آل عبا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶

آل عبا، یا آل کساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین اطلاق می‌شود که زیر عبا یا کساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث کساء که از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی حضرت فاطمه می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، کساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌کند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاک و پاکیزه‌شان کن^[۱]. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر^* احزاب 33/33) را فرود می‌آورد:

اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَکُم تَطهیرا^[۲] (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاکی‌ها پاک گرداند).

امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است که آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه کیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند که این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات کنند^[۳]، مخصوصاً که آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌کند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.

علمای شیعه، آیه تطهیر را که حاکی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند^[۴].

باید گفت که قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر کشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌کند^[۴] به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند که چون برای مباهله، حضرت رسول جز حضرت فاطمه هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب کرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌که زمخشری در تفسیر کشاف به همین معنی تصریح کرده است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ بحرانی، عبدالله. عوالم العلوم. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.
↑ قرآن. سوره‌ی احزاب، آیة 33.
↑ مسلم. صحیح مسلم. ج 7، ص130.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ امین، حسن. «مقدمه»، حدیث كساء. ص7-8.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سیدحسن امین

[1] بحرانی، عبدالله. عوالم العلوم. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.

[2] قرآن. سوره‌ی احزاب، آیة 33.

[3] مسلم. صحیح مسلم. ج 7، ص130.

[:0-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ امین، حسن. «مقدمه»، حدیث كساء. ص7-8.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آل عبا،''' يا آل كساء به پيامبر و اهل بيت او، يعني: حضرت محمّد، حضرت علي، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسين اطلاق مي‌شود كه زير عبا يا كساء جمع شدند. در ايران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حديثي معروف به حديث كساء كه از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزي حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ي حضرت فاطمه مي‌رود و براي اظهار محبت به اهل بيت خود آن چهار تن را در زير بالاپوش خود (= عبا، كساء، رداء) گرد مي‌آورد و براي ايشان دعا مي‌كند و مي‌گويد: خداوندا پليدي را از آنان دور بدار و پاك و پاكيزه‌شان كن.<sup>1</sup> به‌دنبال دعاي حضرت محمّد، جبرئيل نازل مي‌گردد و آيه‌ي تطهير<sup>*</sup> احزاب 33/33) را فرود مي‌آورد: اِنَّما يُريدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَيتِ وَ يُطهَّرَكُم تَطهيرا.<sup>2</sup> (خداوند مي‌خواهد پليدي را از شما اهل بيت بزدايد و شما را از همة ناپاكي‌ها پاك گرداند). امّا بين علماي سنّي و شيعه اختلاف است كه آيا مقصود و مراد از «اهل بيت» در اين آيه‌ي شريفه كيانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آيات ماقبل و جمله‌ي اول از اين آيه، اصرار دارند كه اين آيه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات كنند.<sup>3</sup> مخصوصاً كه آيه‌ي 30 از همين سوره به همسران پيغمبر خطاب و عتاب مي‌كند و آنان را جدا از زنان ديگر مي‌داند.
+آل عبا، یا آل کساء به پیامبر و اهل بیت او، یعنی: حضرت محمّد، [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی]]، [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]]، [[امام حسن عسکری(ع)|امام حسن]] و [[امام حسین بن علی(ع)|امام حسین]] اطلاق می‌شود که زیر عبا یا کساء جمع شدند. در ایران به پنج تن آل عبا هم معروف‌اند، طبق حدیثی معروف به حدیث کساء که از طرق عامه و خاصه نقل شده، روزی حضرت محمّد بر اثر احساس ضعف به خانه‌ی [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]] می‌رود و برای اظهار محبت به اهل بیت خود آن چهار تن را در زیر بالاپوش خود (= عبا، کساء، رداء) گرد می‌آورد و برای ایشان دعا می‌کند و می‌گوید: خداوندا پلیدی را از آنان دور بدار و پاک و پاکیزه‌شان کن<ref>بحرانی، عبدالله. '''''عوالم العلوم'''''. به‌نقل از حدیث كسا اثر طبع حاجی محمّدحسین بیگربیگی تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبیاء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.</ref>. به‌دنبال دعای حضرت محمّد، جبرئیل نازل می‌گردد و آیه‌ی تطهیر<sup>*</sup> احزاب 33/33) را فرود می‌آورد: <blockquote>اِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ اَهلَ البَیتِ وَ یُطهَّرَکُم تَطهیرا<ref>'''''قرآن'''''. سوره‌ی احزاب، آیة 33.</ref> (خداوند می‌خواهد پلیدی را از شما اهل بیت بزداید و شما را از همه ناپاکی‌ها پاک گرداند). </blockquote>امّا بین علمای سنّی و شیعه اختلاف است که آیا مقصود و مراد از «اهل بیت» در این آیه‌ی شریفه کیانند؟ اهل سنّت و جماعت به استدلال آیات ماقبل و جمله‌ی اول از این آیه، اصرار دارند که این آیه را در شأن زوجات و همسران حضرت رسول اثبات کنند<ref>مسلم. '''''صحیح مسلم'''''. ج 7، ص130.</ref>، مخصوصاً که آیه‌ی 30 از همین سوره به همسران پیغمبر خطاب و عتاب می‌کند و آنان را جدا از زنان دیگر می‌داند.
-علماي شيعه، آية تطهير را كه حاكي از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمي‌دانند.<sup>4</sup>
+علمای شیعه، آیه تطهیر را که حاکی از طهارت و عصمت است، مناسب حال آن زوجات نمی‌دانند<ref name=":0">امین، حسن. «مقدمه»، '''''حدیث كساء'''''. ص7-8.</ref>.
-بايد گفت كه قول علماي شيعه را در اظهار اين نظر برخي احاديث و بسياري از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدين سيوطي در تفسير الدر المنثور و ابن تيميه در حقوق آل البيت، و زمخشري در تفسير كشاف و ابن جرير طبري در انبياء تقويت مي‌كند.<sup>5</sup> به‌علاوه علماي شيعه اظهار مي‌دارند كه چون براي مباهله، حضرت رسول جز حضرت فاطمه هيچ زن ديگري را همراه نبرد و فقط همين پنج تن آل عبا را در مقابل رؤساي نصاري «اهل بيت» خود انتخاب كرد، آيه‌ي تطهير هم بايد به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌كه زمخشري در تفسير كشاف به همين معني تصريح كرده است.
+باید گفت که قول علمای شیعه را در اظهار این نظر برخی احادیث و بسیاری از متون اهل سنّت از جمله اقوال جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور و ابن تیمیه در حقوق آل البیت، و زمخشری در تفسیر کشاف و ابن جریر طبری در انبیاء تقویت می‌کند<ref name=":0" /> به‌علاوه علمای شیعه اظهار می‌دارند که چون برای مباهله، حضرت رسول جز [[فاطمه(س)|حضرت فاطمه]] هیچ زن دیگری را همراه نبرد و فقط همین پنج تن آل عبا را در مقابل رؤسای نصاری «اهل بیت» خود انتخاب کرد، آیه‌ی تطهیر هم باید به همان پنج تن منحصر باشد، چنان‌که زمخشری در تفسیر کشاف به همین معنی تصریح کرده است.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-# بحراني، عبدالله. '''''عوالم العلوم'''''. به‌نقل از حديث كسا اثر طبع حاجي محمّدحسين بيگربيگي تاج‌بخش، تهران: مسجد خاتم‌الانبياء تهرانپارس، 1370، ص 9ـ13.
+* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]
-# '''''قرآن'''''. سوره‌ي احزاب، آية 33.
+* [[فاطمه(س)]]
-# مسلم. '''''صحيح مسلم'''''. ج 7، ص130.
+* [[امام حسن عسکری(ع)]]
-# امين، حسن. «مقدمه»، '''''حديث كساء'''''. ص7.
+* [[امام حسین بن علی(ع)]]
-# همو. ص 7ـ 8.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 سیدحسن امین
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]