هامون جازموریان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
هامون جازموریان، دریاچهای شور و فصلی با مختصات جغرافیایی َ11 ْ27 تا َ41 ْ27 عرض شمالی و َ4 ْ58 تا َ00 ْ59 طول شرقی<ref> | [[پرونده:جازموریان.jpg|بندانگشتی|دریاچه هامون جازموریان، قابل بازیابی از https://fa.tripyar.com/]] | ||
هامون جازموریان، دریاچهای شور و فصلی با مختصات جغرافیایی َ11 ْ27 تا َ41 ْ27 عرض شمالی و َ4 ْ58 تا َ00 ْ59 طول شرقی<ref>سازمان نقشهبرداری كشور. '''''اطلس زمینشناسی''''' (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1382، ص 11-12.</ref> که نیمی از آن در شهرستان ایرانشهر (از [[استان سیستان و بلوچستان]]) و نیمی دیگر در شهرستان کهنوج (از [[استان کرمان]]) قرار دارد<ref>سازمان نقشهبرداری كشور. '''''نقشه تقسیمات كشوری'''''. تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1383.</ref>. رودهای بمپور از شرق و هلیلرود از غرب با شاخههای فرعی و نیز چند رودخانه و آبریز دیگر به این دریاچه سرازیر میشوند<ref>سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان سیستان و بلوچستان'''''. چ 3، تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ایران، 1381، ص 28.</ref>. | |||
حوضه آبریز جازموریان با مساحت 69600 کمـ مربع مهمترین حوضه آبریز [[استان کرمان|کرمان]] و یکی از حوضههای مهم آبریز [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] است که بین رشته کوههای بشاگرد در جنوب و جبال بارز در شمال قرار دارد<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و | حوضه آبریز جازموریان با مساحت 69600 کمـ مربع مهمترین حوضه آبریز [[استان کرمان|کرمان]] و یکی از حوضههای مهم آبریز [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] است که بین رشته کوههای بشاگرد در جنوب و جبال بارز در شمال قرار دارد<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودخانه های ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 46.</ref>. کاهش ریزشهای جوی، تبخیر زیاد و افزایش درجه حرارت، موجب خشک شدن دریاچه در برخی از فصلهای سال میشود. همچنین کاهش منابع آبی دریای ایجاد شده در قدیم، امروز موجب پیدایش باتلاقی به گستردگی 16 تا 18 هزار کیلومتر شده که وسعت آن تحت تأثیر میزان ریزش باران و برف در کانونهای آبگیر این حوضه و رگبارهای سیلآسا، متغیر است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودخانه های ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 50.</ref><ref>سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان کرمان'''''. چ 5، تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص38-37.</ref>. | ||
در حال حاضر دریاچه جازموریان دارای 1095 کیلومتر مربع وسعت و درازای آن از شمال به جنوب 52 کیلومتر و ارتفاع سطح آن از دریا 355 متر است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1320.</ref>. وسعت این دریاچه را در مواقع پر آبی تا 1735 کیلومتر مربع نیز نوشتهاند<ref>سازمان نقشهبرداری كشور. '''''اطلس زمینشناسی''''' (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1382، ص12.</ref>. تحقیقات زمینشناختی و جغرافیایی نشان میدهد که چاله جازموریان در عصر یخبندان به وسیله دریاچهای بزرگ و متغییر پوشیده بوده است<ref>کلینسلی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه عباس پاشایی، تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص188-185.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۹: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
کبری حکیمیان | کبری حکیمیان | ||
[[رده:جغرافیا]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۷
هامون جازموریان، دریاچهای شور و فصلی با مختصات جغرافیایی َ11 ْ27 تا َ41 ْ27 عرض شمالی و َ4 ْ58 تا َ00 ْ59 طول شرقی[۱] که نیمی از آن در شهرستان ایرانشهر (از استان سیستان و بلوچستان) و نیمی دیگر در شهرستان کهنوج (از استان کرمان) قرار دارد[۲]. رودهای بمپور از شرق و هلیلرود از غرب با شاخههای فرعی و نیز چند رودخانه و آبریز دیگر به این دریاچه سرازیر میشوند[۳].
حوضه آبریز جازموریان با مساحت 69600 کمـ مربع مهمترین حوضه آبریز کرمان و یکی از حوضههای مهم آبریز سیستان و بلوچستان است که بین رشته کوههای بشاگرد در جنوب و جبال بارز در شمال قرار دارد[۴]. کاهش ریزشهای جوی، تبخیر زیاد و افزایش درجه حرارت، موجب خشک شدن دریاچه در برخی از فصلهای سال میشود. همچنین کاهش منابع آبی دریای ایجاد شده در قدیم، امروز موجب پیدایش باتلاقی به گستردگی 16 تا 18 هزار کیلومتر شده که وسعت آن تحت تأثیر میزان ریزش باران و برف در کانونهای آبگیر این حوضه و رگبارهای سیلآسا، متغیر است[۵][۶].
در حال حاضر دریاچه جازموریان دارای 1095 کیلومتر مربع وسعت و درازای آن از شمال به جنوب 52 کیلومتر و ارتفاع سطح آن از دریا 355 متر است[۷]. وسعت این دریاچه را در مواقع پر آبی تا 1735 کیلومتر مربع نیز نوشتهاند[۸]. تحقیقات زمینشناختی و جغرافیایی نشان میدهد که چاله جازموریان در عصر یخبندان به وسیله دریاچهای بزرگ و متغییر پوشیده بوده است[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سازمان نقشهبرداری كشور. اطلس زمینشناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1382، ص 11-12.
- ↑ سازمان نقشهبرداری كشور. نقشه تقسیمات كشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1383.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان سیستان و بلوچستان. چ 3، تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ایران، 1381، ص 28.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودخانه های ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 46.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودخانه های ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 50.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان کرمان. چ 5، تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص38-37.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1320.
- ↑ سازمان نقشهبرداری كشور. اطلس زمینشناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشهبرداری كشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1382، ص12.
- ↑ کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص188-185.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کبری حکیمیان