https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7
کَرنا - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T17:00:26Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=5128&oldid=prev
Samei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۵
2025-04-30T21:35:18Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کَرنا''' از خانوادهی [[سازهای هواصدا]]<sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون کَرنا، کُرنا، کُرنای، خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کَرنا''' از خانوادهی [[سازهای هواصدا]]<sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون کَرنا، کُرنا، کُرنای، خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای هواصدایی مختلفی در ایران وجود دارند که به کرنا معروفاند. این سازها که نام واحدی دارند از خصوصیات ظاهری و تکنیکهای اجرایی مختلفی برخوردارند. انواعی از کرنا از جمله کهنترین و قدیمیترین سازهها بشمار میروند. امروزه میتوان کرنا را در مناطق حضور ایل قشقایی، ایل بویراحمدی، ایل بختیاری و مناطقی چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان، </del>مازندران و خراسان مشاهده نمود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای هواصدایی مختلفی در ایران وجود دارند که به کرنا معروفاند. این سازها که نام واحدی دارند از خصوصیات ظاهری و تکنیکهای اجرایی مختلفی برخوردارند. انواعی از کرنا از جمله کهنترین و قدیمیترین سازهها بشمار میروند. امروزه میتوان کرنا را در مناطق حضور ایل قشقایی، ایل بویراحمدی، ایل بختیاری و مناطقی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|گیلان]]، [[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>و خراسان مشاهده نمود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای قشقایی، بویراحمدی و بختیاری ساختمان مشابهی دارند و از گروه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرناها </del>یا هوا صداهای دارای زبانهی منفرد دولایه هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای قشقایی، بویراحمدی و بختیاری ساختمان مشابهی دارند و از گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا|سرنا]]<nowiki/>ها </ins>یا هوا صداهای دارای زبانهی منفرد دولایه هستند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این نوع کرنا متشکل از یک بدنهی چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت، دهانهی فلزی نسبتاً بلند، میل و زبانه است. این کرنا توسط [[نقاره]]<sup>*</sup> یا [[دهل]]<sup>*</sup> همراهی میشود و در مجالس عروسی و شادمانی مورد استفاده قرار میگیرد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این نوع کرنا متشکل از یک بدنهی چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت، دهانهی فلزی نسبتاً بلند، میل و زبانه است. این کرنا توسط [[نقاره]]<sup>*</sup> یا [[دهل]]<sup>*</sup> همراهی میشود و در مجالس عروسی و شادمانی مورد استفاده قرار میگیرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای خراسان مربوط به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهخانه</del><sup>*</sup>ی آستان قدس رضوی است که تنها نقارهی فعال باقی مانده در ایران محسوب میشود. این نوع کرنا فاقد سوراخ صوتی است و به مانند یک بوق یا [[شیپور]] بلند، با صدایی بَم و حجیم میباشد. این ساز امکان ایجاد سه یا چهار صدای مختلف را داراست. جنس این نوع کرنا از آلیاژهای مختلفی چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup>های فاقد زبانه با دهانهی پیالهای محسوب میشود. در داخل این نوع کرنا شیئ به نام زنبورک وجود دارد که وظیفهی آن ایجاد و تشدید صدا میباشد. درنقارهخانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد، </del>چند کرنا به همراه چند نقاره نواخته میشوند. استفاده از این نوع کرنا امروزه به نقارهخانهی مشهد محدود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای خراسان مربوط به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نقاره|نقاره]]<nowiki/>خانه</ins><sup>*</sup>ی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آستان قدس رضوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که تنها نقارهی فعال باقی مانده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محسوب میشود. این نوع کرنا فاقد سوراخ صوتی است و به مانند یک بوق یا [[شیپور]] بلند، با صدایی بَم و حجیم میباشد. این ساز امکان ایجاد سه یا چهار صدای مختلف را داراست. جنس این نوع کرنا از آلیاژهای مختلفی چون برنج، ورشو و ... است و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سازهای هواصدا|</ins>هوا صدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>های فاقد زبانه با دهانهی پیالهای محسوب میشود. در داخل این نوع کرنا شیئ به نام زنبورک وجود دارد که وظیفهی آن ایجاد و تشدید صدا میباشد. درنقارهخانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مشهد]]، </ins>چند کرنا به همراه چند نقاره نواخته میشوند. استفاده از این نوع کرنا امروزه به نقارهخانهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محدود است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای مازندران که سازی منسوخ شده به حساب میآید ساختمان متفاوتی دارد. این نوع کرنا متشکل از یک لولهی فاقد سوراخ از است که شکل آن به یک مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست نوعی درخت است که به شکل مخصوصی از درخت جدا شده و به صورت مارپیچ درآمده و بدنهی کرنا را تشکیل داده است. از این نوع کرنا در دو نوع زبانهای و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد استفادهی اصلی آن در گذشته طبررسانی در جنگل بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>که سازی منسوخ شده به حساب میآید ساختمان متفاوتی دارد. این نوع کرنا متشکل از یک لولهی فاقد سوراخ از است که شکل آن به یک مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست نوعی درخت است که به شکل مخصوصی از درخت جدا شده و به صورت مارپیچ درآمده و بدنهی کرنا را تشکیل داده است. از این نوع کرنا در دو نوع زبانهای و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد استفادهی اصلی آن در گذشته طبررسانی در جنگل بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای گیلان نیز ساختمان متفاوتی دارد. این ساز متشکل از یک لولهی صوتی فاقد سوراخ جنس نی به طول 2 تا 5 متر است که در انتها دهانهی خمیدهای از جنس کدو دارد و یک دهانهی قاشقی شکل از جنس نی یا چوب برای دمیدن دارد. امروزه از این نوع کرنا در مراسم عزاداری محرم به شکل گروهی استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح این اطلاعات در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی آمده است. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کرنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|گیلان]] </ins>نیز ساختمان متفاوتی دارد. این ساز متشکل از یک لولهی صوتی فاقد سوراخ جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]] </ins>به طول 2 تا 5 متر است که در انتها دهانهی خمیدهای از جنس کدو دارد و یک دهانهی قاشقی شکل از جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یا چوب برای دمیدن دارد. امروزه از این نوع کرنا در مراسم عزاداری محرم به شکل گروهی استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح این اطلاعات در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی آمده است. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2148:rev-5128:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=2148&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۳
2024-12-17T17:23:23Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Nody-عکس-از-ساز-کرنا-1660436410.jpg|بندانگشتی|ساز محلی کرنا استاد رسول چنگی، برگرفته از سایت نودی، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D9%86%D8%A7/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کَرنا''' از خانوادهی [[سازهای هواصدا]]<sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون کَرنا، کُرنا، کُرنای، خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کَرنا''' از خانوادهی [[سازهای هواصدا]]<sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون کَرنا، کُرنا، کُرنای، خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2146:rev-2148:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=2146&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۹
2024-12-17T17:19:10Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كَرنا</del>''' از خانوادهی سازهای هواصدا<sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كَرنا، كُرنا، كُرنای، </del>خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کَرنا</ins>''' از خانوادهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سازهای هواصدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> میباشد. این ساز با نامهای دیگری چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کَرنا، کُرنا، کُرنای، </ins>خُرنای و ... نیز شناخته میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای هواصدایی مختلفی در ایران وجود دارند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>معروفاند. این سازها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>نام واحدی دارند از خصوصیات ظاهری و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكنیكهای </del>اجرایی مختلفی برخوردارند. انواعی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهنترین </del>و قدیمیترین سازهها بشمار میروند. امروزه میتوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>را در مناطق حضور ایل قشقایی، ایل بویراحمدی، ایل بختیاری و مناطقی چون گیلان، مازندران و خراسان مشاهده نمود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای هواصدایی مختلفی در ایران وجود دارند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>معروفاند. این سازها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>نام واحدی دارند از خصوصیات ظاهری و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکنیکهای </ins>اجرایی مختلفی برخوردارند. انواعی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهنترین </ins>و قدیمیترین سازهها بشمار میروند. امروزه میتوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>را در مناطق حضور ایل قشقایی، ایل بویراحمدی، ایل بختیاری و مناطقی چون گیلان، مازندران و خراسان مشاهده نمود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </del>قشقایی، بویراحمدی و بختیاری ساختمان مشابهی دارند و از گروه سرناها یا هوا صداهای دارای زبانهی منفرد دولایه هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنای </ins>قشقایی، بویراحمدی و بختیاری ساختمان مشابهی دارند و از گروه سرناها یا هوا صداهای دارای زبانهی منفرد دولایه هستند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا متشكل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>بدنهی چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>سوراخ صوتی در پشت، دهانهی فلزی نسبتاً بلند، میل و زبانه است. این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>توسط نقاره<sup>*</sup> یا دهل<sup>*</sup> همراهی میشود و در مجالس عروسی و شادمانی مورد استفاده قرار میگیرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا متشکل </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>بدنهی چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>سوراخ صوتی در پشت، دهانهی فلزی نسبتاً بلند، میل و زبانه است. این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> همراهی میشود و در مجالس عروسی و شادمانی مورد استفاده قرار میگیرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </del>خراسان مربوط به نقارهخانه<sup>*</sup>ی آستان قدس رضوی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تنها نقارهی فعال باقی مانده در ایران محسوب میشود. این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>فاقد سوراخ صوتی است و به مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>بوق یا شیپور بلند، با صدایی بَم و حجیم میباشد. این ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امكان </del>ایجاد سه یا چهار صدای مختلف را داراست. جنس این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>از آلیاژهای مختلفی چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup>های فاقد زبانه با دهانهی پیالهای محسوب میشود. در داخل این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>شیئ به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنبورك </del>وجود دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>وظیفهی آن ایجاد و تشدید صدا میباشد. درنقارهخانه مشهد، چند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>به همراه چند نقاره نواخته میشوند. استفاده از این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>امروزه به نقارهخانهی مشهد محدود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنای </ins>خراسان مربوط به نقارهخانه<sup>*</sup>ی آستان قدس رضوی است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تنها نقارهی فعال باقی مانده در ایران محسوب میشود. این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>فاقد سوراخ صوتی است و به مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>بوق یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بلند، با صدایی بَم و حجیم میباشد. این ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امکان </ins>ایجاد سه یا چهار صدای مختلف را داراست. جنس این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>از آلیاژهای مختلفی چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup>های فاقد زبانه با دهانهی پیالهای محسوب میشود. در داخل این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>شیئ به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنبورک </ins>وجود دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>وظیفهی آن ایجاد و تشدید صدا میباشد. درنقارهخانه مشهد، چند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>به همراه چند نقاره نواخته میشوند. استفاده از این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>امروزه به نقارهخانهی مشهد محدود است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>سازی منسوخ شده به حساب میآید ساختمان متفاوتی دارد. این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا متشكل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>لولهی فاقد سوراخ از است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه شكل </del>آن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست نوعی درخت است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>مخصوصی از درخت جدا شده و به صورت مارپیچ درآمده و بدنهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>داده است. از این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>در دو نوع زبانهای و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد استفادهی اصلی آن در گذشته طبررسانی در جنگل بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنای </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>سازی منسوخ شده به حساب میآید ساختمان متفاوتی دارد. این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا متشکل </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>لولهی فاقد سوراخ از است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که شکل </ins>آن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست نوعی درخت است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>مخصوصی از درخت جدا شده و به صورت مارپیچ درآمده و بدنهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>داده است. از این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>در دو نوع زبانهای و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد استفادهی اصلی آن در گذشته طبررسانی در جنگل بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </del>گیلان نیز ساختمان متفاوتی دارد. این ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متشكل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>لولهی صوتی فاقد سوراخ جنس نی به طول 2 تا 5 متر است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در انتها دهانهی خمیدهای از جنس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كدو </del>دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>دهانهی قاشقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>از جنس نی یا چوب برای دمیدن دارد. امروزه از این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا </del>در مراسم عزاداری محرم به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>گروهی استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح این اطلاعات در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی آمده است. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنای </ins>گیلان نیز ساختمان متفاوتی دارد. این ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متشکل </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>لولهی صوتی فاقد سوراخ جنس نی به طول 2 تا 5 متر است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در انتها دهانهی خمیدهای از جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کدو </ins>دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>دهانهی قاشقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>از جنس نی یا چوب برای دمیدن دارد. امروزه از این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا </ins>در مراسم عزاداری محرم به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>گروهی استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح این اطلاعات در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی آمده است. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نقاره]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نقاره]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دهل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دهل]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سازهای هواصدا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ'' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ'' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2145:rev-2146:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=2145&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۷
2024-12-17T17:17:14Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كَرنا''' از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادهي سازهاي </del>هواصدا<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميباشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهاي ديگري </del>چون كَرنا، كُرنا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُرناي، خُرناي </del>و ... <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>شناخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''كَرنا''' از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادهی سازهای </ins>هواصدا<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میباشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهای دیگری </ins>چون كَرنا، كُرنا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُرنای، خُرنای </ins>و ... <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>شناخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي هواصدايي مختلفي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>وجود دارند كه به كرنا معروفاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>سازها كه نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واحدي </del>دارند از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خصوصيات ظاهري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكنيكهاي اجرايي مختلفي </del>برخوردارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انواعي </del>از كرنا از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهنترين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديميترين </del>سازهها بشمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميروند</del>. امروزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>كرنا را در مناطق حضور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايل قشقايي، ايل بويراحمدي، ايل بختياري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطقي </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيلان، </del>مازندران و خراسان مشاهده نمود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای هواصدایی مختلفی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>وجود دارند كه به كرنا معروفاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>سازها كه نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واحدی </ins>دارند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خصوصیات ظاهری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكنیكهای اجرایی مختلفی </ins>برخوردارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انواعی </ins>از كرنا از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهنترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمیترین </ins>سازهها بشمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میروند</ins>. امروزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>كرنا را در مناطق حضور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایل قشقایی، ایل بویراحمدی، ایل بختیاری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطقی </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان، </ins>مازندران و خراسان مشاهده نمود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرناي قشقايي، بويراحمدي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختياري </del>ساختمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشابهي </del>دارند و از گروه سرناها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>هوا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي داراي زبانهي </del>منفرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولايه </del>هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای قشقایی، بویراحمدی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختیاری </ins>ساختمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشابهی </ins>دارند و از گروه سرناها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>هوا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای دارای زبانهی </ins>منفرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولایه </ins>هستند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا متشكل از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك بدنهي چوبي </del>با هفت سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>در جلو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>در پشت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهي فلزي </del>نسبتاً بلند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميل </del>و زبانه است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>كرنا توسط نقاره<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>دهل<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهي ميشود </del>و در مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادماني </del>مورد استفاده قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگيرد</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا متشكل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك بدنهی چوبی </ins>با هفت سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>در جلو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>در پشت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهی فلزی </ins>نسبتاً بلند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میل </ins>و زبانه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>كرنا توسط نقاره<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>دهل<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهی میشود </ins>و در مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادمانی </ins>مورد استفاده قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرد</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرناي </del>خراسان مربوط به نقارهخانه<sup>*</sup><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ي </del>آستان قدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضوي </del>است كه تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهي </del>فعال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقي </del>مانده در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا فاقد سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>است و به مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>بوق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا شيپور </del>بلند، با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدايي </del>بَم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حجيم ميباشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز امكان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد </del>سه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداي </del>مختلف را داراست. جنس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلياژهاي مختلفي </del>چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاي </del>فاقد زبانه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهي پيالهاي </del>محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. در داخل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيئ </del>به نام زنبورك وجود دارد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وظيفهي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشديد </del>صدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميباشد</del>. درنقارهخانه مشهد، چند كرنا به همراه چند نقاره نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. استفاده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا امروزه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهخانهي </del>مشهد محدود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </ins>خراسان مربوط به نقارهخانه<sup>*</sup><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ی </ins>آستان قدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضوی </ins>است كه تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهی </ins>فعال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقی </ins>مانده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا فاقد سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>است و به مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>بوق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا شیپور </ins>بلند، با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدایی </ins>بَم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حجیم میباشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز امكان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد </ins>سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدای </ins>مختلف را داراست. جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلیاژهای مختلفی </ins>چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">های </ins>فاقد زبانه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهی پیالهای </ins>محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. در داخل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیئ </ins>به نام زنبورك وجود دارد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وظیفهی </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشدید </ins>صدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میباشد</ins>. درنقارهخانه مشهد، چند كرنا به همراه چند نقاره نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. استفاده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا امروزه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهخانهی </ins>مشهد محدود است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرناي </del>مازندران كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازي </del>منسوخ شده به حساب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآيد </del>ساختمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفاوتي </del>دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا متشكل از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك لولهي </del>فاقد سوراخ از است كه شكل آن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي </del>درخت است كه به شكل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخصوصي </del>از درخت جدا شده و به صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مارپيچ </del>درآمده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهي </del>كرنا را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل </del>داده است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا در دو نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانهاي </del>و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفادهي اصلي </del>آن در گذشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبررساني </del>در جنگل بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای </ins>مازندران كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازی </ins>منسوخ شده به حساب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآید </ins>ساختمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفاوتی </ins>دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا متشكل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك لولهی </ins>فاقد سوراخ از است كه شكل آن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی </ins>درخت است كه به شكل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخصوصی </ins>از درخت جدا شده و به صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مارپیچ </ins>درآمده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهی </ins>كرنا را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </ins>داده است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا در دو نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانهای </ins>و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفادهی اصلی </ins>آن در گذشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبررسانی </ins>در جنگل بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرناي گيلان نيز </del>ساختمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفاوتي </del>دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز متشكل از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك لولهي صوتي </del>فاقد سوراخ جنس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني </del>به طول 2 تا 5 متر است كه در انتها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهي خميدهاي </del>از جنس كدو دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك دهانهي قاشقي </del>شكل از جنس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني يا </del>چوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي دميدن </del>دارد. امروزه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع كرنا در مراسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداري </del>محرم به شكل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهي </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنای گیلان نیز </ins>ساختمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفاوتی </ins>دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز متشكل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك لولهی صوتی </ins>فاقد سوراخ جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی </ins>به طول 2 تا 5 متر است كه در انتها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهی خمیدهای </ins>از جنس كدو دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك دهانهی قاشقی </ins>شكل از جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی یا </ins>چوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای دمیدن </ins>دارد. امروزه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع كرنا در مراسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداری </ins>محرم به شكل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهی </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح این اطلاعات در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی آمده است. </ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نقاره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دهل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ:''''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- مشروح اين اطلاعات در جلد چهارم '''''ودايرهالمعارف سازهاي ايران'''''. محمدرضا درويشي آمده است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ''مآخذ'' ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1548:rev-2145:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%8E%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=1548&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''كَرنا''' از خانوادهي سازهاي هواصدا<sup>*</sup> ميباشد. اين ساز با نامهاي ديگري چون كَرنا، كُرنا، كُرناي، خُرناي و ... نيز شناخته ميشود. سازهاي هواصدايي مختلفي در ايران وجود دارند كه به كرنا معروفاند. اين سازها كه نام واحدي دارند از خصوصيا...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:02:02Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''كَرنا''' از خانوادهي سازهاي هواصدا<sup>*</sup> ميباشد. اين ساز با نامهاي ديگري چون كَرنا، كُرنا، كُرناي، خُرناي و ... نيز شناخته ميشود. سازهاي هواصدايي مختلفي در ايران وجود دارند كه به كرنا معروفاند. اين سازها كه نام واحدي دارند از خصوصيا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''كَرنا''' از خانوادهي سازهاي هواصدا<sup>*</sup> ميباشد. اين ساز با نامهاي ديگري چون كَرنا، كُرنا، كُرناي، خُرناي و ... نيز شناخته ميشود.<br />
<br />
سازهاي هواصدايي مختلفي در ايران وجود دارند كه به كرنا معروفاند. اين سازها كه نام واحدي دارند از خصوصيات ظاهري و تكنيكهاي اجرايي مختلفي برخوردارند. انواعي از كرنا از جمله كهنترين و قديميترين سازهها بشمار ميروند. امروزه ميتوان كرنا را در مناطق حضور ايل قشقايي، ايل بويراحمدي، ايل بختياري و مناطقي چون گيلان، مازندران و خراسان مشاهده نمود.<br />
<br />
كرناي قشقايي، بويراحمدي و بختياري ساختمان مشابهي دارند و از گروه سرناها يا هوا صداهاي داراي زبانهي منفرد دولايه هستند.<br />
<br />
اين نوع كرنا متشكل از يك بدنهي چوبي با هفت سوراخ صوتي در جلو و يك سوراخ صوتي در پشت، دهانهي فلزي نسبتاً بلند، ميل و زبانه است. اين كرنا توسط نقاره<sup>*</sup> يا دهل<sup>*</sup> همراهي ميشود و در مجالس عروسي و شادماني مورد استفاده قرار ميگيرد. <br />
<br />
كرناي خراسان مربوط به نقارهخانه<sup>*</sup>ي آستان قدس رضوي است كه تنها نقارهي فعال باقي مانده در ايران محسوب ميشود. اين نوع كرنا فاقد سوراخ صوتي است و به مانند يك بوق يا شيپور بلند، با صدايي بَم و حجيم ميباشد. اين ساز امكان ايجاد سه يا چهار صداي مختلف را داراست. جنس اين نوع كرنا از آلياژهاي مختلفي چون برنج، ورشو و ... است و از هوا صدا<sup>*</sup>هاي فاقد زبانه با دهانهي پيالهاي محسوب ميشود. در داخل اين نوع كرنا شيئ به نام زنبورك وجود دارد كه وظيفهي آن ايجاد و تشديد صدا ميباشد. درنقارهخانه مشهد، چند كرنا به همراه چند نقاره نواخته ميشوند. استفاده از اين نوع كرنا امروزه به نقارهخانهي مشهد محدود است.<br />
<br />
كرناي مازندران كه سازي منسوخ شده به حساب ميآيد ساختمان متفاوتي دارد. اين نوع كرنا متشكل از يك لولهي فاقد سوراخ از است كه شكل آن به يك مخروط بلند ناقص شباهت دارد. جنس آن از پوست نوعي درخت است كه به شكل مخصوصي از درخت جدا شده و به صورت مارپيچ درآمده و بدنهي كرنا را تشكيل داده است. از اين نوع كرنا در دو نوع زبانهاي و فاقد زبانه استفاده شده است. مورد استفادهي اصلي آن در گذشته طبررساني در جنگل بوده است.<br />
<br />
كرناي گيلان نيز ساختمان متفاوتي دارد. اين ساز متشكل از يك لولهي صوتي فاقد سوراخ جنس ني به طول 2 تا 5 متر است كه در انتها دهانهي خميدهاي از جنس كدو دارد و يك دهانهي قاشقي شكل از جنس ني يا چوب براي دميدن دارد. امروزه از اين نوع كرنا در مراسم عزاداري محرم به شكل گروهي استفاده ميشود.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
'''''مآخذ:''''' <br />
<br />
- اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است. <br />
<br />
- مشروح اين اطلاعات در جلد چهارم '''''ودايرهالمعارف سازهاي ايران'''''. محمدرضا درويشي آمده است. <br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei