احمد حنبل: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''احمد حنبل'''، احمد بن محمد بن حنبل شيباني مروزي (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، يكي از چهار پيشواي مذاهب رسمي فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفي را نزد شاگردان ابوحنيفه و فقه شافعي را نزد خودِ شافعي خواند. سپس براي ادامة تحصيل و سماع...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، یکی از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان [[ابوحنیفه]] و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت کرد<ref>ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ref>. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، ص.260.</ref> و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref><ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، ص.107ـ142، 673 ـ 680.</ref>. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد: | |||
اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به | * اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛ | ||
* دوم ـ استناد به فتوای صحابه در صورتیکه نص صریح در دسترس نبوده باشد؛ | |||
* سوم ـ اخذ به حدیث، یعنی در هر مسألهیی که حداقل حدیث مرسل یا حسنی در دسترس باشد و در اجماع یا اقوال صحابه، قولی که مخالف بامفهوم آن حدیث مرسل یا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حدیث مرسل و حسن، بر قیاس ترجیح دارد. | |||
* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در صورتیکه هیچیک از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی کمتر مورد قبول است. | |||
بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور احکام اجتهادی از یکسوی و تأکید بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، ص. 247ـ253، 211ـ214.</ref>. | |||
احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص [[قرآن]] و حدیث توصیه میکرد، هرچند این نصوص با ادله عقلی متکلمان سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ابوحنیفه]] | |||
* [[قرآن]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
حسن امین | حسن امین | ||
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۷
احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، یکی از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان ابوحنیفه و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت کرد[۱]. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است[۲] و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند[۳][۴]. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد:
- اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛
- دوم ـ استناد به فتوای صحابه در صورتیکه نص صریح در دسترس نبوده باشد؛
- سوم ـ اخذ به حدیث، یعنی در هر مسألهیی که حداقل حدیث مرسل یا حسنی در دسترس باشد و در اجماع یا اقوال صحابه، قولی که مخالف بامفهوم آن حدیث مرسل یا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حدیث مرسل و حسن، بر قیاس ترجیح دارد.
- چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در صورتیکه هیچیک از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی کمتر مورد قبول است.
بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور احکام اجتهادی از یکسوی و تأکید بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد[۵].
احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص قرآن و حدیث توصیه میکرد، هرچند این نصوص با ادله عقلی متکلمان سازگار نباشد[۳][۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ابونعیم اصفهانی، احمد. حلیه الاولیاء. بیروت: 1405 ق، 9/162.
- ↑ ابن جوزی. مناقب ابن حنبل. مصر: 1409 ق، ص.260.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ خطیب بغدادی، احمد. تاریخ بغداد. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416
- ↑ ابن جوزی. مناقب ابن حنبل. مصر: 1409 ق، ص.107ـ142، 673 ـ 680.
- ↑ ابن جوزی. مناقب ابن حنبل. مصر: 1409 ق، ص. 247ـ253، 211ـ214.
- ↑ ابن ابی یعلی. طبقات الحنابله. قاهره: 1371 ق.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
حسن امین