آل عبا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶

آل عبا، یا آل کساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین اطلاق می‌شود که زیر عبا یا کساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث کساء که از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی حضرت فاطمه می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، کساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌کند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاک و پاکیزه‌شان کن^[۱]. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر^* احزاب 33/33) را فرود می‌آورد:

اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَکُم تَطهیرا^[۲] (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاکی‌ها پاک گرداند).

امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است که آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه کیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند که این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات کنند^[۳]، مخصوصاً که آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌کند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.

علمای شیعه، آیه تطهیر را که حاکی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند^[۴].

باید گفت که قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر کشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌کند^[۴] به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند که چون برای مباهله، حضرت رسول جز حضرت فاطمه هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب کرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌که زمخشری در تفسیر کشاف به همین معنی تصریح کرده است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ بحرانی، عبدالله. عوالم العلوم. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.
↑ قرآن. سوره‌ی احزاب، آیة 33.
↑ مسلم. صحیح مسلم. ج 7، ص130.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ امین، حسن. «مقدمه»، حدیث كساء. ص7-8.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سیدحسن امین

[1] بحرانی، عبدالله. عوالم العلوم. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.

[2] قرآن. سوره‌ی احزاب، آیة 33.

[3] مسلم. صحیح مسلم. ج 7، ص130.

[:0-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ امین، حسن. «مقدمه»، حدیث كساء. ص7-8.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-آل عبا، یا آل كساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین اطلاق می‌شود كه زیر عبا یا كساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث كساء كه از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی حضرت فاطمه می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، كساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌كند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاك و پاكیزه‌شان كن<ref>بحرانی، عبدالله. '''''عوالم العلوم'''''. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.</ref>. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر<sup>*</sup> احزاب 33/33) را فرود می‌آورد: اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَكُم تَطهیرا<ref>'''''قرآن'''''. سوره‌ی احزاب، آیة 33.</ref> (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاكی‌ها پاك گرداند). امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است كه آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه كیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند كه این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات كنند<ref>مسلم. '''''صحیح مسلم'''''. ج 7، ص130.</ref>، مخصوصاً كه آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌كند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.
+آل عبا، یا آل کساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی]]، [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]]، [[امام حسن عسکری(ع)|امام حسن]] و [[امام حسین بن علی(ع)|امام حسین]] اطلاق می‌شود که زیر عبا یا کساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث کساء که از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]] می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، کساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌کند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاک و پاکیزه‌شان کن<ref>بحرانی، عبدالله. '''''عوالم العلوم'''''. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.</ref>. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر<sup>*</sup> احزاب 33/33) را فرود می‌آورد: <blockquote>اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَکُم تَطهیرا<ref>'''''قرآن'''''. سوره‌ی احزاب، آیة 33.</ref> (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاکی‌ها پاک گرداند). </blockquote>امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است که آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه کیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند که این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات کنند<ref>مسلم. '''''صحیح مسلم'''''. ج 7، ص130.</ref>، مخصوصاً که آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌کند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.
-علمای شیعه، آیه تطهیر را كه حاكی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند<ref name=":0">امین، حسن. «مقدمه»، '''''حدیث كساء'''''. ص7-8.</ref>.
+علمای شیعه، آیه تطهیر را که حاکی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند<ref name=":0">امین، حسن. «مقدمه»، '''''حدیث كساء'''''. ص7-8.</ref>.
-باید گفت كه قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر كشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌كند<ref name=":0" /> به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند كه چون برای مباهله، حضرت رسول جز حضرت فاطمه هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب كرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌كه زمخشری در تفسیر كشاف به همین معنی تصریح كرده است.
+باید گفت که قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر کشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌کند<ref name=":0" /> به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند که چون برای مباهله، حضرت رسول جز [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]] هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب کرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌که زمخشری در تفسیر کشاف به همین معنی تصریح کرده است.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]
+* [[فاطمه(س)]]
+* [[امام حسن عسکری(ع)]]
+* [[امام حسین بن علی(ع)]]
 == مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
+سیدحسن امین
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]