اسماعیل آشتیانی

آشتیانی، اسماعیل (1271/ 1349ش ـ / 19) نقاش، شاعر، ادیب.

او در خانواده‌ای روحانی و در تهران به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در دارالفنون گذراند و پس از آن مدرسه صنایع مستظرفه رفت. در این مدرسه زیر نظر کمال‌الملک^*، به آموختن نقاشی مشغول شد. در 1333ق موفق به دریافت دیپلم شد. کمال‌الملک که در آن زمان ریاست مدرسه صنایع مستظرفه را بر عهده داشت ابتدا او را به معلمی مدرسه و سپس به معاونت خویش برگزید. بعد از کناره‌گیری کمال‌الملک از سمت سرپرستی مدرسه منحل شد ولی دوباره در 1307ش بازگشایی شد و آشتیانی به ریاست مدرسه منصوب شد. در 1309ش عازم اروپا شد تا با سبک‌های نقاشی اروپایی آشنا شود. پس از بازگشت از اروپا در مدارس دارالفنون و دانشکده ادبیات و دانش‌سرای عالی و دانشکده فنی، نقاشی تدریس کرد. در 1324ش به کمک عده‌ای از هنرمندان، انجمن هنرمندان ایران بنیان گذارد و به ریاست آن برگزیده شد. در 1318ش هنرستان کمال‌الملک را تأسیس کرد. در 1325ش، از طرف وزارت فرهنگ، به دریافت نشان و مدال درجه اول هنر، نایل شد؛ و شورای عالی فرهنگ به او درجه دکترای افتخاری داد. در 1326ش به استادی دانشگاه فنی برگزیده شد. او پس از عمری خدمت و هنر آفرینی، در 10 اردیبهشت 1349ش، در تهران بدرود حیات گفت.

او نقاشی برجسته بود و در نویسندگی و شاعری، دستی توانا داشت. در نقاشی پیرو کمال‌الملک بود و به شیوه طبیعت‌گرایی گرایش داشت.

تابلوهای او بالغ بر صد عدد است که در مجموعه‌هایی چون، کتابخانه مجلس ملّی، موزه‌ها، مجموعه‌های خصوصی و مجموعه خانوادگی نگهداری می‌شود.

از جمله آثار او: بهلول در خواب؛ پرندگان تیر خورده.

تلخیص‌کننده: علی بوذری