پرش به محتوا

میر نوروزی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''مير نوروزي'''، يا پادشاه نوروزي، نام بازيگري از دستة پيك‌هاي نوروز كه در روزهاي پايان سال از ميان عامة مردم شهر يا روستا براي چند روز به حكومت برگزيده مي‌شد.<sup>1</sup> حكومت او معمولاً در روزهاي پنجة دزديده (= خمسة مسترقه، 5 روز پايان سال) بود و در...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''مير نوروزي'''، يا پادشاه نوروزي، نام بازيگري از دستة پيك‌هاي نوروز كه در روزهاي پايان سال از ميان عامة مردم شهر يا روستا براي چند روز به حكومت برگزيده مي‌شد.<sup>1</sup> حكومت او معمولاً در روزهاي پنجة دزديده (= خمسة مسترقه، 5 روز پايان سال) بود و در اين دوره كارهاي بيرون از روال و نظم معمول مي‌كرد.<sup>2</sup>
'''[[میر نوروزی]]'''، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز كه در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حكومت برگزیده می‌شد<ref>بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.</ref>. حكومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره كارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌كرد<ref>بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360 </ref>.


مير نوروزي چند تن كارگزار براي خود انتخاب مي‌كرد تا فرمان‌هاي او را اجرا كنند. پس از پايان دورة كوتاه حكومت نمايشي، مردم مير نوروزي را براي صدور فرمان‌هايش بازخواست نمي‌كردند.<sup>3</sup>  
میر نوروزی چند تن كارگزار برای خود انتخاب می‌كرد تا فرمان‌های او را اجرا كنند. پس از پایان دوره كوتاه حكومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌كردند<ref>بلوكباشی، علی. تهران.</ref>.


رسم مير نوروزي را نخستين بار محمد قزويني در زمرة آئين‌هاي نوروزي در 1323ش به جامعة مطبوعات معرفي كرد و آگاهي‌هاي تاريخي از رواج اين رسم در سده‌هاي 7، 8 و 9 ه ق، و ادامة آن در آغاز سدة 14ش داد.<sup>4</sup> اين رسم تا چندي پيش در برخي مناطق ايران و ميان اقوام كرد كردستان و لر بختياري و مردم اسفراين برپا مي‌گرديد.<sup>5</sup> مثلاً در شهر مهاباد اين آئين به نام «امير بهاري» يا «مير ميرين» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار مي‌شد. امير بهاري كارگزاراني به نام وزير، ميرزا، خنجردار، جلاد، دلقك و فراش داشت كه با او همكاري مي‌كردند، او پس از دورة حكومتش با پول‌هايي كه از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسي جوانان نادار را فراهم مي‌كرد.<sup>6</sup>  
رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره ائین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی كرد و اگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد<ref>قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.</ref>. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق ایران و میان اقوام كرد كردستان و لر بختیاری و مردم اسفراین برپا می‌گردید<ref>بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44. </ref>. مثلاً در شهر مهاباد این ائین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری كارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقك و فراش داشت كه با او همكاری می‌كردند، او پس از دوره حكومتش با پول‌هایی كه از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌كرد<ref>ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.


'''مآخذ:'''
علی بلوکباشی</ref>.


1-     بلوكباشي، علي. '''''نوروز: جشن نوزايي آفرينش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص 41.
'''ماخذ:'''  


2-     بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاريخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعيل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360.  
1-     بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.


3-     بلوكباشي، علي. همانجا.
2-     بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360.  


4-     قزويني، محمد. «مير نوروزي»، '''''يادگار'''''. س اول، ش 3، آبان 1323، ص 13-16.
3-     بلوكباشی، علی. تهران.


5-     بلوكباشي، علي. '''''همان.''''' ص 44.  
4-     قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.


6-     ايوبيان، عبيدالله. «مير نوروزي: مير ميرين»، '''''مجلة دانشكدة ادبيات تبريز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.
5-     بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44.
 
6-     ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.


علی بلوکباشی
علی بلوکباشی

نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۴

میر نوروزی، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز كه در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حكومت برگزیده می‌شد[۱]. حكومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره كارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌كرد[۲].

میر نوروزی چند تن كارگزار برای خود انتخاب می‌كرد تا فرمان‌های او را اجرا كنند. پس از پایان دوره كوتاه حكومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌كردند[۳].

رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره ائین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی كرد و اگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد[۴]. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق ایران و میان اقوام كرد كردستان و لر بختیاری و مردم اسفراین برپا می‌گردید[۵]. مثلاً در شهر مهاباد این ائین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری كارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقك و فراش داشت كه با او همكاری می‌كردند، او پس از دوره حكومتش با پول‌هایی كه از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌كرد[۶].

ماخذ:

1-     بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.

2-     بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360.

3-     بلوكباشی، علی. تهران.

4-     قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.

5-     بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.

6-     ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.

علی بلوکباشی

  1. بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.
  2. بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360
  3. بلوكباشی، علی. تهران.
  4. قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.
  5. بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.
  6. ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112. علی بلوکباشی