فتوی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۱

فتوی، آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.

فتوی، فرمان فقیه و مُفتی^[۱] است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود^[۲]. فتوی، پاسخ یا نظر كتبی عالم و فقیه به سوالی درباره حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعه اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات^[۳] را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیه فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد^[۳]. صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، درباره یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند^[۴]. فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده^[۵]. قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است^[۵].

مآخذ:

1. منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسه دهخدا، ج11/16977.

2. دهخدا. همانجا.

3. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف بزرگ اسلامی. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.

4. مصاحب. همانجا.

5. نجفی. جواهرالکلام. ج40/100.

6. همان. ج40/22.

7. همانجا.

اسدالله معظمی گودرزی

↑ منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.
↑ دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.
↑ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.

[1] منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.

[2] دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.

[:0-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.

[4] نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.

[:1-5] ۵٫۰ ^۵٫۱ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''فتوی،''' آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.
-فتوی، فرمان فقیه و مُفتی<sup>1</sup> است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود.<sup>2</sup> فتوی، پاسخ يا نظر كتبي عالم و فقيه به سوالی دربارة حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعة اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات<sup>3</sup> را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیة فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد.<sup>4</sup> صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، دربارة یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند.<sup>5</sup> فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده.<sup>6</sup> قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است.<sup>7</sup>
+فتوی، فرمان فقیه و مُفتی<ref>منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه دهخدا'''''. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977. </ref> است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود<ref>دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه دهخدا'''''. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.</ref>. فتوی، پاسخ یا نظر كتبی عالم و فقیه به سوالی درباره حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعه اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات<ref name=":0">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.</ref> را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیه فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد<ref name=":0" />. صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، درباره یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند<ref>نجفی، محمدحسن. '''''جواهرالکلام'''''. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.</ref>. فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده<ref name=":1">نجفی، محمدحسن. '''''جواهرالکلام'''''. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.</ref>. قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است<ref name=":1" />.
 '''مآخذ:'''
-.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامة دهخدا'''''. تهران: مؤسسة دهخدا، ج11/16977.
+.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه دهخدا'''''. تهران: مؤسسه دهخدا، ج11/16977.
 .    دهخدا. همانجا.
-.    مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. '''''جواهرالکلام'''''. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.
+.    مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. '''''جواهرالکلام'''''. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.
 .    مصاحب. همانجا.