جمهوری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''جمهوری،''' حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است<ref>'''''لغتنامه دهخدا'''''. ج5، ذیل واژه جمهوری.</ref>. | '''جمهوری،''' حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است<ref>'''''لغتنامه دهخدا'''''. ج5، ذیل واژه جمهوری.</ref>. | ||
جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستیآور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است<ref>جُرّ، خلیل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.</ref><ref>امام شوشتری، محمدعلی'''''. فرهنگ واژههای فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.</ref>. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره میشود؛ حکومت به جای آنکه جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان<ref name=":0">سیمور مارتین لیپست. '''''دایره المعارف دموکراسی'''''. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.</ref>. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومتهایی میداند که توسط مردم اداره میشوند<ref>قاضی، ابوالفضل. '''''بایستههای حقوق اساسی'''''. تهران: میزان، 1383، 103.</ref>. در اینگونه حکومتها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب میشود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است<ref>جعفریلنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199. </ref>. نظریه کلاسیک جمهوریخواهی، از تجربه دولت ـ شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعهطلبانه رومی، مایه گرفت<ref name=":0" />. اصطلاح جمهوریت را که ترکهای عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوریهای همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.</ref>. | جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستیآور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است<ref>جُرّ، خلیل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.</ref><ref>امام شوشتری، محمدعلی'''''. فرهنگ واژههای فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.</ref>. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره میشود؛ حکومت به جای آنکه جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان<ref name=":0">سیمور مارتین لیپست. '''''دایره المعارف دموکراسی'''''. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.</ref>. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومتهایی میداند که توسط مردم اداره میشوند<ref>قاضی، ابوالفضل. '''''بایستههای حقوق اساسی'''''. تهران: میزان، 1383، 103.</ref>. در اینگونه حکومتها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب میشود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است<ref>جعفریلنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199. </ref>. | ||
نظریه کلاسیک جمهوریخواهی، از تجربه دولت ـ شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعهطلبانه رومی، مایه گرفت<ref name=":0" />. اصطلاح جمهوریت را که ترکهای عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوریهای همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[قانون]] | |||
* [[آیین دادرسی]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
اسدالله معظمی گودرزی | |||
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۷
جمهوری، حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است[۱].
جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستیآور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است[۲][۳]. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره میشود؛ حکومت به جای آنکه جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان[۴]. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومتهایی میداند که توسط مردم اداره میشوند[۵]. در اینگونه حکومتها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب میشود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است[۶].
نظریه کلاسیک جمهوریخواهی، از تجربه دولت ـ شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعهطلبانه رومی، مایه گرفت[۴]. اصطلاح جمهوریت را که ترکهای عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوریهای همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ لغتنامه دهخدا. ج5، ذیل واژه جمهوری.
- ↑ جُرّ، خلیل. فرهنگ لاروس. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.
- ↑ امام شوشتری، محمدعلی. فرهنگ واژههای فارسی در زبان عربی. تهران: بهمن 1347، ص157.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ سیمور مارتین لیپست. دایره المعارف دموکراسی. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.
- ↑ قاضی، ابوالفضل. بایستههای حقوق اساسی. تهران: میزان، 1383، 103.
- ↑ جعفریلنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 199.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اسدالله معظمی گودرزی