تجرد: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « '''تَجَرّد،''' اصطلاحي عرفاني و فلسفي. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علايق و دلبستگيهاي دنيوي است و كسي كه از علائق دنيوي بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقايق را به چشم درون شهود كند <sup>1</sup> و باز به معناي خالي شدن قلب و ضمير (سّر) سالك است ا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[تجرد|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگیهای دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر آنچه مانع نزدیکی به اوست<ref>جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدیپور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. | ||
در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناختشناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی آن، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی آن جدا میشود، تا آنجا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضیعبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرآیند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا میبرد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از آنها به مجردات تعبیر میشود. بنابراین مجردات دو گونهاند: گونهای که با تلاشهای عقل شکل میگیرند؛ دوم، گونهای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبهای میان حق تعالی و عالم محسوس واقعاند و در اصطلاح اهل دین از آنها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[تجرید]]<br /> | |||
== ماخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
امیر حسین ساکت اف | |||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۷
تَجَرّد، اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگیهای دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند [۱] و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر آنچه مانع نزدیکی به اوست[۲]. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد.
در راستای همین معنا، تجرید نیز که از اصطلاحات شناختشناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی آن، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی آن جدا میشود، تا آنجا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود[۳][۴] در این فرآیند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا میبرد[۵] و از آنها به مجردات تعبیر میشود. بنابراین مجردات دو گونهاند: گونهای که با تلاشهای عقل شکل میگیرند؛ دوم، گونهای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبهای میان حق تعالی و عالم محسوس واقعاند و در اصطلاح اهل دین از آنها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.
نیز نگاه کنید به
ماخذ
- ↑ سلطان محمد بن حیدر جنابذی. شرح کلمات باباطاهر عریان. تهران: 1333، ص222.
- ↑ جامی، عبدالرزاق. نفحات الانس. با مقدمه مهدی توحیدیپور، تهران: 1337ش، ص130.
- ↑ صدرالدین شیرازی، اسفار اربعه. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.
- ↑ قاضیعبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. دستورالعلما. حیدراباد: 1331، 1/375.
- ↑ صدرالدین شیرازی، همان. 1/314، 307، 4/121.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیر حسین ساکت اف