پرش به محتوا

شاهنامه تهماسبی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''شاهنامه تهماسبي،''' معروف به شاهنامة هوتون، نسخة خطي مصور از شاهنامة فردوسي كه در كارگاه كتابخانة شاه تهماسب اول صفوي، در تبريز، تدوين شد.<sup>1</sup> زمان آغاز و پايان تدوين اين شاهنامه روشن نيست، ولي در بالاي يكي از صفحات مصور، تاريخ 934 به چشم م...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''شاهنامه تهماسبي،''' معروف به شاهنامة هوتون، نسخة خطي مصور از شاهنامة فردوسي كه در كارگاه كتابخانة شاه تهماسب اول صفوي، در تبريز، تدوين شد.<sup>1</sup>  
شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در [[تبریز]]، تدوین شد<ref name=":0">پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.</ref>.


زمان آغاز و پايان تدوين اين شاهنامه روشن نيست، ولي در بالاي يكي از صفحات مصور، تاريخ 934 به چشم مي‌خورد.<sup>2</sup> احتمالاً دستور كتابت اين شاهنامه در زمان وليعهدي تهماسب ميرزا از جانب پدرش به نام وي صادر شده است.<sup>3</sup> نگارگران برجستة آن دوران از جمله سلطان محمد، مير مصور، آقا ميرك،<sup>4</sup> مير سيد علي، مظفرعلي، دوست محمد و ... در تصويرسازي 258 نگارة اين شاهنامه همكاري داشتند.<sup>5</sup> شاه تهماسب براي شادباش گويي جلوس سلطان مراد سوم عثماني اين شاهنامه را براي او فرستاد (983ق / 1576م) ساليان بعد، رتشيلد آن را در پاريس خريد (   ق / 1903م) سپس به مالكيت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزة مترو پلتين نيويورك هديه شد (   / 1972م)<sup>6</sup> و صفحات باقي مانده اكنون در موزة هنرهاي معاصر تهران و موزه رضا عباسي (انگاره) محفوظ است.<sup>7</sup>  
زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم می‌خورد<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87.</ref>. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.</ref>. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، [[آقا میرک]]<ref>رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.</ref>، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند<ref name=":0" />. شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)<ref>رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.</ref> و صفحات باقی مانده اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.</ref>.


نگاره‌هاي اين نسخه، نشان از هم‌آميزي سنت‌هاي باختري (تبريز) و خاوري (هرات) دارند. خصوصاً نگاره‌هاي منسوب به سلطان محمد كه جهاني رنگارنگ، پر تپش و رمزآميز را تجلي مي‌بخشد و به طرزي استادانه خيال پردازي تركمني و واقع‌گرايي بهزاد را در هم مي‌آميزد.<sup>8</sup>  
نگاره‌های این نسخه، نشان از هم‌آمیزی سنت‌های باختری ([[تبریز]]) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگاره‌های منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی می‌بخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقع‌گرایی بهزاد را در هم می‌آمیزد<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87 و 91.</ref>.


علی بوذری


'''مآخذ:'''
== کتابشناسی ==
 
1-     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 329.
 
2-     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، 1379، ص 87.
 
3-     شريف‌زاده، عبدالمجيد. '''''تاريخ نگارگري در ايران'''''. تهران: حوزة تبليغات اسلامي، 1375، ص 135.
 
4-     رابينسن، ب. و. '''''هنر نگارگري ايران'''''. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1375، ص 53-55.
 
5-     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. همان، ص 329.
 
6-     رابينسن، ب. و. '''''همان'''''. ص 53.
 
7-     شريف‌زاده، عبدالمجيد. '''''همان'''''. ص 87.
 
8-     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. ص 87 و 91.
 
 
علی بوذری

نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۰

شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در تبریز، تدوین شد[۱].

زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم می‌خورد[۲]. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است[۳]. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، آقا میرک[۴]، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند[۱]. شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)[۵] و صفحات باقی مانده اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است[۶].

نگاره‌های این نسخه، نشان از هم‌آمیزی سنت‌های باختری (تبریز) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگاره‌های منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی می‌بخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقع‌گرایی بهزاد را در هم می‌آمیزد[۷].

علی بوذری

کتابشناسی

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.
  2. پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87.
  3. شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.
  4. رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.
  5. رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.
  6. شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.
  7. پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87 و 91.