https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB
یعقوب لیث - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T14:00:20Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB&diff=5557&oldid=prev
Samei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۶
2025-05-03T14:36:45Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB&diff=4674&oldid=prev
Samei در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰
2025-04-26T15:10:04Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:666.gif|بندانگشتی|یعقوب لیث، قابل بازیابی از https://www.kojaro.com/figures/191998-yaqub-laith-founder-saffarian-dynasty/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[یعقوب لیث|یعقوبلیث]]،''' ابو یوسف مؤسس و نخستین امیر سلسله [[صفاریان]] ملقب به صفار و مشهور به ملک الدنیا (حک 247- 265ق/ 859- 879م). یعقوب پسر لیث در روستای قرنین شهر زرنگ سیستان به دنیا آمد <ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی. '''''زینالاخبار (تاریخ گردیزی).''''' تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص304.</ref>و از آنجا که در جوانی حرفه رویگری (صفاری) داشت به این لقب نامیده شد<ref>مسعودی، علی بن حسین. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</ref>. وی زمانی وارد دسته عیاران سیستان شد (232ق/ 846م) که صالح بن نضر (نصر) امیر بست این دسته را رهبری می کرد <ref>['''''تاریخ سیستان''''']، تصحیح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</ref>و با اخراج والی [[طاهریان]]، ابراهیم بن حصین، بر قدرت عیاران افزوده شد. یعقوب که جوانمردی عیار پیشه بود به زودی مورد توجه اطرافیان خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران عیاران در زرنگ (زرنج) و بُست چیرگی یافت<ref>باسورث، كلیفورد ادموند «طاهریان و صفاریان»، تاریخ ایران'''''. پژوهش دانشگاه كمبریج'''''. گردآورنده، ر. ن. فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیركبیر. 1363، ج4، ص96.</ref> و در 251ق/ 865م حامی صالح ـ پادشاه محلی دره کابُل (کابلشاه) به نام زنبیل [1](رتبیل)- و رهبر خوارج [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، عمار بن یاسر، را شکست داد <ref>شبانكارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیركبیر، 1366، ص20.</ref> و بر سراسر سیستان امارت (حکومت) یافت و در تعقیب خوارج به کروخ[Karokh] در هرات مرکز فرامانروایی خوارج لشکر کشید و با شکست آنان خوارج را نیز در سپاه خود استخدام کرد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[یعقوب لیث|یعقوبلیث]]،''' ابو یوسف مؤسس و نخستین امیر سلسله [[صفاریان]] ملقب به صفار و مشهور به ملک الدنیا (حک 247- 265ق/ 859- 879م). یعقوب پسر لیث در روستای قرنین شهر زرنگ سیستان به دنیا آمد <ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی. '''''زینالاخبار (تاریخ گردیزی).''''' تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص304.</ref>و از آنجا که در جوانی حرفه رویگری (صفاری) داشت به این لقب نامیده شد<ref>مسعودی، علی بن حسین. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</ref>. وی زمانی وارد دسته عیاران سیستان شد (232ق/ 846م) که صالح بن نضر (نصر) امیر بست این دسته را رهبری می کرد <ref>['''''تاریخ سیستان''''']، تصحیح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</ref>و با اخراج والی [[طاهریان]]، ابراهیم بن حصین، بر قدرت عیاران افزوده شد. یعقوب که جوانمردی عیار پیشه بود به زودی مورد توجه اطرافیان خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران عیاران در زرنگ (زرنج) و بُست چیرگی یافت<ref>باسورث، كلیفورد ادموند «طاهریان و صفاریان»، تاریخ ایران'''''. پژوهش دانشگاه كمبریج'''''. گردآورنده، ر. ن. فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیركبیر. 1363، ج4، ص96.</ref> و در 251ق/ 865م حامی صالح ـ پادشاه محلی دره کابُل (کابلشاه) به نام زنبیل [1](رتبیل)- و رهبر خوارج [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، عمار بن یاسر، را شکست داد <ref>شبانكارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیركبیر، 1366، ص20.</ref> و بر سراسر سیستان امارت (حکومت) یافت و در تعقیب خوارج به کروخ[Karokh] در هرات مرکز فرامانروایی خوارج لشکر کشید و با شکست آنان خوارج را نیز در سپاه خود استخدام کرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB&diff=4672&oldid=prev
Samei در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۷
2025-04-26T15:07:43Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[یعقوب لیث|یعقوبلیث]]،''' ابو یوسف مؤسس و نخستین امیر سلسله صفاریان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>ملقب به صفار و مشهور به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملك </del>الدنیا (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>247- 265ق/ 859- 879م). یعقوب پسر لیث در روستای قرنین شهر زرنگ سیستان به دنیا آمد <ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی. '''''زینالاخبار (تاریخ گردیزی).''''' تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص304.</ref>و از آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در جوانی حرفه رویگری (صفاری) داشت به این لقب نامیده شد<ref>مسعودی، علی بن حسین. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</ref>. وی زمانی وارد دسته عیاران سیستان شد (232ق/ 846م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>صالح بن نضر (نصر) امیر بست این دسته را رهبری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میكرد </del><ref>['''''تاریخ سیستان''''']، تصحیح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</ref>و با اخراج والی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طاهریان،<sup>*</sup> </del>ابراهیم بن حصین، بر قدرت عیاران افزوده شد. یعقوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>جوانمردی عیار پیشه بود به زودی مورد توجه اطرافیان خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران عیاران در زرنگ (زرنج) و بُست چیرگی یافت<ref>باسورث، كلیفورد ادموند «طاهریان و صفاریان»، تاریخ ایران'''''. پژوهش دانشگاه كمبریج'''''. گردآورنده، ر. ن. فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیركبیر. 1363، ج4، ص96.</ref> و در 251ق/ 865م حامی صالح ـ پادشاه محلی دره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كابُل </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كابلشاه</del>) به نام زنبیل [1](رتبیل)- و رهبر خوارج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان، </del>عمار بن یاسر، را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>داد <ref>شبانكارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیركبیر، 1366، ص20.</ref> و بر سراسر سیستان امارت (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت</del>) یافت و در تعقیب خوارج به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كروخ</del>[Karokh] در هرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>فرامانروایی خوارج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لشكر كشید </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>آنان خوارج را نیز در سپاه خود استخدام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این زمان حركت نظامی یعقوب به جنوب خراسان (قلمرو طاهریان)،<sup>*</sup> بم و كرمان و در شرق به سرزمینهای شرقی و دور دست دره كابل نیز ادامه یافت و از غنایم كفار قلمرو كابلشاه هدایای بسیار برای خلیفه عباسی، معتز، روانه بغداد كرد<ref>زرینكوب، عبدالحسین. '''''تاریخ مردم ایران از پایان ساسانیان تا پایان آلبویه'''''. تهران: امیركبیر، 1367، ص103- 108.</ref>. یعقوب در طی چند جنگ، كرمان، فارس و خراسان را به تصرف درآورد. در بلخ و طخارستان نیز به پیروزی رسید (257ق/ 871م). در 259ق/ 873م بر محمد بن طاهر آخرین امیر طاهری در نیشابور و در 260ق/ 874م بر حسن بن زید فرامانروای علوی طبرستان پیروز شد<ref>مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ گزیده'''''. تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: امیركبیر، 1339، 371.</ref>. پیروزیهای درخشان یعقوب در زمانی بود كه خلیفه عباسی، معتمد، توسط برادر خود، الموفق، بر قیام علی بن محمد برقعی معروف به صاحب الزنج در بصره و واسط پیروز شد و در مقابِل یعقوب كه پیروزمندانه به جنگ با خلیفه روانه بغداد شده بود صفآرایی كرد. یعقوب در كرانه دجله، دیرالعاقول، از سپاه خلیفه شكست سختی خورد (262ق/ 876م) <ref>طبری، محمد بن جریر'''''. تاریخ طبری'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، 1372، ج15، ص6415.</ref>و در 265ق/ 879م در حالی كه خلیفه عباسی امارت او را بر فارس تأیید كرد بر اثر بیماری در گندی شاپور<sup>*</sup> درگذشت و برادرش عمروبن لیث جانشین او در حكومت صفاریان شد<ref>برای آگاهی بیشتر← باستانیپاریزی، محمدابراهیم. '''''یعقوبلیث'''''. تهران: نگاه، 1376.</ref>. حكومت یعقوب با آرایش نظامی، در برابر دستگاه خلافت مستقل قلمداد میشود كه در كمتر از بیست سال گستره عظیمی از ایران را به قلمرو خود افزود. مدت 7 سال به امر خلیفه، به نام یعقوب در مكه و مدینه خطبه میخواندند<ref>'''''دایرهالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 3/3360.</ref>. او عیارپیشه بود و سپاهیانش را مطوعه، عیاران، خوارج، صعلوكان، و بیشتر كسانی كه از دستگاه خلافت ناراضی بودند تشكیل میدادند<ref>حاكمی، اسماعیل. '''''آیین فتوت و جوانمردی'''''. تهران: اساطیر، 1382، ص88.</ref>. مطابق روایت مورخان، پارسی سخن گفتن را به عربی ترجیح میداد<ref>'''''تاریخ سیستان.''''' ص210. [1]. ZanbiL/ Ratbil</ref> و زمانی كه درگذشت ثروت بسیار بر جای گذاشت. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[یعقوب لیث|یعقوبلیث]]،''' ابو یوسف مؤسس و نخستین امیر سلسله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صفاریان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ملقب به صفار و مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک </ins>الدنیا (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>247- 265ق/ 859- 879م). یعقوب پسر لیث در روستای قرنین شهر زرنگ سیستان به دنیا آمد <ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی. '''''زینالاخبار (تاریخ گردیزی).''''' تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص304.</ref>و از آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در جوانی حرفه رویگری (صفاری) داشت به این لقب نامیده شد<ref>مسعودی، علی بن حسین. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</ref>. وی زمانی وارد دسته عیاران سیستان شد (232ق/ 846م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>صالح بن نضر (نصر) امیر بست این دسته را رهبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می کرد </ins><ref>['''''تاریخ سیستان''''']، تصحیح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</ref>و با اخراج والی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طاهریان]]، </ins>ابراهیم بن حصین، بر قدرت عیاران افزوده شد. یعقوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>جوانمردی عیار پیشه بود به زودی مورد توجه اطرافیان خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران عیاران در زرنگ (زرنج) و بُست چیرگی یافت<ref>باسورث، كلیفورد ادموند «طاهریان و صفاریان»، تاریخ ایران'''''. پژوهش دانشگاه كمبریج'''''. گردآورنده، ر. ن. فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیركبیر. 1363، ج4، ص96.</ref> و در 251ق/ 865م حامی صالح ـ پادشاه محلی دره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کابُل </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کابلشاه</ins>) به نام زنبیل [1](رتبیل)- و رهبر خوارج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، </ins>عمار بن یاسر، را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>داد <ref>شبانكارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیركبیر، 1366، ص20.</ref> و بر سراسر سیستان امارت (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت</ins>) یافت و در تعقیب خوارج به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کروخ</ins>[Karokh] در هرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>فرامانروایی خوارج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لشکر کشید </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>آنان خوارج را نیز در سپاه خود استخدام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </del>نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاه کنید </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این زمان حرکت نظامی یعقوب به جنوب خراسان (قلمرو [[طاهریان]])، بم و [[کرمان]] و در شرق به سرزمینهای شرقی و دور دست دره کابل نیز ادامه یافت و از غنایم کفار قلمرو کابلشاه هدایای بسیار برای خلیفه عباسی، معتز، روانه بغداد کرد<ref>زرینكوب، عبدالحسین. '''''تاریخ مردم ایران از پایان ساسانیان تا پایان آلبویه'''''. تهران: امیركبیر، 1367، ص103- 108.</ref>. یعقوب در طی چند جنگ، [[کرمان]]، [[استان فارس|فارس]] و خراسان را به تصرف درآورد. در بلخ و طخارستان </ins>نیز به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروزی رسید (257ق/ 871م). در 259ق/ 873م بر محمد بن طاهر آخرین امیر طاهری در نیشابور و در 260ق/ 874م بر حسن بن زید فرامانروای علوی طبرستان پیروز شد<ref>مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ گزیده'''''. تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: امیركبیر، 1339، 371.</ref>. پیروزیهای درخشان یعقوب در زمانی بود که خلیفه عباسی، معتمد، توسط برادر خود، الموفق، بر قیام علی بن محمد برقعی معروف به صاحب الزنج در بصره و واسط پیروز شد و در مقابِل یعقوب که پیروزمندانه به جنگ با خلیفه روانه بغداد شده بود صفآرایی کرد. یعقوب در کرانه دجله، دیرالعاقول، از سپاه خلیفه شکست سختی خورد (262ق/ 876م) <ref>طبری، محمد بن جریر'''''. تاریخ طبری'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، 1372، ج15، ص6415.</ref>و در 265ق/ 879م در حالی که خلیفه عباسی امارت او را بر فارس تأیید کرد بر اثر بیماری در [[گندی شاپور]] درگذشت و برادرش عمروبن لیث جانشین او در حکومت [[صفاریان]] شد<ref>برای آگاهی بیشتر← باستانیپاریزی، محمدابراهیم. '''''یعقوبلیث'''''. تهران: نگاه، 1376.</ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ == </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت یعقوب با آرایش نظامی، در برابر دستگاه خلافت مستقل قلمداد می شود که در کمتر از بیست سال گستره عظیمی از [[ایران]] را به قلمرو خود افزود. مدت 7 سال به امر خلیفه، به نام یعقوب در [[مکه]] و [[مدینه]] خطبه میخواندند<ref>'''''دایرهالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 3/3360.</ref>. او عیارپیشه بود و سپاهیانش را مطوعه، عیاران، خوارج، صعلوکان، و بیشتر کسانی که از دستگاه خلافت ناراضی بودند تشکیل میدادند<ref>حاكمی، اسماعیل. '''''آیین فتوت و جوانمردی'''''. تهران: اساطیر، 1382، ص88.</ref>. مطابق روایت مورخان، پارسی سخن گفتن را به عربی ترجیح می داد<ref>'''''تاریخ سیستان.''''' ص210. [1]. ZanbiL/ Ratbil</ref> و زمانی که درگذشت ثروت بسیار بر جای گذاشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی == </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفاریان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[طاهریان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB&diff=2677&oldid=prev
Nazli در ۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷
2025-02-04T07:47:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوبليث،</del>''' ابو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يوسف </del>مؤسس و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين امير سلسلة صفاريان</del><sup>*</sup> ملقب به صفار و مشهور به ملك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدنيا </del>(حك 247- 265ق/ 859- 879م). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>پسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ليث </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستاي قرنين </del>شهر زرنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيستان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنيا </del>آمد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و از آنجا كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جواني حرفة رويگري </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاري</del>) داشت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>لقب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي زماني </del>وارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستة عياران سيستان </del>شد (232ق/ 846م) كه صالح بن نضر (نصر) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امير </del>بست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دسته را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري ميكرد</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و با اخراج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">والي طاهريان،</del><sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابراهيم </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حصين، </del>بر قدرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عياران </del>افزوده شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانمردي عيار پيشه </del>بود به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زودي </del>مورد توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطرافيان </del>خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عياران </del>در زرنگ (زرنج) و بُست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيرگي يافت</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در 251ق/ 865م <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي </del>صالح ـ پادشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلي درة </del>كابُل (كابلشاه) به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنبيل </del>[1](<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رتبيل</del>)- و رهبر خوارج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيستان، </del>عمار بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ياسر، </del>را شكست داد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و بر سراسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيستان </del>امارت (حكومت) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعقيب </del>خوارج به كروخ[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>] در هرات مركز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرامانروايي </del>خوارج لشكر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشيد </del>و با شكست آنان خوارج را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در سپاه خود استخدام كرد. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>زمان حركت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامي يعقوب </del>به جنوب خراسان (قلمرو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طاهريان</del>)،<sup>*</sup> بم و كرمان و در شرق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمينهاي شرقي </del>و دور دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درة </del>كابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>ادامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غنايم </del>كفار قلمرو كابلشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هداياي بسيار براي خليفة عباسي، </del>معتز، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانة </del>بغداد كرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طي </del>چند جنگ، كرمان، فارس و خراسان را به تصرف درآورد. در بلخ و طخارستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروزي رسيد </del>(257ق/ 871م). در 259ق/ 873م بر محمد بن طاهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخرين امير طاهري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيشابور </del>و در 260ق/ 874م بر حسن بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيد فرامانرواي علوي </del>طبرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروز </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروزيهاي </del>درخشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني </del>بود كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليفة عباسي، </del>معتمد، توسط برادر خود، الموفق، بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قيام علي </del>بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برقعي </del>معروف به صاحب الزنج در بصره و واسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروز </del>شد و در مقابِل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروزمندانه </del>به جنگ با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليفه روانة </del>بغداد شده بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفآرايي </del>كرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرانة </del>دجله، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديرالعاقول، </del>از سپاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليفه </del>شكست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سختي </del>خورد (262ق/ 876م)<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در 265ق/ 879م در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حالي </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليفة عباسي </del>امارت او را بر فارس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأييد </del>كرد بر اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيماري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنديشاپور</del><sup>*</sup> درگذشت و برادرش عمروبن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ليث جانشين </del>او در حكومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاريان </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> حكومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرايش نظامي، </del>در برابر دستگاه خلافت مستقل قلمداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود </del>كه در كمتر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيست </del>سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گسترة عظيمي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>را به قلمرو خود افزود. مدت 7 سال به امر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليفه، </del>به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعقوب </del>در مكه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدينه </del>خطبه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميخواندند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عيارپيشه </del>بود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپاهيانش </del>را مطوعه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عياران، </del>خوارج، صعلوكان، و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر كساني </del>كه از دستگاه خلافت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناراضي </del>بودند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل ميدادند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> مطابق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روايت </del>مورخان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسي </del>سخن گفتن را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي ترجيح ميداد</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني </del>كه درگذشت ثروت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي </del>گذاشت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یعقوب لیث|یعقوبلیث]]،</ins>''' ابو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسف </ins>مؤسس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین امیر سلسله صفاریان</ins><sup>*</sup> ملقب به صفار و مشهور به ملك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدنیا </ins>(حك 247- 265ق/ 859- 879م). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیث </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستای قرنین </ins>شهر زرنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیا </ins>آمد <<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردیزی، ابوسعید عبدالحی. '''''زینالاخبار (تاریخ گردیزی).''''' تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص304.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>>و از آنجا كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانی حرفه رویگری </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاری</ins>) داشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>لقب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده </ins>شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسعودی، علی بن حسین. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وی زمانی </ins>وارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته عیاران سیستان </ins>شد (232ق/ 846م) كه صالح بن نضر (نصر) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر </ins>بست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دسته را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری میكرد </ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">['''''تاریخ سیستان''''']، تصحیح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>>و با اخراج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">والی طاهریان،</ins><sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابراهیم </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حصین، </ins>بر قدرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عیاران </ins>افزوده شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانمردی عیار پیشه </ins>بود به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زودی </ins>مورد توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطرافیان </ins>خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عیاران </ins>در زرنگ (زرنج) و بُست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیرگی یافت</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باسورث، كلیفورد ادموند «طاهریان و صفاریان»، تاریخ ایران'''''. پژوهش دانشگاه كمبریج'''''. گردآورنده، ر. ن. فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیركبیر. 1363، ج4، ص96.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در 251ق/ 865م <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی </ins>صالح ـ پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلی دره </ins>كابُل (كابلشاه) به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنبیل </ins>[1](<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رتبیل</ins>)- و رهبر خوارج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان، </ins>عمار بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاسر، </ins>را شكست داد <<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبانكارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیركبیر، 1366، ص20.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و بر سراسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان </ins>امارت (حكومت) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعقیب </ins>خوارج به كروخ[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Karokh</ins>] در هرات مركز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرامانروایی </ins>خوارج لشكر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشید </ins>و با شكست آنان خوارج را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در سپاه خود استخدام كرد. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>زمان حركت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامی یعقوب </ins>به جنوب خراسان (قلمرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طاهریان</ins>)،<sup>*</sup> بم و كرمان و در شرق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمینهای شرقی </ins>و دور دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره </ins>كابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>ادامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غنایم </ins>كفار قلمرو كابلشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدایای بسیار برای خلیفه عباسی، </ins>معتز، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانه </ins>بغداد كرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینكوب، عبدالحسین. '''''تاریخ مردم ایران از پایان ساسانیان تا پایان آلبویه'''''. تهران: امیركبیر، 1367، ص103- 108.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. یعقوب </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی </ins>چند جنگ، كرمان، فارس و خراسان را به تصرف درآورد. در بلخ و طخارستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروزی رسید </ins>(257ق/ 871م). در 259ق/ 873م بر محمد بن طاهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخرین امیر طاهری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابور </ins>و در 260ق/ 874م بر حسن بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زید فرامانروای علوی </ins>طبرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروز </ins>شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی، حمدالله. '''''تاریخ گزیده'''''. تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: امیركبیر، 1339، 371.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. پیروزیهای </ins>درخشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی </ins>بود كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه عباسی، </ins>معتمد، توسط برادر خود، الموفق، بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام علی </ins>بن محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برقعی </ins>معروف به صاحب الزنج در بصره و واسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروز </ins>شد و در مقابِل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروزمندانه </ins>به جنگ با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه روانه </ins>بغداد شده بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفآرایی </ins>كرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرانه </ins>دجله، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیرالعاقول، </ins>از سپاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه </ins>شكست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سختی </ins>خورد (262ق/ 876م) <<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبری، محمد بن جریر'''''. تاریخ طبری'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، 1372، ج15، ص6415.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>>و در 265ق/ 879م در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حالی </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه عباسی </ins>امارت او را بر فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأیید </ins>كرد بر اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیماری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گندی شاپور</ins><sup>*</sup> درگذشت و برادرش عمروبن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیث جانشین </ins>او در حكومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاریان </ins>شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای آگاهی بیشتر← باستانیپاریزی، محمدابراهیم. '''''یعقوبلیث'''''. تهران: نگاه، 1376.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>حكومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرایش نظامی، </ins>در برابر دستگاه خلافت مستقل قلمداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود </ins>كه در كمتر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیست </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستره عظیمی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>را به قلمرو خود افزود. مدت 7 سال به امر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه، </ins>به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب </ins>در مكه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه </ins>خطبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میخواندند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایرهالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 3/3360.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عیارپیشه </ins>بود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپاهیانش </ins>را مطوعه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عیاران، </ins>خوارج، صعلوكان، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر كسانی </ins>كه از دستگاه خلافت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناراضی </ins>بودند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل میدادند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاكمی، اسماعیل. '''''آیین فتوت و جوانمردی'''''. تهران: اساطیر، 1382، ص88.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>مطابق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایت </ins>مورخان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسی </ins>سخن گفتن را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی ترجیح میداد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''تاریخ سیستان.''''' ص210. [1]. ZanbiL/ Ratbil</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی </ins>كه درگذشت ثروت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای </ins>گذاشت. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به == </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># گرديزي، ابوسعيد عبدالحي. '''''زينالاخبار (تاريخ گرديزي).''''' تصحيح عبدالحي حبيبي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1347، ص304.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ == </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مسعودي، علي بن حسين. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ['''''تاريخ سيستان''''']، تصحيح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># باسورث، كليفورد ادموند «طاهريان و صفاريان»، تاريخ ايران'''''. پژوهش دانشگاه كمبريج'''''. گردآورنده، ر. ن. فراي، ترجمة حسن انوشه، تهران: اميركبير. 1363، ج4، ص96.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شبانكارهاي، محمد بن علي. '''''مجمعالانساب'''''. تصحيح ميرهاشم محدث، تهران: اميركبير، 1366، ص20.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># زرينكوب، عبدالحسين. '''''تاريخ مردم ايران از پايان ساسانيان تا پايان آلبويه'''''. تهران: اميركبير، 1367، ص103- 108.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مستوفي، حمدالله. '''''تاريخ گزيده'''''. تصحيح عبدالحسين نوايي، تهران: اميركبير، 1339، 371.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># طبري، محمد بن جرير'''''. تاريخ طبري'''''. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: اساطير، 1372، ج15، ص6415.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># براي آگاهي بيشتر← باستانيپاريزي، محمدابراهيم. '''''يعقوبليث'''''. تهران: نگاه، 1376.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''دايرةالمعارف فارسي، مصاحب'''''. 3/3360.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حاكمي، اسماعيل. '''''آيين فتوت و جوانمردي'''''. تهران: اساطير، 1382، ص88.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''تاريخ سيستان.''''' ص210. [1]. ZanbiL/ Ratbil</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2]. Karokh </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی == </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#</ins></div></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D9%84%DB%8C%D8%AB&diff=113&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''يعقوبليث،''' ابو يوسف مؤسس و نخستين امير سلسلة صفاريان<sup>*</sup> ملقب به صفار و مشهور به ملك الدنيا (حك 247- 265ق/ 859- 879م). يعقوب پسر ليث در روستاي قرنين شهر زرنگ سيستان به دنيا آمد<sup>1</sup> و از آنجا كه در جواني حرفة رويگري (صفاري) داشت به اين لقب ناميد...» ایجاد کرد
2024-08-07T05:48:29Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''يعقوبليث،''' ابو يوسف مؤسس و نخستين امير سلسلة صفاريان<sup>*</sup> ملقب به صفار و مشهور به ملك الدنيا (حك 247- 265ق/ 859- 879م). يعقوب پسر ليث در روستاي قرنين شهر زرنگ سيستان به دنيا آمد<sup>1</sup> و از آنجا كه در جواني حرفة رويگري (صفاري) داشت به اين لقب ناميد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''يعقوبليث،''' ابو يوسف مؤسس و نخستين امير سلسلة صفاريان<sup>*</sup> ملقب به صفار و مشهور به ملك الدنيا (حك 247- 265ق/ 859- 879م). يعقوب پسر ليث در روستاي قرنين شهر زرنگ سيستان به دنيا آمد<sup>1</sup> و از آنجا كه در جواني حرفة رويگري (صفاري) داشت به اين لقب ناميده شد.<sup>2</sup> وي زماني وارد دستة عياران سيستان شد (232ق/ 846م) كه صالح بن نضر (نصر) امير بست اين دسته را رهبري ميكرد<sup>3</sup> و با اخراج والي طاهريان،<sup>*</sup> ابراهيم بن حصين، بر قدرت عياران افزوده شد. يعقوب كه جوانمردي عيار پيشه بود به زودي مورد توجه اطرافيان خود قرار گرفت و تا 247ق/ 861م بر صالح بن نضر و در هم بن نضر سران عياران در زرنگ (زرنج) و بُست چيرگي يافت<sup>4</sup> و در 251ق/ 865م حامي صالح ـ پادشاه محلي درة كابُل (كابلشاه) به نام زنبيل [1](رتبيل)- و رهبر خوارج سيستان، عمار بن ياسر، را شكست داد<sup>5</sup> و بر سراسر سيستان امارت (حكومت) يافت و در تعقيب خوارج به كروخ[2] در هرات مركز فرامانروايي خوارج لشكر كشيد و با شكست آنان خوارج را نيز در سپاه خود استخدام كرد. در اين زمان حركت نظامي يعقوب به جنوب خراسان (قلمرو طاهريان)،<sup>*</sup> بم و كرمان و در شرق به سرزمينهاي شرقي و دور دست درة كابل نيز ادامه يافت و از غنايم كفار قلمرو كابلشاه هداياي بسيار براي خليفة عباسي، معتز، روانة بغداد كرد.<sup>6</sup> يعقوب در طي چند جنگ، كرمان، فارس و خراسان را به تصرف درآورد. در بلخ و طخارستان نيز به پيروزي رسيد (257ق/ 871م). در 259ق/ 873م بر محمد بن طاهر آخرين امير طاهري در نيشابور و در 260ق/ 874م بر حسن بن زيد فرامانرواي علوي طبرستان پيروز شد.<sup>7</sup> پيروزيهاي درخشان يعقوب در زماني بود كه خليفة عباسي، معتمد، توسط برادر خود، الموفق، بر قيام علي بن محمد برقعي معروف به صاحب الزنج در بصره و واسط پيروز شد و در مقابِل يعقوب كه پيروزمندانه به جنگ با خليفه روانة بغداد شده بود صفآرايي كرد. يعقوب در كرانة دجله، ديرالعاقول، از سپاه خليفه شكست سختي خورد (262ق/ 876م)<sup>8</sup> و در 265ق/ 879م در حالي كه خليفة عباسي امارت او را بر فارس تأييد كرد بر اثر بيماري در گنديشاپور<sup>*</sup> درگذشت و برادرش عمروبن ليث جانشين او در حكومت صفاريان شد.<sup>9</sup> حكومت يعقوب با آرايش نظامي، در برابر دستگاه خلافت مستقل قلمداد ميشود كه در كمتر از بيست سال گسترة عظيمي از ايران را به قلمرو خود افزود. مدت 7 سال به امر خليفه، به نام يعقوب در مكه و مدينه خطبه ميخواندند.<sup>10</sup> او عيارپيشه بود و سپاهيانش را مطوعه، عياران، خوارج، صعلوكان، و بيشتر كساني كه از دستگاه خلافت ناراضي بودند تشكيل ميدادند.<sup>11</sup> مطابق روايت مورخان، پارسي سخن گفتن را به عربي ترجيح ميداد<sup>12</sup> و زماني كه درگذشت ثروت بسيار بر جاي گذاشت. <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# گرديزي، ابوسعيد عبدالحي. '''''زينالاخبار (تاريخ گرديزي).''''' تصحيح عبدالحي حبيبي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1347، ص304.<br />
# مسعودي، علي بن حسين. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر'''''. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1344، ج2، ص599.<br />
# ['''''تاريخ سيستان''''']، تصحيح ملكالشعراءبهار. تهران: كلالهخاور، 1314، ص192.<br />
# باسورث، كليفورد ادموند «طاهريان و صفاريان»، تاريخ ايران'''''. پژوهش دانشگاه كمبريج'''''. گردآورنده، ر. ن. فراي، ترجمة حسن انوشه، تهران: اميركبير. 1363، ج4، ص96.<br />
# شبانكارهاي، محمد بن علي. '''''مجمعالانساب'''''. تصحيح ميرهاشم محدث، تهران: اميركبير، 1366، ص20.<br />
# زرينكوب، عبدالحسين. '''''تاريخ مردم ايران از پايان ساسانيان تا پايان آلبويه'''''. تهران: اميركبير، 1367، ص103- 108.<br />
# مستوفي، حمدالله. '''''تاريخ گزيده'''''. تصحيح عبدالحسين نوايي، تهران: اميركبير، 1339، 371.<br />
# طبري، محمد بن جرير'''''. تاريخ طبري'''''. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: اساطير، 1372، ج15، ص6415.<br />
# براي آگاهي بيشتر← باستانيپاريزي، محمدابراهيم. '''''يعقوبليث'''''. تهران: نگاه، 1376.<br />
# '''''دايرةالمعارف فارسي، مصاحب'''''. 3/3360.<br />
# حاكمي، اسماعيل. '''''آيين فتوت و جوانمردي'''''. تهران: اساطير، 1382، ص88.<br />
# '''''تاريخ سيستان.''''' ص210. [1]. ZanbiL/ Ratbil<br />
<br />
[2]. Karokh <br />
<br />
کوروش صالحی</div>
Samei