تقویم تعزیه در محرم

با پیدایش و تکامل تعزیه تقویم خاصی برای اجرای آن در ایام محرم به وجود آمده است به نحوی که تقریباً از نخستین روزهای محرم تا سومین روز شهادت امام حسین (ع) همه روزه اجرای مراسم تعزیه صورت می‌گیرد. ترتیب اجرا به قرار زیر است:

1. روز اول محرم: تعزیه وفات حضرت ابراهیم؛
2. روز دوم محرم: یکی از تعزیه‌های فاطمه صغری؛
3. روز سوم محرم: تعزیه شهادت مسلم؛
4. روز چهارم محرم: تعزیه دو طفل مسلم؛
5. روز پنجم محرم: تعزیه حجة الوداع؛
6. روز ششم محرم: تعزیه حر؛
7. روز هفتم محرم: تعزیه حضرت عباس؛
8. روز هشتم محرم: تعزیه دو طفل زینب و غلام ترک؛
9. روز نهم محرم: تعزیه شهادت حضرت علی اکبر؛
10. روز دهم محرم: تعزیه شهادت حضرت امام حسین (ع)؛
11. روز یازدهم محرم: تعزیه ورود اهل بیت به شام؛
12. روز دوازدهم محرم: تعزیه ورود اهل بیت به کوفه؛
13. روز سیزدهم محرم: تعزیه پشیمانی یزید و قیام مختار.

در سایر روزها به مناسبتهای مختلف و بنا به تقاضای صاحبان مجالس تعزیه‌های فوق یا برخی دیگر از تعزیه‌ها به اجرا در می‌آیند علاوه بر ماه محرم و صفر در ماه‌های دیگر سال مثل ماه مبارک رمضان و بویژه در ایام ضربت خوردن حضرت علی (ع) تعزیه خوانی انجام می‌گیرد.

گستردگی قلمرو تعزیه مانند دسته گردانی سراسر پهنه ایران زمین اعم از شهر و روستا است. حتی در مناطق سنی نشین آیین‌های مربوط به سوگواری و تعزیه خوانی رایج است.

نیز نگاه کنید به

• ویژگی‌های تعزیه
• ویژگی‌های‌کارکنان تعزیه
• پوشاک شبیه خوانها در تعزیه
• شیوه‌های نمایش تعزیه

منبع اصلی

فربد، محمد صادق (1385). کتاب ایران: سوگواری های مذهبی در ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

محمد صادق فربد