https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DB%8C%D8%B4%D8%AA_%D9%87%D8%A7 2026-06-21T18:41:06Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B4%D8%AA_%D9%87%D8%A7&diff=10080&oldid=prev 2025-06-08T19:38:17Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;یشت‌ها&#039;&#039;&#039; (yašt-hā)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه &#039;&#039;[[اوستا|اوستای]]&#039;&#039; کنونی و از مهم‌ترین‌ آن‌ها.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;یشت‌ها&#039;&#039;&#039; (yašt-hā)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه &#039;&#039;[[اوستا|اوستای]]&#039;&#039; کنونی و از مهم‌ترین‌ آن‌ها.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها چهاردهمین‌ «نسک‌» از بیست‌ و یک‌ نسک‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستای‌ ساسانی‌است‌</del>. بخشی‌ از این‌ کتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ یشت‌» (بهمن‌ یشت‌) که‌ نسخه موجود زند وهومن‌ یشت در تفسیر آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند یشت‌ دیگر در دست‌ نیست‌ و امروز تنها بیست‌ و یک‌ یشت‌ از میان‌ همه آنها باقی‌ مانده‌ است‌&lt;ref name=":0"&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: امیرکبیر، 1363، ص‌ 112.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها چهاردهمین‌ «نسک‌» از بیست‌ و یک‌ نسک‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اوستا]]&lt;nowiki/&gt;ی‌ [[ساسانیان|ساسانی‌]]&lt;nowiki/&gt;است‌</ins>. بخشی‌ از این‌ کتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ یشت‌» (بهمن‌ یشت‌) که‌ نسخه موجود زند وهومن‌ یشت در تفسیر آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند یشت‌ دیگر در دست‌ نیست‌ و امروز تنها بیست‌ و یک‌ یشت‌ از میان‌ همه آنها باقی‌ مانده‌ است‌&lt;ref name=":0"&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: امیرکبیر، 1363، ص‌ 112.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر «یشت‌» شامل‌ بخش‌هایی‌ است‌ که‌ «کَرده‌» نام‌ دارد و هر کرده‌ به‌ بندهایی‌ تقسیم‌ شده‌ است‌.«یشت‌» از نظر لغت‌ به‌ معنی‌ پرستش‌ و نیایش‌ و هم‌ ریشه‌ با واژه کهن‌ «یسن‌» است‌ که‌ واژه‌های‌ جشن و ایزد در فارسی‌ جدید از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. «یشت‌ها» سرودهایی‌ در ستایش‌ خدایان‌ کهن ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان‌ هستند&lt;ref&gt;تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر «یشت‌» شامل‌ بخش‌هایی‌ است‌ که‌ «کَرده‌» نام‌ دارد و هر کرده‌ به‌ بندهایی‌ تقسیم‌ شده‌ است‌.«یشت‌» از نظر لغت‌ به‌ معنی‌ پرستش‌ و نیایش‌ و هم‌ ریشه‌ با واژه کهن‌ «یسن‌» است‌ که‌ واژه‌های‌ جشن و ایزد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فارسی|</ins>فارسی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جدید از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. «یشت‌ها» سرودهایی‌ در ستایش‌ خدایان‌ کهن ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان‌ هستند&lt;ref&gt;تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 هجایی‌ (سیلابی‌) است‌، اما بر اثر دخول‌ برخی‌ کلمات‌ با هدف تفسیر و توضیح‌ بیشتر، صورت‌ شعری‌ بسیاری‌ از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با این‌ حال‌، محققان جدید توانسته‌اند با تشخیص‌ کلمات‌ زائد و بیرون‌ راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ اولیه بسیاری‌ از یشتها را پیدا کنند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 هجایی‌ (سیلابی‌) است‌، اما بر اثر دخول‌ برخی‌ کلمات‌ با هدف تفسیر و توضیح‌ بیشتر، صورت‌ شعری‌ بسیاری‌ از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با این‌ حال‌، محققان جدید توانسته‌اند با تشخیص‌ کلمات‌ زائد و بیرون‌ راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ اولیه بسیاری‌ از یشتها را پیدا کنند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باید دانست‌ که‌ یشتها در زمان‌های‌ مختلف‌ سروده‌ شده‌، چنانکه‌ تاریخ‌ نظم‌ آنها از پیش‌ از عهد هخامنشی‌ آغاز و به‌ اواسط‌ عهد اشکانی‌ کشیده‌ می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باید دانست‌ که‌ یشتها در زمان‌های‌ مختلف‌ سروده‌ شده‌، چنانکه‌ تاریخ‌ نظم‌ آنها از پیش‌ از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>عهد هخامنشی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آغاز و به‌ اواسط‌ عهد اشکانی‌ کشیده‌ می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان‌ یشتها برخی‌ کوچک‌ و شامل‌ ادعیه‌ و اوراد است‌. برخی‌ دیگر به‌ سبب‌ برخورداری‌ از اساطیرو داستان‌ها و روایات‌ ملی‌ و ذکر اسامی‌ شاهان‌ و پهلوانان‌، اهمیت‌ حماسی‌ و ملی‌ فراوانی‌ دارد&lt;ref&gt;ابوالقاسمی‌، محسن‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان‌ یشتها برخی‌ کوچک‌ و شامل‌ ادعیه‌ و اوراد است‌. برخی‌ دیگر به‌ سبب‌ برخورداری‌ از اساطیرو داستان‌ها و روایات‌ ملی‌ و ذکر اسامی‌ شاهان‌ و پهلوانان‌، اهمیت‌ حماسی‌ و ملی‌ فراوانی‌ دارد&lt;ref&gt;ابوالقاسمی‌، محسن‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ساسانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اوستا]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر، 1363، ص‌ 112.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">45.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا. همانجا'''''.'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابوالقاسمی‌، محسن‌</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ </del>ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران‌</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه </ins>ایران. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: [https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B4%D8%AA_%D9%87%D8%A7&diff=10079&oldid=prev 2025-06-08T19:36:12Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''یشت‌ها''' (yašt-hā)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از بخش‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پنج‌گانة </del>''[[اوستا|اوستای]]'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنونی </del>و از مهم‌ترین‌ آن‌ها.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''یشت‌ها''' (yašt-hā)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از بخش‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پنج‌گانه </ins>''[[اوستا|اوستای]]'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنونی </ins>و از مهم‌ترین‌ آن‌ها.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها چهاردهمین‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«نسك‌» </del>از بیست‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك‌ نسك‌ </del>اوستای‌ ساسانی‌است‌. بخشی‌ از این‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب،‌ </del>از جمله‌ «وهومن‌ یشت‌» (بهمن‌ یشت‌) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ نسخة‌ </del>موجود زند وهومن‌ یشت در تفسیر آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند یشت‌ دیگر در دست‌ نیست‌ و امروز تنها بیست‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك‌ </del>یشت‌ از میان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة‌ </del>آنها باقی‌ مانده‌ است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها چهاردهمین‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«نسک‌» </ins>از بیست‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک‌ نسک‌ </ins>اوستای‌ ساسانی‌است‌. بخشی‌ از این‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب،‌ </ins>از جمله‌ «وهومن‌ یشت‌» (بهمن‌ یشت‌) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ نسخه </ins>موجود زند وهومن‌ یشت در تفسیر آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند یشت‌ دیگر در دست‌ نیست‌ و امروز تنها بیست‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک‌ </ins>یشت‌ از میان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>آنها باقی‌ مانده‌ است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: امیرکبیر، 1363، ص‌ 112.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر «یشت‌» شامل‌ بخش‌هایی‌ است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ «كَرده‌» </del>نام‌ دارد و هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌ </del>به‌ بندهایی‌ تقسیم‌ شده‌ است‌.«یشت‌» از نظر لغت‌ به‌ معنی‌ پرستش‌ و نیایش‌ و هم‌ ریشه‌ با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژة‌ كهن‌ </del>«یسن‌» است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>واژه‌های‌ جشن و ایزد در فارسی‌ جدید از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. «یشت‌ها» سرودهایی‌ در ستایش‌ خدایان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهن </del>ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان‌ هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر «یشت‌» شامل‌ بخش‌هایی‌ است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ «کَرده‌» </ins>نام‌ دارد و هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌ </ins>به‌ بندهایی‌ تقسیم‌ شده‌ است‌.«یشت‌» از نظر لغت‌ به‌ معنی‌ پرستش‌ و نیایش‌ و هم‌ ریشه‌ با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه کهن‌ </ins>«یسن‌» است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>واژه‌های‌ جشن و ایزد در فارسی‌ جدید از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. «یشت‌ها» سرودهایی‌ در ستایش‌ خدایان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن </ins>ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان‌ هستند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 هجایی‌ (سیلابی‌) است‌، اما بر اثر دخول‌ برخی‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمات‌ </del>با هدف تفسیر و توضیح‌ بیشتر، صورت‌ شعری‌ بسیاری‌ از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با این‌ حال‌، محققان جدید توانسته‌اند با تشخیص‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمات‌ </del>زائد و بیرون‌ راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیة‌ </del>بسیاری‌ از یشتها را پیدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنند.&lt;sup&gt;3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یشت‌ها منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 هجایی‌ (سیلابی‌) است‌، اما بر اثر دخول‌ برخی‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمات‌ </ins>با هدف تفسیر و توضیح‌ بیشتر، صورت‌ شعری‌ بسیاری‌ از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با این‌ حال‌، محققان جدید توانسته‌اند با تشخیص‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمات‌ </ins>زائد و بیرون‌ راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیه </ins>بسیاری‌ از یشتها را پیدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باید دانست‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>یشتها در زمان‌های‌ مختلف‌ سروده‌ شده‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنانكه‌ </del>تاریخ‌ نظم‌ آنها از پیش‌ از عهد هخامنشی‌ آغاز و به‌ اواسط‌ عهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشكانی‌ كشیده‌ </del>می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باید دانست‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>یشتها در زمان‌های‌ مختلف‌ سروده‌ شده‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنانکه‌ </ins>تاریخ‌ نظم‌ آنها از پیش‌ از عهد هخامنشی‌ آغاز و به‌ اواسط‌ عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشکانی‌ کشیده‌ </ins>می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان‌ یشتها برخی‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك‌ </del>و شامل‌ ادعیه‌ و اوراد است‌. برخی‌ دیگر به‌ سبب‌ برخورداری‌ از اساطیرو داستان‌ها و روایات‌ ملی‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>اسامی‌ شاهان‌ و پهلوانان‌، اهمیت‌ حماسی‌ و ملی‌ فراوانی‌ دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان‌ یشتها برخی‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچک‌ </ins>و شامل‌ ادعیه‌ و اوراد است‌. برخی‌ دیگر به‌ سبب‌ برخورداری‌ از اساطیرو داستان‌ها و روایات‌ ملی‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>اسامی‌ شاهان‌ و پهلوانان‌، اهمیت‌ حماسی‌ و ملی‌ فراوانی‌ دارد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسمی‌، محسن‌. '''''راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ''':</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیركبیر، </del>1363، ص‌ 112.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش‌ </del>ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر، </ins>1363، ص‌ 112.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش‌ </ins>ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا. همانجا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا. همانجا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ابوالقاسمی‌، محسن‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ابوالقاسمی‌، محسن‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B4%D8%AA_%D9%87%D8%A7&diff=9923&oldid=prev 2025-06-07T21:23:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌ها</del>''' (yašt-hā)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هاي </del>پنج‌گانة ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستاي</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنوني </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين‌ </del>آن‌ها.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌ها</ins>''' (yašt-hā)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌های </ins>پنج‌گانة ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اوستا|اوستای]]</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنونی </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین‌ </ins>آن‌ها.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌ها چهاردهمين‌ </del>«نسك‌» از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيست‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك‌ </del>نسك‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستاي‌ ساساني‌است‌</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ </del>كتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌» </del>(بهمن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌</del>) كه‌ نسخة‌ موجود زند وهومن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسير </del>آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌ ديگر </del>در دست‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست‌ </del>و امروز تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيست‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك‌ يشت‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان‌ </del>همة‌ آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقي‌ </del>مانده‌ است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌ها چهاردهمین‌ </ins>«نسك‌» از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیست‌ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك‌ </ins>نسك‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستای‌ ساسانی‌است‌</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی‌ </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ </ins>كتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌» </ins>(بهمن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌</ins>) كه‌ نسخة‌ موجود زند وهومن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسیر </ins>آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌ دیگر </ins>در دست‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست‌ </ins>و امروز تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیست‌ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك‌ یشت‌ </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان‌ </ins>همة‌ آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقی‌ </ins>مانده‌ است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«يشت‌» </del>شامل‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هايي‌ </del>است‌ كه‌ «كَرده‌» نام‌ دارد و هر كرده‌ به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندهايي‌ تقسيم‌ </del>شده‌ است‌.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«يشت‌» </del>از نظر لغت‌ به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني‌ </del>پرستش‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيايش‌ </del>و هم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ريشه‌ </del>با واژة‌ كهن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«يسن‌» </del>است‌ كه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه‌هاي‌ </del>جشن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايزد </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي‌ جديد </del>از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«يشت‌ها» سرودهايي‌ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستايش‌ خدايان‌ </del>كهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناهيد </del>و مهر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيشتر </del>و جز آنان‌ هستند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«یشت‌» </ins>شامل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هایی‌ </ins>است‌ كه‌ «كَرده‌» نام‌ دارد و هر كرده‌ به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندهایی‌ تقسیم‌ </ins>شده‌ است‌.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«یشت‌» </ins>از نظر لغت‌ به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی‌ </ins>پرستش‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیایش‌ </ins>و هم‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشه‌ </ins>با واژة‌ كهن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«یسن‌» </ins>است‌ كه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه‌های‌ </ins>جشن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایزد </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی‌ جدید </ins>از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«یشت‌ها» سرودهایی‌ </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستایش‌ خدایان‌ </ins>كهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناهید </ins>و مهر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیشتر </ins>و جز آنان‌ هستند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌ها </del>منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجايي‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيلابي‌</del>) است‌، اما بر اثر دخول‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي‌ </del>كلمات‌ با هدف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسير </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توضيح‌ بيشتر، </del>صورت‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعري‌ بسياري‌ </del>از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ </del>حال‌، محققان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جديد </del>توانسته‌اند با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخيص‌ </del>كلمات‌ زائد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيرون‌ </del>راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولية‌ بسياري‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشتها </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيدا </del>كنند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌ها </ins>منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجایی‌ </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیلابی‌</ins>) است‌، اما بر اثر دخول‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی‌ </ins>كلمات‌ با هدف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسیر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توضیح‌ بیشتر، </ins>صورت‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعری‌ بسیاری‌ </ins>از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ </ins>حال‌، محققان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جدید </ins>توانسته‌اند با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخیص‌ </ins>كلمات‌ زائد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرون‌ </ins>راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیة‌ بسیاری‌ </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشتها </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیدا </ins>كنند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بايد </del>دانست‌ كه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشتها </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمان‌هاي‌ </del>مختلف‌ سروده‌ شده‌، چنانكه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ </del>نظم‌ آنها از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش‌ </del>از عهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشي‌ </del>آغاز و به‌ اواسط‌ عهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشكاني‌ كشيده‌ مي‌شود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید </ins>دانست‌ كه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشتها </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمان‌های‌ </ins>مختلف‌ سروده‌ شده‌، چنانكه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ </ins>نظم‌ آنها از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش‌ </ins>از عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشی‌ </ins>آغاز و به‌ اواسط‌ عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشكانی‌ كشیده‌ می‌شود</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان‌ يشتها برخي‌ </del>كوچك‌ و شامل‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادعيه‌ </del>و اوراد است‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي‌ ديگر </del>به‌ سبب‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخورداري‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساطيرو </del>داستان‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روايات‌ ملي‌ </del>و ذكر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسامي‌ </del>شاهان‌ و پهلوانان‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهميت‌ حماسي‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملي‌ فراواني‌ </del>دارد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان‌ یشتها برخی‌ </ins>كوچك‌ و شامل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادعیه‌ </ins>و اوراد است‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی‌ دیگر </ins>به‌ سبب‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخورداری‌ </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساطیرو </ins>داستان‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایات‌ ملی‌ </ins>و ذكر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسامی‌ </ins>شاهان‌ و پهلوانان‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت‌ حماسی‌ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی‌ فراوانی‌ </ins>دارد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبيح‌الله‌</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسه‌سرايي‌ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران‌</del>'''''. تهران‌: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميركبير، </del>1363، ص‌ 112.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبیح‌الله‌</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسه‌سرایی‌ </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران‌</ins>'''''. تهران‌: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیركبیر، </ins>1363، ص‌ 112.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضّلي‌، </del>احمد. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ </del>از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضّلی‌، </ins>احمد. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ </ins>از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا. همانجا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا. همانجا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسمي‌، </del>محسن‌. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهنماي‌ زبان‌هاي‌ باستاني‌ ايران</del>'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسمی‌، </ins>محسن‌. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهنمای‌ زبان‌های‌ باستانی‌ ایران</ins>'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B4%D8%AA_%D9%87%D8%A7&diff=112&oldid=prev 2024-08-07T05:47:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;يشت‌ها&#039;&#039;&#039; (yašt-hā)، يكي از بخش‌هاي پنج‌گانة &#039;&#039;اوستاي&#039;&#039; كنوني و از مهم‌ترين‌ آن‌ها. يشت‌ها چهاردهمين‌ «نسك‌» از بيست‌ و يك‌ نسك‌ اوستاي‌ ساساني‌است‌. بخشي‌ از اين‌ كتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ يشت‌» (بهمن‌ يشت‌) كه‌ نسخة‌ موجود زند وهومن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;يشت‌ها&#039;&#039;&#039; (yašt-hā)، يكي از بخش‌هاي پنج‌گانة &#039;&#039;اوستاي&#039;&#039; كنوني و از مهم‌ترين‌ آن‌ها.<br /> <br /> يشت‌ها چهاردهمين‌ «نسك‌» از بيست‌ و يك‌ نسك‌ اوستاي‌ ساساني‌است‌. بخشي‌ از اين‌ كتاب،‌ از جمله‌ «وهومن‌ يشت‌» (بهمن‌ يشت‌) كه‌ نسخة‌ موجود زند وهومن‌ يشت در تفسير آن‌ نگاشته‌ شده‌، و چند يشت‌ ديگر در دست‌ نيست‌ و امروز تنها بيست‌ و يك‌ يشت‌ از ميان‌ همة‌ آنها باقي‌ مانده‌ است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> هر «يشت‌» شامل‌ بخش‌هايي‌ است‌ كه‌ «كَرده‌» نام‌ دارد و هر كرده‌ به‌ بندهايي‌ تقسيم‌ شده‌ است‌.«يشت‌» از نظر لغت‌ به‌ معني‌ پرستش‌ و نيايش‌ و هم‌ ريشه‌ با واژة‌ كهن‌ «يسن‌» است‌ كه‌ واژه‌هاي‌ جشن و ايزد در فارسي‌ جديد از آن‌ مشتق‌ شده‌ است‌. «يشت‌ها» سرودهايي‌ در ستايش‌ خدايان‌ كهن ايراني مانند ناهيد و مهر و تيشتر و جز آنان‌ هستند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> يشت‌ها منظوم‌ به‌ شعر 8 و 10 و 11 هجايي‌ (سيلابي‌) است‌، اما بر اثر دخول‌ برخي‌ كلمات‌ با هدف تفسير و توضيح‌ بيشتر، صورت‌ شعري‌ بسياري‌ از قطعات‌ آن‌ برهم‌ خورده‌ است‌. با اين‌ حال‌، محققان جديد توانسته‌اند با تشخيص‌ كلمات‌ زائد و بيرون‌ راندن‌ آنها، صورت‌ منظوم‌ اولية‌ بسياري‌ از يشتها را پيدا كنند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> بايد دانست‌ كه‌ يشتها در زمان‌هاي‌ مختلف‌ سروده‌ شده‌، چنانكه‌ تاريخ‌ نظم‌ آنها از پيش‌ از عهد هخامنشي‌ آغاز و به‌ اواسط‌ عهد اشكاني‌ كشيده‌ مي‌شود.<br /> <br /> از ميان‌ يشتها برخي‌ كوچك‌ و شامل‌ ادعيه‌ و اوراد است‌. برخي‌ ديگر به‌ سبب‌ برخورداري‌ از اساطيرو داستان‌ها و روايات‌ ملي‌ و ذكر اسامي‌ شاهان‌ و پهلوانان‌، اهميت‌ حماسي‌ و ملي‌ فراواني‌ دارد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;:<br /> <br /> # صفا، ذبيح‌الله‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حماسه‌سرايي‌ در ايران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: اميركبير، 1363، ص‌ 112.<br /> # تفضّلي‌، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 44 و 45.<br /> # صفا. همانجا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> # ابوالقاسمي‌، محسن‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;راهنماي‌ زبان‌هاي‌ باستاني‌ ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌ 6ـ 7.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei