پرش به محتوا

دهر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''[[دهر]]،''' در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است: 1) معنای دینی ـ کلامی: این معنا بر بنیاد دو ایه و یک حدیث شکل گرفته است<ref>'''''الجاثیه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.</ref>. دهر در این معنا، گاه افریده خداوند به شمار امده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسنی محسوب شده است<ref>  ابوالبقا. '''''کلیات''''' '''''العلوم'''''. 2/332؛ تهانوی. '''''کشاف اصطلاحات'''''. 1/480، فیروزابادی. '''''القاموس المحیط'''''. مدخل «دهر»؛ طریحی. '''''مجمع‌البحرین'''''. 3/305؛ زمخشری. '''''کشاف'''''. 4/291.</ref>. 2) ''معنای کلامی ـ فلسفی'': در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) ''امر محیط بر زمان'': دیدگاه ابن‌سینا<ref>ابن‌سینا. '''''نجاه'''''. 118.</ref>. ب) ''نسبت متغیر به ثابت'': دیدگاه میرداماد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. 109؛ ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 4/147؛ سبزواری، ملاهادی. '''''رسائل'''''. 520.</ref> بر مبنای نظر میرداماد می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم زمان و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم سرمد<sup>*</sup> تقسیم کرد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. 7-9؛ ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 3/147-148.</ref>.
'''[[دهر]]،''' در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:  


== '''ماخذ:''' ==
=== 1) معنای دینی ـ کلامی ===
این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است<ref>'''''الجاثیه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.</ref>. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از [[اسماء الحسنی]] محسوب شده است<ref>  ابوالبقا. '''''کلیات''''' '''''العلوم'''''. جلد 2، ص. 332.</ref><ref>تهانوی. '''''کشاف اصطلاحات'''''. جلد 1، ص. 480.</ref><ref>فیروزآبادی. '''''القاموس المحیط'''''. مدخل «دهر».</ref><ref>طریحی. '''''مجمع‌البحرین'''''. جلد 3، ص. 305. </ref><ref>زمخشری. '''''کشاف'''''. جلد 4، ص. 291.</ref>.
 
=== 2) معنای کلامی ـ فلسفی ===
در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) ''امر محیط بر زمان'': دیدگاه ابن‌سینا<ref>ابن‌سینا. '''''نجاه'''''. 118.</ref>. ب) ''نسبت متغیر به ثابت'': دیدگاه [[میرداماد]]<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص.109.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 4، ص. 147. </ref><ref>سبزواری، ملاهادی. '''''رسائل'''''. ص. 520.</ref>. بر مبنای نظر [[میرداماد]] می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم [[زمان و مکان|زمان]] و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم [[سرمد]]<sup>*</sup> تقسیم کرد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص. 7-9.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 3، ص. 147-148. </ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[اسماء الحسنی]]
* [[میرداماد]]<br />
== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
اصغر دادبه
اصغر دادبه
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۷

دهر، در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:

1) معنای دینی ـ کلامی

این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است[۱]. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسنی محسوب شده است[۲][۳][۴][۵][۶].

2) معنای کلامی ـ فلسفی

در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) امر محیط بر زمان: دیدگاه ابن‌سینا[۷]. ب) نسبت متغیر به ثابت: دیدگاه میرداماد[۸][۹][۱۰]. بر مبنای نظر میرداماد می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم زمان و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم سرمد* تقسیم کرد[۱۱][۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ الجاثیه. 24؛ الانسان. 1.
  2. ↑   ابوالبقا. کلیات العلوم. جلد 2، ص. 332.
  3. ↑ تهانوی. کشاف اصطلاحات. جلد 1، ص. 480.
  4. ↑ فیروزآبادی. القاموس المحیط. مدخل «دهر».
  5. ↑ طریحی. مجمع‌البحرین. جلد 3، ص. 305.
  6. ↑ زمخشری. کشاف. جلد 4، ص. 291.
  7. ↑ ابن‌سینا. نجاه. 118.
  8. ↑ میرداماد. قبسات. ص.109.
  9. ↑ ملاصدرا. اسفار. جلد 4، ص. 147.
  10. ↑ سبزواری، ملاهادی. رسائل. ص. 520.
  11. ↑ میرداماد. قبسات. ص. 7-9.
  12. ↑ ملاصدرا. اسفار. جلد 3، ص. 147-148.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه