ثنویت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ثنویت]]،''' اعتقاد به وجود دو خالق و مدبر در عالم. معتقدان به دو خالق را ثنوی و نیز زندیق نامیدهاند<ref>ابنمنظور. ذیل «'''''زندیق'''''»؛ '''''سمعانی'''''. 3/173.</ref>. اساساً قول به دو مبداء برای جهان، پدیدهای | '''[[ثنویت]]،''' اعتقاد به وجود دو خالق و مدبر در عالم. معتقدان به دو خالق را ثنوی و نیز زندیق نامیدهاند<ref>ابنمنظور. ذیل «'''''زندیق'''''»؛ '''''سمعانی'''''. 3/173.</ref>. اساساً قول به دو مبداء برای جهان، پدیدهای کهن است که ازان به دو گانه انگاری یا ثنویت یاد میشود.ارای فرقههای مختلف ثنوی و بزرگانان فرقهها، به رغم وحدت در قول به دو خدا (فاعل خیر و فاعل شر) در فروع با هم متفاوت است. بحث از قدیم بودن دو خدا یا حادث بودن خدای شر، نحوه حدوث خدای فاعل شر، پیدایی عالم و ویژگیهای هر یک از دو خدا، از مهمترین اختلاف نظرهای فرعی در میان فرقههای ثنوی است. متکلمان مسلمان نیز در دو جا به بحث از ثنویت و ردان پرداختهاند: | ||
# در اثبات توحید و به اقتضایان، نفی ثنویت میشود<ref> ابنمیثم. '''''قواعد المرام فی علم الكلام'''''. قم: 1398ق، 100- 101.</ref>؛ | |||
# در بحث رنجها و شرور و حکمتانها. چون مهمترین توجیه ثنویون برای قول به دو مبداء، وجود شر در عالم است<ref name=":0" />. | |||
= | میتوان گفت عقیده ثنویون بر سه مقدمه استوار است: | ||
* مقدمه اول، خارج نبودن امور عالم از دو حال، خیر یا شر؛ | |||
* مقدمه دوم، قول به تضاد میان خیر و شر؛ و | |||
* مقدمه سوم منع صدور افعال متضاد از فاعل واحد<ref name=":0">جرجانی، علی بن محمد. '''''شرح المواقف'''''. چاپ محمد بدرالدین نعسانی حلبی، مصر: 1907، 8/43. </ref>. | |||
در نتیجه این مقدمات ثنویون معتقد بودند که در عالم دو خالق وجود دارد که یکی خالق همه خیرها و دیگری خالق همه شرهاست. | |||
ثنوّیه← [[ثنویت]] | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[اعتقاد]]<br /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
امیرحسین ساکت اف | امیرحسین ساکت اف | ||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۷
ثنویت، اعتقاد به وجود دو خالق و مدبر در عالم. معتقدان به دو خالق را ثنوی و نیز زندیق نامیدهاند[۱]. اساساً قول به دو مبداء برای جهان، پدیدهای کهن است که ازان به دو گانه انگاری یا ثنویت یاد میشود.ارای فرقههای مختلف ثنوی و بزرگانان فرقهها، به رغم وحدت در قول به دو خدا (فاعل خیر و فاعل شر) در فروع با هم متفاوت است. بحث از قدیم بودن دو خدا یا حادث بودن خدای شر، نحوه حدوث خدای فاعل شر، پیدایی عالم و ویژگیهای هر یک از دو خدا، از مهمترین اختلاف نظرهای فرعی در میان فرقههای ثنوی است. متکلمان مسلمان نیز در دو جا به بحث از ثنویت و ردان پرداختهاند:
- در اثبات توحید و به اقتضایان، نفی ثنویت میشود[۲]؛
- در بحث رنجها و شرور و حکمتانها. چون مهمترین توجیه ثنویون برای قول به دو مبداء، وجود شر در عالم است[۳].
میتوان گفت عقیده ثنویون بر سه مقدمه استوار است:
- مقدمه اول، خارج نبودن امور عالم از دو حال، خیر یا شر؛
- مقدمه دوم، قول به تضاد میان خیر و شر؛ و
- مقدمه سوم منع صدور افعال متضاد از فاعل واحد[۳].
در نتیجه این مقدمات ثنویون معتقد بودند که در عالم دو خالق وجود دارد که یکی خالق همه خیرها و دیگری خالق همه شرهاست.
ثنوّیه← ثنویت
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیرحسین ساکت اف