خواستگاری: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۰

خواستگاری، درخواست ازدواج. خواستگاری تقاضای همسری از طرف مرد به زن یا ولی او است که گاه ته تصریح و گاه به تعریض (کنایه) صورت می‌گیرد^[۱]. در صورتی که مرد درخواست خود را برای ازدواج به روشنی بیان کند، خواستگاری به تصریح؛ در صورتی که با لفظی که رغبت خود را برای ازدواج نشان دهد و خواستۀ خود را غیرمستقیم بیان کند، خواستگاری به تعریض است^[۱] .در اصطلاح فقه امامیه نکاح و همسری (خواستگاری) را خطبه گویند و در فتاوی، وقوع آن از سوی مرد به تناسب شرایط متفاوت، موضوع احکام شرعی متنوعی قرار گرفته است^[۲].

قرآن کریم در سورۀ (بقره آیۀ 234-235) به موضوع خواستگاری مردان از زنان پرداخته و حتی این توهم خرافی را که زن با مرگ شوهر از گردونۀ اجتماع خارج می‌شود و حق ازدواج با مرد دلخواه خود را ندارد، باطل کرده است^[۳]. از ماده 1034 قانون مدنی چنین برمی‌آید «هر زنی را که خالی از موانع نکاح باشد می‌توان خواستگاری نمود»^[۴]. و به واسطۀ وعدۀ ازدواج یا خواستگاری، زن به مرد حلال نمی‌شود مگر با اجرای احکام نکاح یا ازدواج^[۵]. وقوع خطبه از سوی مرد به تناسب شرایط متفاوت موضوع احکام شرعی متنوعی قرار گرفته که عبارتند از:

مرد در خواستگاری از زنانی که مانع شرعی (! نکاح) ندارند آزاد است.
خواستگاری از زنان شوهردار یکی از محرمات و ممنوعات شرعی به شمار می‌رود.
خواستگاری دختران باکره به شرط بلوغ و رشد، جایز و هیچ مانع شرعی ندارد.
خواستگاری به تعریض یا مستقیم از زنِ در عِدِۀ رجعیه، پیش از پایان مدت عِدِه ممنوع است.
همزمانی دو خطبه مانعی در راه انتخاب آزادانۀ زن ایجاد نمی‌کند.
از آنجایی که خواستگاری تنها راه ابراز تمایل مرد به همسری با زنی معین است، انصراف مرد، برای هیچ یک از طرفین، آثار حقوقی یا شرعی ایجاد نخواهد کرد.
با وجود آن که با خواستگاری، مرد و زن وارد مرحلۀ نامزدی می‌شوند اما هنوز به یکدیگر نامحرمند، و شرع اسلام این نوع نامحرم بودن را متفاوت از دیگر انواع آن می‌داند^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ العاملی، زین الدین بن احمد. مشهور به شهید ثانی، مسالک الافهام. چاپ سنگی، ج1، 131هـ.ق، ص498،
↑ حداد عادل، غلامعلی. دانشنامۀ جهان اسلام. تهران: بنیاد دایرۀالمعارف اسلامی، ج7، 1375، ص171.
↑ سورۀ بقره، آیه 234 و 235.
↑ مادۀ 1034 قانون مدنی.
↑ مادۀ 1035 قانون مدنی.
↑ دانشنامۀ جهان اسلام. ص172 و 173.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ العاملی، زین الدین بن احمد. مشهور به شهید ثانی، مسالک الافهام. چاپ سنگی، ج1، 131هـ.ق، ص498،

[2] حداد عادل، غلامعلی. دانشنامۀ جهان اسلام. تهران: بنیاد دایرۀالمعارف اسلامی، ج7، 1375، ص171.

[3] سورۀ بقره، آیه 234 و 235.

[4] مادۀ 1034 قانون مدنی.

[5] مادۀ 1035 قانون مدنی.

[6] دانشنامۀ جهان اسلام. ص172 و 173.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''خواستگاري،''' درخواست ازدواج. خواستگاري تقاضاي همسري از طرف مرد به زن يا ولي او است كه گاه ته تصريح و گاه به تعريض (كنايه) صورت مي‌گيرد.<sup>1</sup> در صورتي كه مرد درخواست خود را براي ازدواج به روشني بيان كند، خواستگاري به تصريح؛ در صورتي كه با لفظي كه رغبت خود را براي ازدواج نشان دهد و خواستۀ خود را غيرمستقيم بيان كند، خواستگاري به تعريض است.<sup>2</sup> در اصطلاح فقه اماميه نكاح و همسري (خواستگاري) را خطبه گويند و در فتاوي، وقوع آن از سوي مرد به تناسب شرايط متفاوت، موضوع احكام شرعي متنوعي قرار گرفته است.<sup>3</sup> قرآن كريم در سورۀ (بقره آيۀ 234-235) به موضوع خواستگاري مردان از زنان پرداخته و حتي اين توهم خرافي را كه زن با مرگ شوهر از گردونۀ اجتماع خارج مي‌شود و حق ازدواج با مرد دلخواه خود را ندارد، باطل كرده است.<sup>3</sup> از ماده 1034 قانون مدني چنين برمي‌آيد «هر زني را كه خالي از موانع نكاح باشد مي‌توان خواستگاري نمود».<sup>5</sup> و به واسطۀ وعدۀ ازدواج يا خواستگاري، زن به مرد حلال نمي‌شود مگر با اجراي احكام نكاح يا ازدواج.<sup>6</sup> وقوع خطبه از سوي مرد به تناسب شرايط متفاوت موضوع احكام شرعي متنوعي قرار گرفته كه عبارتند از 1- مرد در خواستگاري از زناني كه مانع شرعي (! نكاح) ندارند آزاد است. 2- خواستگاري از زنان شوهردار يكي از محرمات و ممنوعات شرعي به شمار مي‌رود. 3- خواستگاري دختران باكره به شرط بلوغ و رشد، جايز و هيچ مانع شرعي ندارد. 4- خواستگاري به تعريض يا مستقيم از زنِ در عِدِۀ رجعيه، پيش از پايان مدت عِدِه ممنوع است. 5- همزماني دو خطبه مانعي در راه انتخاب آزادانۀ زن ايجاد نمي‌كند. 6- از آنجايي كه خواستگاري تنها راه ابراز تمايل مرد به همسري با زني معين است، انصراف مرد، براي هيچ يك از طرفين، آثار حقوقي يا شرعي ايجاد نخواهد كرد. 7- با وجود آن كه با خواستگاري، مرد و زن وارد مرحلۀ نامزدي مي‌شوند اما هنوز به يكديگر نامحرمند، و شرع اسلام اين نوع نامحرم بودن را متفاوت از ديگر انواع آن مي‌داند.
+'''خواستگاری،''' درخواست ازدواج. خواستگاری تقاضای همسری از طرف مرد به زن یا ولی او است که گاه ته تصریح و گاه به تعریض (کنایه) صورت می‌گیرد<ref name=":0">العاملی، زین الدین بن احمد. مشهور به شهید ثانی، '''''مسالک الافهام'''''. چاپ سنگی، ج1، 131هـ.ق، ص498، </ref>. در صورتی که مرد درخواست خود را برای ازدواج به روشنی بیان کند، خواستگاری به تصریح؛ در صورتی که با لفظی که رغبت خود را برای ازدواج نشان دهد و خواستۀ خود را غیرمستقیم بیان کند، خواستگاری به تعریض است<ref name=":0" /> .در اصطلاح فقه امامیه نکاح و همسری (خواستگاری) را خطبه گویند و در فتاوی، وقوع آن از سوی مرد به تناسب شرایط متفاوت، موضوع احکام شرعی متنوعی قرار گرفته است<ref>حداد عادل، غلامعلی. '''''دانشنامۀ جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرۀالمعارف اسلامی، ج7، 1375، ص171.</ref>.
+[[قرآن|قرآن کریم]] در سورۀ (بقره آیۀ 234-235) به موضوع خواستگاری مردان از زنان پرداخته و حتی این توهم خرافی را که زن با مرگ شوهر از گردونۀ اجتماع خارج می‌شود و حق ازدواج با مرد دلخواه خود را ندارد، باطل کرده است<ref>سورۀ بقره، آیه 234 و 235.</ref>. از ماده 1034 [[قانون]] مدنی چنین برمی‌آید «هر زنی را که خالی از موانع نکاح باشد می‌توان خواستگاری نمود»<ref>مادۀ 1034 قانون مدنی.</ref>. و به واسطۀ وعدۀ ازدواج یا خواستگاری، زن به مرد حلال نمی‌شود مگر با اجرای احکام نکاح یا ازدواج<ref>مادۀ 1035 قانون مدنی.</ref>. وقوع خطبه از سوی مرد به تناسب شرایط متفاوت موضوع احکام شرعی متنوعی قرار گرفته که عبارتند از:
-'''مآخذ:'''
+# مرد در خواستگاری از زنانی که مانع شرعی (! نکاح) ندارند آزاد است.
+# خواستگاری از زنان شوهردار یکی از محرمات و ممنوعات شرعی به شمار می‌رود.
+# خواستگاری دختران باکره به شرط بلوغ و رشد، جایز و هیچ مانع شرعی ندارد.
+# خواستگاری به تعریض یا مستقیم از زنِ در عِدِۀ رجعیه، پیش از پایان مدت عِدِه ممنوع است.
+# همزمانی دو خطبه مانعی در راه انتخاب آزادانۀ زن ایجاد نمی‌کند.
+# از آنجایی که خواستگاری تنها راه ابراز تمایل مرد به همسری با زنی معین است، انصراف مرد، برای هیچ یک از طرفین، آثار حقوقی یا شرعی ایجاد نخواهد کرد.
+# با وجود آن که با خواستگاری، مرد و زن وارد مرحلۀ نامزدی می‌شوند اما هنوز به یکدیگر نامحرمند، و شرع اسلام این نوع نامحرم بودن را متفاوت از دیگر انواع آن می‌داند<ref>'''''دانشنامۀ جهان اسلام'''''. ص172 و 173.</ref>.
-.   العاملي، زين الدين بن احمد. مشهور به شهيد ثاني، '''''مسالك الافهام'''''. چاپ سنگي، ج1، 131هـ.ق، ص498،
+== نیز نگاه کنید به ==
-.   همانجا.
+* [[جهیزیه]]
+* [[قانون]]
-.   حداد عادل، غلامعلي. '''''دانشنامۀ جهان اسلام'''''. تهران: بنياد دايرۀالمعارف اسلامي، ج7، 1375، ص171.
-.   سورۀ بقره، آيه 234 و 235.
-.   مادۀ 1034 قانون مدني.
-.   مادۀ 1035 قانون مدني.
-.   '''''دانشنامۀ جهان اسلام'''''. ص172 و 173.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 اسدالله معظمی گودرزی
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]