پرش به محتوا

ایلات کهگیلویه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ايلات كهگيلويه،''' شش‌ گروه ایلی از ایلات لر شيعه مذهب كه در استان كهگيلويه و بويراحمد<sup>*</sup> در جنوب خاك ايران و در ميان دو استان فارس و خوزستان زندگي مي‌كنند. كهگيلويه از يك هزار سال پيش زيستگاه گروه‌هاي كوچندة چادرنشين بوده است. در سدة 4ق/1...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''ايلات كهگيلويه،''' شش‌ گروه ایلی از ایلات لر شيعه مذهب كه در استان كهگيلويه و بويراحمد<sup>*</sup> در جنوب خاك ايران و در ميان دو استان فارس و خوزستان زندگي مي‌كنند.
'''[[ایلات کهگیلویه]]،''' شش‌ گروه ایلی از ایلات لر شیعه مذهب که در استان کهگیلویه و بویراحمد<sup>*</sup> در جنوب خاک ایران و در میان دو استان فارس و خوزستان زندگی می‌کنند.


كهگيلويه از يك هزار سال پيش زيستگاه گروه‌هاي كوچندة چادرنشين بوده است. در سدة 4ق/10م در ناحية كوهستاني فارس، كه بعداً كهگيلويه ناميده شد، 5 زمَه كُرد (كوچندة شبان) مسكن و چراگاه داشتند.<sup>1</sup> از قديم تا اوايل دورة اسلامي، ناحية رِوِن كهگيلويه در ميانة شمال و شرق بهبهان ييلاق يا «تابستان‌نشين» طايفة شبانكارة فارس بوده است.<sup>2</sup>  
کهگیلویه از یک هزار سال پیش زیستگاه گروه‌های کوچنده چادرنشین بوده است. در سده 4ق/10م در ناحیه کوهستانی فارس، که بعداً کهگیلویه نامیده شد، 5 زمَه کُرد (کوچنده شبان) مسکن و چراگاه داشتند<ref>Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.</ref>. از قدیم تا اوایل دوره اسلامی، ناحیه رِوِن کهگیلویه در میانه شمال و شرق بهبهان ییلاق یا «تابستان‌نشین» طایفه شبانکاره فارس بوده است<ref>  حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری''.''' به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.</ref>.


3 گروه ايلي- قومي جاكي، آقاجري<sup>*</sup> و باوي<sup>*</sup>،  يا بابويي از ديرباز در سرزمين كهگيلويه شناخته شده بودند و از آن‌ها در متون جغرافيايي و تاريخي قديم ياد شده است. جاكي‌ها از مهاجران لُر به اين سرزمين بودند كه به دو شاخة عمدة چاربنيچه، و ليراوي تقسيم مي‌شدند.<sup>3</sup> چاربنيچه به 4 ايل بويراحمدي<sup>*</sup>، چَرام<sup>*</sup>، دشمن‌زياري<sup>*</sup> و نويي، و ليراوي به دو دسته ايلات ليراوي كوه و ليراوي دشت تقسيم مي‌شدند. ايلات ليراوي كوه شامل بَهْمئي<sup>*</sup>، تِيْبي<sup>*</sup> (طيبيشيرالي (شيرعالي) و يوسفي و ايلات ليراوي دشت، كه در صحراي بين بلوك زيدون و حيات‌ داود زندگي مي‌كردند، شامل باوي و آقاجري بودند.<sup>4</sup> امروزه فقط 6 ايل مستقل بويراحمدي، بهمئي، چرام، دشمن‌زياري، تيبي و باوي در اين استان مي‌زيند و بويراحمدي مهم‌ترين و بزرگ‌ترين آن‌ها به شمار مي‌رود.  
3 گروه ایلی- قومی جاکی، اقاجری<sup>*</sup> و باوی<sup>*</sup>،  یا بابویی از دیرباز در سرزمین کهگیلویه شناخته شده بودند و از ان‌ها در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم یاد شده است. جاکی‌ها از مهاجران لُر به این سرزمین بودند که به دو شاخه عمده چاربنیچه، و لیراوی تقسیم می‌شدند<ref>باور، محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324؛ '''نیزنک''': El<sup>2</sup>,V/822.</ref>. چاربنیچه به 4 ایل بویراحمدی<sup>*</sup>، چَرام<sup>*</sup>، دشمن‌زیاری<sup>*</sup> و نویی، و لیراوی به دو دسته ایلات لیراوی کوه و لیراوی دشت تقسیم می‌شدند. ایلات لیراوی کوه شامل بَهْمئی<sup>*</sup>، تِیْبی<sup>*</sup> (طیبیشیرالی (شیرعالی) و یوسفی و ایلات لیراوی دشت، که در صحرای بین بلوک زیدون و حیات‌ داود زندگی می‌کردند، شامل باوی و اقاجری بودند<ref>  باور. همانجا، ص86-87.</ref>. امروزه فقط 6 ایل مستقل بویراحمدی، بهمئی، چرام، دشمن‌زیاری، تیبی و باوی در این استان می‌زیند و بویراحمدی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ان‌ها به شمار می‌رود.  


== نیز نگاه کنید به ==


'''''مآخذ:'''''
== ماخذ ==
 
1.     Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.
1.     Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.


2.     حسيني‌فسايي، حسن. '''''فارسنامة ناصري''.''' به كوشش منصور رستگارفسايي، تهران: 1367، اميركبير، 2/1473.
2.     حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری''.''' به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.


3.     باور، محمود. '''''كوه گيلويه و ايلات آن'''''. گچساران: 1324؛ '''نيزنك''': El<sup>2</sup>,V/822.
3.     باور، محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324؛ '''نیزنک''': El<sup>2</sup>,V/822.


4.     باور. همانجا، ص86-87.
4.     باور. همانجا، ص86-87.


== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی

نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳

ایلات کهگیلویه، شش‌ گروه ایلی از ایلات لر شیعه مذهب که در استان کهگیلویه و بویراحمد* در جنوب خاک ایران و در میان دو استان فارس و خوزستان زندگی می‌کنند.

کهگیلویه از یک هزار سال پیش زیستگاه گروه‌های کوچنده چادرنشین بوده است. در سده 4ق/10م در ناحیه کوهستانی فارس، که بعداً کهگیلویه نامیده شد، 5 زمَه کُرد (کوچنده شبان) مسکن و چراگاه داشتند[۱]. از قدیم تا اوایل دوره اسلامی، ناحیه رِوِن کهگیلویه در میانه شمال و شرق بهبهان ییلاق یا «تابستان‌نشین» طایفه شبانکاره فارس بوده است[۲].

3 گروه ایلی- قومی جاکی، اقاجری* و باوی*،  یا بابویی از دیرباز در سرزمین کهگیلویه شناخته شده بودند و از ان‌ها در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم یاد شده است. جاکی‌ها از مهاجران لُر به این سرزمین بودند که به دو شاخه عمده چاربنیچه، و لیراوی تقسیم می‌شدند[۳]. چاربنیچه به 4 ایل بویراحمدی*، چَرام*، دشمن‌زیاری* و نویی، و لیراوی به دو دسته ایلات لیراوی کوه و لیراوی دشت تقسیم می‌شدند. ایلات لیراوی کوه شامل بَهْمئی*، تِیْبی* (طیبی)، شیرالی (شیرعالی) و یوسفی و ایلات لیراوی دشت، که در صحرای بین بلوک زیدون و حیات‌ داود زندگی می‌کردند، شامل باوی و اقاجری بودند[۴]. امروزه فقط 6 ایل مستقل بویراحمدی، بهمئی، چرام، دشمن‌زیاری، تیبی و باوی در این استان می‌زیند و بویراحمدی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ان‌ها به شمار می‌رود.

نیز نگاه کنید به

ماخذ

1.     Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.

2.     حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.

3.     باور، محمود. کوه گیلویه و ایلات ان. گچساران: 1324؛ نیزنک: El2,V/822.

4.     باور. همانجا، ص86-87.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

  1. Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.
  2.   حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.
  3. باور، محمود. کوه گیلویه و ایلات ان. گچساران: 1324؛ نیزنک: El2,V/822.
  4.   باور. همانجا، ص86-87.