هبه

هبه، عقدی که به موجب آن شخصی مالی را مجاناً به دیگری تملیک کند. در لغت، هبه مصدر ریشه «وَهَبَ» و به معنای بخشش، هدیه، عطیه بلاعوض و بخشیدن چیزی به صورت بلاعوض است. تملیک کننده، واهب، طرف دیگر، متهب و مال مورد هبه، عین موهبه نامیده می‌شود. صاحب جواهر، معتقد است

«هبه، عبارت از عقدی است که اقتضای تملیک عین به صورت منجز و مجرد از قصد قربت می‌کند... که از آن به «نحله» و «عطیه» نیز تعبیر می‌شود، هر چند که هر دو می‌توانند از آن اعم باشند».

مهم‌ترین شروطه هبه، عبارتند از:

1) اهلیّت واهب؛ واهب باید برای معامله و تصرف در مال خود، اهلیت داشته باشد؛

2) مملوک بودن مورد؛ واهب باید مالک مالی باشد که هبه می‌کند؛

3) ایجاب و قبول، در این باره قانون مدنی، تصریحی ندارد.

اما ماده 798 ق.م درباره قبض و قبول می‌گوید:

«هبه واقع نمی‌شود، مگر با قبول و قبض متهب اعم از این‌که مباشر قبض، خود متهب باشد یا وکیل او، و قبض، بدون اذن واهب، اثری ندارد»،

صاحب جواهر، معتقد است هبه، به نسبت صحت خویش و برای آن‌که اثر بر آن مرتبت گردد به ایجاب و قبول و قبض نیاز دارد.

نیز نگاه کنید به

• حقوق
• قانون
• حقوق مدنی

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی