پرش به محتوا

تئاتر فردوسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''تئاتر فردوسي'''، از تماشاخانه‌هاي غيرسنتي در تهران. اين تماشاخانه در 1324ش. با نظارت عبدالحسين نوشين و به كوشش عمويي و وثيقي (صاحب آن) براي اجراي نمايش‌هاي غيرسنتي و نمايشنامه‌هاي فرنگي تأسيس شد. محل اين تماشاخانه در كوچه‌ي باربد در لاله‌زا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''تئاتر فردوسي'''، از تماشاخانه‌هاي غيرسنتي در تهران. اين تماشاخانه در 1324ش. با نظارت عبدالحسين نوشين و به كوشش عمويي و وثيقي (صاحب آن) براي اجراي نمايش‌هاي غيرسنتي و نمايشنامه‌هاي فرنگي تأسيس شد.  
تئاتر فردوسی، از تماشاخانه‌های غیرسنتی در تهران. این تماشاخانه در 1324ش. با نظارت [[عبدالحسین نوشین]] و به کوشش عمویی و وثیقی (صاحب آن) برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و نمایشنامه‌های فرنگی تأسیس شد.  


محل اين تماشاخانه در كوچه‌ي باربد در لاله‌زار بود و گروه بازيگران نوشين گردانندگان آن را در اجراي نمايش ياري مي‌كردند. نوشين در همين تماشاخانه براي آموزش بازيگري، كلاس‌هاي بازيگري ترتيب داد.<sup>1</sup>  
محل این تماشاخانه در کوچه‌ی باربد در لاله‌زار بود و گروه بازیگران [[عبدالحسین نوشین|نوشین]] گردانندگان آن را در اجرای نمایش یاری می‌کردند. [[عبدالحسین نوشین|نوشین]] در همین تماشاخانه برای آموزش بازیگری، کلاس‌های بازیگری ترتیب داد<ref name=":0">شهریاری، خسرو: '''''كتاب نمایش'''''، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍- ی)، ص 406.</ref>.


اولين نمايش گروه فردوسي، «پرندة آبي» با موفقيت همراه بود و طليعه‌ي تئاتري نوين را نويد مي‌داد.  
اولین نمایش گروه فردوسی، «پرنده آبی» با موفقیت همراه بود و طلیعه‌ی تئاتری نوین را نوید می‌داد.  


براي اولين بار در ايران در تماشاخانه فردوسي سن‌گردان تعبيه شد و با آن زمان فواصل پرده‌ها به حداقل رسيد. سن‌گردان از يك طرف و اجراي نمايش‌هايي با كيفيت بالا از طرف ديگر، سيل علاقه‌مندان به نمايش را از تهران و حتي از شهرهاي دور به اين تماشاخانه‌ كشاند.<sup>2</sup>  
برای اولین بار در ایران در تماشاخانه فردوسی سن‌گردان تعبیه شد و با آن زمان فواصل پرده‌ها به حداقل رسید. سن‌گردان از یک طرف و اجرای نمایش‌هایی با کیفیت بالا از طرف دیگر، سیل علاقه‌مندان به نمایش را از تهران و حتی از شهرهای دور به این تماشاخانه‌ کشاند<ref>'''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 154 و 155.</ref>.


شبي از شب‌ها، نعمت‌الله جهانبانويي (روزنامه‌نگار)، به وثيقي پيشنهاد انتشارات مجله‌اي را مي‌دهد به شرطي كه در مشي سياسي مجله دخالت نكند، وليكن صاحب امتياز مجله باشد. پس از صدور امتياز «مجله‌ي فردوسي» به نام وثيقي، او يكي از اتاق‌هاي تماشاخانه‌ را براي انتشار مجله در اختيار جهانبانويي، مدير مسؤول و فرج‌الله نوحي سردبير مجله مي‌گذارد. انتشار مجله‌اي به نام فردوسي با چاپخانه، تماشاخانه و خياباني همنام آن اثر مثبتي در افكار عمومي گذاشت و باعث اعتبار بيشتر آن شد. هر شب دو رديف لُژ بالكن تئاتر فردوسي نيز در اختيار مجله‌ي فردوسي گذاشته‌ شده بود.<sup>3 و 4</sup>  
شبی از شب‌ها، نعمت‌الله جهانبانویی (روزنامه‌نگار)، به وثیقی پیشنهاد انتشارات مجله‌ای را می‌دهد به شرطی که در مشی سیاسی مجله دخالت نکند، ولیکن صاحب امتیاز مجله باشد. پس از صدور امتیاز «مجله‌ی فردوسی» به نام وثیقی، او یکی از اتاق‌های تماشاخانه‌ را برای انتشار مجله در اختیار جهانبانویی، مدیر مسؤول و فرج‌الله نوحی سردبیر مجله می‌گذارد. انتشار مجله‌ای به نام فردوسی با چاپخانه، تماشاخانه و خیابانی همنام آن اثر مثبتی در افکار عمومی گذاشت و باعث اعتبار بیشتر آن شد. هر شب دو ردیف لُژ بالکن تئاتر فردوسی نیز در اختیار مجله‌ی فردوسی گذاشته‌ شده بود<ref>'''''سپید و سیاه''''': شماره 12 (مسلسل 734)، جمعه 28 مهر ماه 1346، ص 41.</ref><ref>'''''بخارا''''': شماره بیستم، مهر و آبان 1380، صص 181 و 182.</ref>.


تعدادي از نمايش‌هاي گروه فردوسي عبارتند از: مستنطق (از ج پريستلي، كارگردان: عبدالحسين نوشين، آبان 1326). ولپن (از بن‌جانسن كارگردان: عبدالحسين نوشين، دي 1326). توپاز (مردم) (از مارسل پانيول. كارگردان: عبدالحسين نوشين، اسفند 1326). چراغ گاز (كارگردان عبدالحسين نوشين). دختر شكلات فروش (كارگردان حسين خيرخواه).<sup>5</sup>  
تعدادی از نمایش‌های گروه فردوسی عبارتند از: مستنطق (از ج پریستلی، کارگردان: عبدالحسین نوشین، آبان 1326). ولپن (از بن‌جانسن کارگردان: عبدالحسین نوشین، دی 1326). توپاز (مردم) (از مارسل پانیول. کارگردان: عبدالحسین نوشین، اسفند 1326). چراغ گاز (کارگردان عبدالحسین نوشین). دختر شکلات فروش (کارگردان حسین خیرخواه)<ref>'''''جادوی صحنه''''': زندگی تئاتری عزت‌الله انتظامی، به کوشش اعظم کیان‌افراز، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، ص‌ص 264 و 265.</ref>.


لرتا هايراپتيان، مهين اسكويي، مصطفي اسكويي، توران مهرزاد، حسين خيرخواه، حسن خاشع، صادق شباويز، محمدعلي جعفري، محمد تقي كهنمويي، محمد عاصمي، جلال رياحي، خامنه‌اي، مهين ديهيم، محمدعلي محمدي، نصرت‌الله كريمي، پرخيده، تفكري، ايران عاصمي، منوچهر كي‌مرام، عزت‌الله انتظامي، مهدي اميني، رضا رخشاني از هنرمندان بازيگر تئاتر فردوسي بودند. اين تماشاخانه در 1332ش به جهت سياسي تعطيل شد و تئاتر تفكري در آن محل گشايش يافت.<sup>6</sup>  
لرتا هایراپتیان، مهین اسکویی، مصطفی اسکویی، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، صادق شباویز، محمدعلی جعفری، محمد تقی کهنمویی، محمد عاصمی، جلال ریاحی، خامنه‌ای، مهین دیهیم، محمدعلی محمدی، نصرت‌الله کریمی، پرخیده، تفکری، ایران عاصمی، منوچهر کی‌مرام، عزت‌الله انتظامی، مهدی امینی، رضا رخشانی از هنرمندان بازیگر تئاتر فردوسی بودند. این تماشاخانه در 1332ش به جهت سیاسی تعطیل شد و تئاتر تفکری در آن محل گشایش یافت<ref name=":0" />.


'''''منابع و مآخذ:'''''
== نیز نگاه کنید به ==


1-             شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش'''''، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍- ي)، ص 406.
* [[عبدالحسین نوشین]]
* [[تئاتر تهران]]
* [[تئاتر شهر]]
* [[تئاتر فرهنگ]]


2-             '''''من و زندگي''''': خاطرات مرتضي احمدي، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 154 و 155.
== مآخذ ==
<references />


3 و 4-     ''''' سپيد و سياه''''': شماره 12 (مسلسل 734)، جمعه 28 مهر ماه 1346، ص 41 و بخارا: شماره بيستم، مهر و آبان 1380، صص 181 و 182.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
5-      '''''     جادوي صحنه''''': زندگي تئاتري عزت‌الله انتظامي، به كوشش اعظم كيان‌افراز، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، ص‌ص 264 و 265.
 
6-           شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش،''''' همانجا.
 
 


== نویسنده مقاله ==
محمود عزیزی
محمود عزیزی
[[رده:هنر]]
[[رده:تئاتر]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۶

تئاتر فردوسی، از تماشاخانه‌های غیرسنتی در تهران. این تماشاخانه در 1324ش. با نظارت عبدالحسین نوشین و به کوشش عمویی و وثیقی (صاحب آن) برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و نمایشنامه‌های فرنگی تأسیس شد.

محل این تماشاخانه در کوچه‌ی باربد در لاله‌زار بود و گروه بازیگران نوشین گردانندگان آن را در اجرای نمایش یاری می‌کردند. نوشین در همین تماشاخانه برای آموزش بازیگری، کلاس‌های بازیگری ترتیب داد[۱].

اولین نمایش گروه فردوسی، «پرنده آبی» با موفقیت همراه بود و طلیعه‌ی تئاتری نوین را نوید می‌داد.

برای اولین بار در ایران در تماشاخانه فردوسی سن‌گردان تعبیه شد و با آن زمان فواصل پرده‌ها به حداقل رسید. سن‌گردان از یک طرف و اجرای نمایش‌هایی با کیفیت بالا از طرف دیگر، سیل علاقه‌مندان به نمایش را از تهران و حتی از شهرهای دور به این تماشاخانه‌ کشاند[۲].

شبی از شب‌ها، نعمت‌الله جهانبانویی (روزنامه‌نگار)، به وثیقی پیشنهاد انتشارات مجله‌ای را می‌دهد به شرطی که در مشی سیاسی مجله دخالت نکند، ولیکن صاحب امتیاز مجله باشد. پس از صدور امتیاز «مجله‌ی فردوسی» به نام وثیقی، او یکی از اتاق‌های تماشاخانه‌ را برای انتشار مجله در اختیار جهانبانویی، مدیر مسؤول و فرج‌الله نوحی سردبیر مجله می‌گذارد. انتشار مجله‌ای به نام فردوسی با چاپخانه، تماشاخانه و خیابانی همنام آن اثر مثبتی در افکار عمومی گذاشت و باعث اعتبار بیشتر آن شد. هر شب دو ردیف لُژ بالکن تئاتر فردوسی نیز در اختیار مجله‌ی فردوسی گذاشته‌ شده بود[۳][۴].

تعدادی از نمایش‌های گروه فردوسی عبارتند از: مستنطق (از ج پریستلی، کارگردان: عبدالحسین نوشین، آبان 1326). ولپن (از بن‌جانسن کارگردان: عبدالحسین نوشین، دی 1326). توپاز (مردم) (از مارسل پانیول. کارگردان: عبدالحسین نوشین، اسفند 1326). چراغ گاز (کارگردان عبدالحسین نوشین). دختر شکلات فروش (کارگردان حسین خیرخواه)[۵].

لرتا هایراپتیان، مهین اسکویی، مصطفی اسکویی، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، صادق شباویز، محمدعلی جعفری، محمد تقی کهنمویی، محمد عاصمی، جلال ریاحی، خامنه‌ای، مهین دیهیم، محمدعلی محمدی، نصرت‌الله کریمی، پرخیده، تفکری، ایران عاصمی، منوچهر کی‌مرام، عزت‌الله انتظامی، مهدی امینی، رضا رخشانی از هنرمندان بازیگر تئاتر فردوسی بودند. این تماشاخانه در 1332ش به جهت سیاسی تعطیل شد و تئاتر تفکری در آن محل گشایش یافت[۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ شهریاری، خسرو: كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍- ی)، ص 406.
  2. من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 154 و 155.
  3. سپید و سیاه: شماره 12 (مسلسل 734)، جمعه 28 مهر ماه 1346، ص 41.
  4. بخارا: شماره بیستم، مهر و آبان 1380، صص 181 و 182.
  5. جادوی صحنه: زندگی تئاتری عزت‌الله انتظامی، به کوشش اعظم کیان‌افراز، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، ص‌ص 264 و 265.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی