لاادریه: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « '''لاادريه،''' Agnosticists، در فلسفه، به معني قائلين به «نميدانم». گروهي از انديشمندان يونان باستان كه از آنان با نام سوفسطائيان ياد شده است، به انكار وجود اشياء و يا/ هم علم به وجود آنها پرداختند. استدلال آنان چنين بود كه چون در آنچه از حس به دس...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[لاادریه]]،''' Agnosticists، در فلسفه، به معنی قائلین به «نمیدانم». گروهی از اندیشمندان یونان باستان که از آنان با نام سوفسطائیان یاد شده است، به انکار وجود اشیاء و یا/ هم علم به وجود آنها پرداختند. استدلال آنان چنین بود که چون در انچه از حس به دست می آید شک راه دارد، و چون آراء و عقاید نیز متفاوت و گوناگون است، بنابراین این هیچگونه یقین و قطعیتی به وجود اشیاء جهان و یا راهی به شناخت آنها وجود ندارد<ref> تفتازاتی. '''''شرح العقائد النسفیه'''''. قاهره: 1329ق، 1/35.</ref>. | ||
در | آنان در پاسخ این اشکال که همین حکم به عدم قطعیت، حاوی قطعیت و [[یقین]] و بنابراین متناقض است، پاسخ میدهند که این حکم نه به قطعیت بلکه به شک می انجامد و باز در همان شک هم شک می کنیم و تا بی نهایت؛ به این ترتیب هرگز هیچ چیز به اثبات نخواهد رسید<ref> تهانوی. '''''کشاف''''' '''''اصطلاحات''''' '''''الفنون'''''. به کوشش جمعی از دانشمندان، کلکته: 1862م، 1/665- 666.</ref>. | ||
در دورانهای جدید نیز گروهی از اندیشمندان به این مذهب گرویدند و به انکار قدر عقل و توانائی آن بر شناخت و یا انکار مطلق هرگونه شناخت یقینی و یا انکار مابعد الطبیعه (متافیزیک) پرداختند. چون نزد اینان مسئلهای مابعدالطبیعی طرح شود، در نفی یا اثبات پاسخی نمیدهند و به لاینحل بودن آن قائل می گردند. در مکتبهای جدید اروپائی همچون اندیشههای اگوست کنت، هربرت اسپنسر و به ویژه مذهب نقادی کانت، عقل و توانائی های آن، در هر یک به گونهای به چالش کشیده شدهاند<ref>صلیبا، جمیل. '''''المعجم''''' '''''الفلسفی'''''. بیروت: 1982، 2/258.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[یقین]]<br /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
منوچهر پزشک | منوچهر پزشک | ||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۹
لاادریه، Agnosticists، در فلسفه، به معنی قائلین به «نمیدانم». گروهی از اندیشمندان یونان باستان که از آنان با نام سوفسطائیان یاد شده است، به انکار وجود اشیاء و یا/ هم علم به وجود آنها پرداختند. استدلال آنان چنین بود که چون در انچه از حس به دست می آید شک راه دارد، و چون آراء و عقاید نیز متفاوت و گوناگون است، بنابراین این هیچگونه یقین و قطعیتی به وجود اشیاء جهان و یا راهی به شناخت آنها وجود ندارد[۱].
آنان در پاسخ این اشکال که همین حکم به عدم قطعیت، حاوی قطعیت و یقین و بنابراین متناقض است، پاسخ میدهند که این حکم نه به قطعیت بلکه به شک می انجامد و باز در همان شک هم شک می کنیم و تا بی نهایت؛ به این ترتیب هرگز هیچ چیز به اثبات نخواهد رسید[۲].
در دورانهای جدید نیز گروهی از اندیشمندان به این مذهب گرویدند و به انکار قدر عقل و توانائی آن بر شناخت و یا انکار مطلق هرگونه شناخت یقینی و یا انکار مابعد الطبیعه (متافیزیک) پرداختند. چون نزد اینان مسئلهای مابعدالطبیعی طرح شود، در نفی یا اثبات پاسخی نمیدهند و به لاینحل بودن آن قائل می گردند. در مکتبهای جدید اروپائی همچون اندیشههای اگوست کنت، هربرت اسپنسر و به ویژه مذهب نقادی کانت، عقل و توانائی های آن، در هر یک به گونهای به چالش کشیده شدهاند[۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
منوچهر پزشک