پرش به محتوا

ابو جعفر خازن: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ابوجعفر خازن'''، محمد بن حسين صاغاني خراساني، رياضي‌دانان برجستة ايراني (درگذشت حدود 360قمري). بيشتر زندگي خود را در ري (نزديك تهران كنوني) گذراند و همانجا درگذشت. براي نخستين بار در تاريخ رياضيات، پاسخ يكي از حالت‌هاي خاص معادلات درجة سوم را...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''ابوجعفر خازن'''، محمد بن حسين صاغاني خراساني، رياضي‌دانان برجستة ايراني (درگذشت حدود 360قمري). بيشتر زندگي خود را در ري (نزديك تهران كنوني) گذراند و همانجا درگذشت. براي نخستين بار در تاريخ رياضيات، پاسخ يكي از حالت‌هاي خاص معادلات درجة سوم را كه در ميان رياضي‌دانان به معادلة ماهاني* مشهور بود () با استفاده از نقطة تلاقي دو قطع مخروطي به دست آورد. در يكي از آثار مهم خود، معادلات سيالة درجة دوم و چهارم (به صورت ،  يا ) را بررسي و ثابت كرد كه مجموع مربعات دو عدد فرد هيچگاه مربع كامل نخواهد بود.<sup>(1و2)</sup> فرانتس ووپكه (محقق آلماني تاريخ رياضيات) اين اثر را در 1861 ميلادي به زبان فرانسه كرد.<sup>(3)</sup> رساله‌اي نيز دربارة درج دو واسطة هندسي ميان دو مقدار معلوم نوشت كه كارادُوُ در 1898م و كُهل در 1923م دربارة آن به تحقيق پرداخته‌اند.<sup>(1و2)</sup>  
'''ابوجعفر خازن'''، محمد بن حسین صاغانی خراسانی، ریاضی‌دانان برجسته ایرانی (درگذشت حدود 360قمری). بیشتر زندگی خود را در ری (نزدیک تهران کنونی) گذراند و همانجا درگذشت. برای نخستین بار در تاریخ ریاضیات، پاسخ یکی از حالت‌های خاص معادلات درجه سوم را که در میان ریاضی‌دانان به معادله ماهانی* مشهور بود () با استفاده از نقطه تلاقی دو قطع مخروطی به دست آورد. در یکی از آثار مهم خود، معادلات سیاله درجه دوم و چهارم (به صورت ،  یا ) را بررسی و ثابت کرد که مجموع مربعات دو عدد فرد هیچگاه مربع کامل نخواهد بود.<sup>(1و2)</sup> فرانتس ووپکه (محقق آلمانی تاریخ ریاضیات) این اثر را در 1861 میلادی به زبان فرانسه کرد.<sup>(3)</sup> رساله‌ای نیز درباره درج دو واسطه هندسی میان دو مقدار معلوم نوشت که کارادُوُ در 1898م و کُهل در 1923م درباره آن به تحقیق پرداخته‌اند.<sup>(1و2)</sup>  


'''مآخذ:'''  
'''مآخذ:'''  


1-     كرامتي، يونس. '''كارنامة ايرانيان'''. تهران: 1380، ص 72-74.  
1-     کرامتی، یونس. '''کارنامه ایرانیان'''. تهران: 1380، ص 72-74.  


2-     قرباني، ابوالقاسم. '''زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي'''. تهران، 1365ش، صص 63-68.
2-     قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران، 1365ش، صص 63-68.


3-             Woepcke, F., “Traduction d’un fragment anonyme sur la formation des triangles … ”, Atti dell’Accademia Pontificia de Nuovi Lincei, 1858/1859, Vol. XII; (230-275).
3-             Woepcke, F., “Traduction d’un fragment anonyme sur la formation des triangles … ”, Atti dell’Accademia Pontificia de Nuovi Lincei, 1858/1859, Vol. XII; (230-275).

نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۷

ابوجعفر خازن، محمد بن حسین صاغانی خراسانی، ریاضی‌دانان برجسته ایرانی (درگذشت حدود 360قمری). بیشتر زندگی خود را در ری (نزدیک تهران کنونی) گذراند و همانجا درگذشت. برای نخستین بار در تاریخ ریاضیات، پاسخ یکی از حالت‌های خاص معادلات درجه سوم را که در میان ریاضی‌دانان به معادله ماهانی* مشهور بود () با استفاده از نقطه تلاقی دو قطع مخروطی به دست آورد. در یکی از آثار مهم خود، معادلات سیاله درجه دوم و چهارم (به صورت ،  یا ) را بررسی و ثابت کرد که مجموع مربعات دو عدد فرد هیچگاه مربع کامل نخواهد بود.(1و2) فرانتس ووپکه (محقق آلمانی تاریخ ریاضیات) این اثر را در 1861 میلادی به زبان فرانسه کرد.(3) رساله‌ای نیز درباره درج دو واسطه هندسی میان دو مقدار معلوم نوشت که کارادُوُ در 1898م و کُهل در 1923م درباره آن به تحقیق پرداخته‌اند.(1و2)

مآخذ:

1-     کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 72-74.

2-     قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران، 1365ش، صص 63-68.

3-             Woepcke, F., “Traduction d’un fragment anonyme sur la formation des triangles … ”, Atti dell’Accademia Pontificia de Nuovi Lincei, 1858/1859, Vol. XII; (230-275).


یونس کرامتی