمزگان]] و [[استان خوزستان\|خوزستان]] هر یک با سطح بارور حدود %۲۰ به خود اختصاص دادند. استانهای [[استان فارس\|فارس]] با (۷/۱۳%)، [[بوشهر]] با (۲/۱۳%)، جیرفت و کهنوج با (۶/۱۱%)، [[استان کرمان\|کرمان]] با (۱/۱۰%) و [[استان سیستان و بلوچستان\|سیستان و بلوچستان]] با (۱/۹%) در مکان های بعدی قرارگرفتند. همچنین میزان کل تولید خرما در این سال ۷۸۰,۰۱۰ تن و عملکرد متوسط آن ۵,۱۶۳ کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین مقدار تولید در این سال به [[استان هرمزگان]] با ۱۵۵,۹۰۱ تن (۲۰%) تعلق داشت و استانهای [[استان فارس\|فارس]] با ۱۱۶,۴۱۴ تن (۹/۱۴%)، [[استان کرمان\|کرمان]] با ۴۸۴/۱۱۳ تن (۵/۱۴%) [[بوشهر]] با ۱۰۴,۶۹۶ تن (۴/۱۳%)، [[استان سیستان و بلوچستان\|سیستان و بلوچستان]] با ۹۹,۴۵۷ تن (۸/۱۲%) و جیرفت و کهنوج با ۹۵,۹۵۵ تن (۳/۱۲%) و [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۸۴,۶۹۱ تن (۹/۱۰%) در رده‌های بعدی جای‌گرفتند.		طبق آمار موجود<ref>آمارنامه کشاورزی سال زراعی ۱۳۷۴، تهران: وزارت کشاورزی ایران.</ref> در سال ۱۳۷۴ سطح زیر کشت نخلیات بارور ۱۵۱,۰۶۶ هکتار و تعداد نهال در هر هکتار ۳۶,۱۹۵ بوده که از این مقدار بیشترین سهم را استانهای [[استان هرمزگان\|هرمزگان]] و [[استان خوزستان\|خوزستان]] هر یک با سطح بارور حدود %۲۰ به خود اختصاص دادند. استانهای [[استان فارس\|فارس]] با (۷/۱۳%)، [[بوشهر]] با (۲/۱۳%)، جیرفت و کهنوج با (۶/۱۱%)، [[استان کرمان\|کرمان]] با (۱/۱۰%) و [[استان سیستان و بلوچستان\|سیستان و بلوچستان]] با (۱/۹%) در مکان های بعدی قرارگرفتند. همچنین میزان کل تولید خرما در این سال ۷۸۰,۰۱۰ تن و عملکرد متوسط آن ۵,۱۶۳ کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین مقدار تولید در این سال به [[استان هرمزگان]] با ۱۵۵,۹۰۱ تن (۲۰%) تعلق داشت و استانهای [[استان فارس\|فارس]] با ۱۱۶,۴۱۴ تن (۹/۱۴%)، [[استان کرمان\|کرمان]] با ۴۸۴/۱۱۳ تن (۵/۱۴%) [[بوشهر]] با ۱۰۴,۶۹۶ تن (۴/۱۳%)، [[استان سیستان و بلوچستان\|سیستان و بلوچستان]] با ۹۹,۴۵۷ تن (۸/۱۲%) و جیرفت و کهنوج با ۹۵,۹۵۵ تن (۳/۱۲%) و [[استان خوزستان\|خوزستان]] با ۸۴,۶۹۱ تن (۹/۱۰%) در رده‌های بعدی جای‌گرفتند.

	'''نمودار شماره 1 و 2'''		'''نمودار شماره 1 و 2'''