جشن مَردگیران: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۶

از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.»^[۱] در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»^[۲]

نیز نگاه کنید به

مآخذ

شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی
محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.

منبع اصلی

شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

رضا شعبانی

دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.

↑ فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.
↑ -آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.

[1] فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.

[2] -آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.

[۱]

[۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.» در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»^{۲}
+از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.»<ref>فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.</ref> در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»<ref>-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.</ref>
-۱- فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.
+== نیز نگاه کنید به ==
-۲-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.
+* [[مقدمات نوروزی]]
+* [[مراسم چهارشنبه سوری]]
+* [[آتش افروزی]]
+* [[بلاگردانی]]
+== مآخذ ==
+# شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی
+# محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.
+== منبع اصلی ==
+شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران[https://alhodapub.com/ : موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]
+== نویسنده مقاله ==
+رضا شعبانی
+# دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.
+[[رده:تاریخ]]