پرش به محتوا

دهر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « '''دهر،''' در لغت به معني روزگار و در اصطلاح داراي دو معنا است: 1) معناي ديني ـ كلامي: اين معنا بر بنياد دو آيه و يك حديث شكل گرفته است.<sup>1</sup> دهر در اين معنا، گاه آفريدة خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسني محسوب شده است.<sup>2</sup>...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''دهر،''' در لغت به معني روزگار و در اصطلاح داراي دو معنا است: 1) معناي ديني ـ كلامي: اين معنا بر بنياد دو آيه و يك حديث شكل گرفته است.<sup>1</sup> دهر در اين معنا، گاه آفريدة خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسني محسوب شده است.<sup>2</sup> 2) ''معناي كلامي ـ فلسفي'': در فلسفه از دهر معاني مختلفي به دست داده‌اند: الف) ''امر محيط بر زمان'': ديدگاه ابن‌سينا.<sup>3</sup> ب) ''نسبت متغير به ثابت'': ديدگاه ميرداماد<sup>4</sup> بر مبناي نظر ميرداماد مي‌توان عوالم را به سه عالم فرودين يا عالم زمان و عالم مياني يا عالم دهر و عالم برين يا عالم سرمد<sup>*</sup> تقسيم كرد.<sup>5</sup>
'''[[دهر]]،''' در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:  


=== 1) معنای دینی ـ کلامی ===
این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است<ref>'''''الجاثیه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.</ref>. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از [[اسماء الحسنی]] محسوب شده است<ref>  ابوالبقا. '''''کلیات''''' '''''العلوم'''''. جلد 2، ص. 332.</ref><ref>تهانوی. '''''کشاف اصطلاحات'''''. جلد 1، ص. 480.</ref><ref>فیروزآبادی. '''''القاموس المحیط'''''. مدخل «دهر».</ref><ref>طریحی. '''''مجمع‌البحرین'''''. جلد 3، ص. 305. </ref><ref>زمخشری. '''''کشاف'''''. جلد 4، ص. 291.</ref>.


'''مآخذ:'''
=== 2) معنای کلامی ـ فلسفی ===
در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) ''امر محیط بر زمان'': دیدگاه ابن‌سینا<ref>ابن‌سینا. '''''نجاه'''''. 118.</ref>. ب) ''نسبت متغیر به ثابت'': دیدگاه [[میرداماد]]<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص.109.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 4، ص. 147. </ref><ref>سبزواری، ملاهادی. '''''رسائل'''''. ص. 520.</ref>. بر مبنای نظر [[میرداماد]] می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم [[زمان و مکان|زمان]] و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم [[سرمد]]<sup>*</sup> تقسیم کرد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص. 7-9.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 3، ص. 147-148. </ref>.


1.    '''''الجاثيه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.
== نیز نگاه کنید به ==


2.    ابوالبقا. '''''كليات''''' '''''العلوم'''''. 2/332؛ تهانوي. '''''كشاف اصطلاحات'''''. 1/480، فيروزآبادي. '''''القاموس المحيط'''''. مدخل «دهر»؛ طريحي. '''''مجمع‌البحرين'''''. 3/305؛ زمخشري. '''''كشاف'''''. 4/291.
* [[اسماء الحسنی]]
* [[میرداماد]]<br />


3.    ابن‌سينا. '''''نجاة'''''. 118.
== مآخذ ==
 
<references />
4.    ميرداماد. '''''قبسات'''''. 109؛ ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 4/147؛ سبزواري، ملاهادي. '''''رسائل'''''. 520.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
5.    ميرداماد. '''''قبسات'''''. 7-9؛ ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 3/147-148.


== نویسنده مقاله ==
اصغر دادبه
اصغر دادبه
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۷

دهر، در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:

1) معنای دینی ـ کلامی

این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است[۱]. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسنی محسوب شده است[۲][۳][۴][۵][۶].

2) معنای کلامی ـ فلسفی

در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) امر محیط بر زمان: دیدگاه ابن‌سینا[۷]. ب) نسبت متغیر به ثابت: دیدگاه میرداماد[۸][۹][۱۰]. بر مبنای نظر میرداماد می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم زمان و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم سرمد* تقسیم کرد[۱۱][۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. الجاثیه. 24؛ الانسان. 1.
  2.   ابوالبقا. کلیات العلوم. جلد 2، ص. 332.
  3. تهانوی. کشاف اصطلاحات. جلد 1، ص. 480.
  4. فیروزآبادی. القاموس المحیط. مدخل «دهر».
  5. طریحی. مجمع‌البحرین. جلد 3، ص. 305.
  6. زمخشری. کشاف. جلد 4، ص. 291.
  7. ابن‌سینا. نجاه. 118.
  8. میرداماد. قبسات. ص.109.
  9. ملاصدرا. اسفار. جلد 4، ص. 147.
  10. سبزواری، ملاهادی. رسائل. ص. 520.
  11. میرداماد. قبسات. ص. 7-9.
  12. ملاصدرا. اسفار. جلد 3، ص. 147-148.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه