پرش به محتوا

دوتار: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵: خط ۵:
دوتار از یك كاسه‌ی طنینی به شكل نیمه گلابی كه روی دهانه‌ی آن صفحه‌ی چوبی قرار می‌گیرد، دسته‌ای بلند، دستان‌ها، دوگوشی، دو وتر، خرك و سیم‌گیر ساخته می‌شود. تعداد دستان‌های دوتار در مناطق مختلف متفاوت است. دوتارهای شرق خراسان 8 تا 18، در دوتارهای شمال خراسان 11 تا 12، دوتارهای تركمنی 13، در دوتار كتول 11 و دوتار شرق مازندران 5 تا 8 دستان دارد. تنبور كرمانشاهان نیز دارای 13 تا 14 دستان است. سازهای خانواده‌ی دوتار را بدون مضراب و با انگشت‌های دست می‌نوازند. در قدیم، جنس وترها از ابریشم‌، زه، موی دُم است، سیم فلزی بود و امروزه عموماً سیم فلزی است دوتار را در موارد مختلف به كار می‌برند. مثلاً تنبور كرمانشاهان و دوتار شرق را بیشتر در تجمعات عرفانی و مجالس ذكر می‌‌نوازند، از این رو از حرمت و احترام ویژه‌ای برخوردارند. دوتار شمال خراسان، تركمن حمرا، منطقه‌ی كتول و شرق مازندران را بیشتر در مجالس عروسی و شادمانی بكار می‌بند<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی بدست آمده است.</ref><ref>درویشی، محمدرضا.  '''''دایره‌المعارف سازهای ایران'''''،  جلد اول</ref>.   
دوتار از یك كاسه‌ی طنینی به شكل نیمه گلابی كه روی دهانه‌ی آن صفحه‌ی چوبی قرار می‌گیرد، دسته‌ای بلند، دستان‌ها، دوگوشی، دو وتر، خرك و سیم‌گیر ساخته می‌شود. تعداد دستان‌های دوتار در مناطق مختلف متفاوت است. دوتارهای شرق خراسان 8 تا 18، در دوتارهای شمال خراسان 11 تا 12، دوتارهای تركمنی 13، در دوتار كتول 11 و دوتار شرق مازندران 5 تا 8 دستان دارد. تنبور كرمانشاهان نیز دارای 13 تا 14 دستان است. سازهای خانواده‌ی دوتار را بدون مضراب و با انگشت‌های دست می‌نوازند. در قدیم، جنس وترها از ابریشم‌، زه، موی دُم است، سیم فلزی بود و امروزه عموماً سیم فلزی است دوتار را در موارد مختلف به كار می‌برند. مثلاً تنبور كرمانشاهان و دوتار شرق را بیشتر در تجمعات عرفانی و مجالس ذكر می‌‌نوازند، از این رو از حرمت و احترام ویژه‌ای برخوردارند. دوتار شمال خراسان، تركمن حمرا، منطقه‌ی كتول و شرق مازندران را بیشتر در مجالس عروسی و شادمانی بكار می‌بند<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی بدست آمده است.</ref><ref>درویشی، محمدرضا.  '''''دایره‌المعارف سازهای ایران'''''،  جلد اول</ref>.   


نیز نگاه کنید به
== نیز نگاه کنید به ==
 


* [[تار]]


* [[موسیقی مازندران]]


== ''مآخذ'' ==
== ''مآخذ'' ==
<references />
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران
== نویسنده مقاله ==
محمدرضا درویشی

نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۸

دوتار، سازی از خانواده سازه‌های زه صدا*ی زخمه‌ای كه در برخی از مناطق ایران با نام‌های مختلفی شناخته می‌شود.

این ساز در مناطق شرق و شمال خراسان، منطقه‌ی كتول در استان گلستان و مناطق شرقی مازندران با نام دوتار، در منطقه‌ی تركمنی در استان گلستان به نام تا مدیره، توت تار یا دوتار و در كرمانشاه شمالی لرستان با نام تنبور مشهور است. در خراسان قدیم نیز این ساز را تنبور می‌نامیدند.

دوتار از یك كاسه‌ی طنینی به شكل نیمه گلابی كه روی دهانه‌ی آن صفحه‌ی چوبی قرار می‌گیرد، دسته‌ای بلند، دستان‌ها، دوگوشی، دو وتر، خرك و سیم‌گیر ساخته می‌شود. تعداد دستان‌های دوتار در مناطق مختلف متفاوت است. دوتارهای شرق خراسان 8 تا 18، در دوتارهای شمال خراسان 11 تا 12، دوتارهای تركمنی 13، در دوتار كتول 11 و دوتار شرق مازندران 5 تا 8 دستان دارد. تنبور كرمانشاهان نیز دارای 13 تا 14 دستان است. سازهای خانواده‌ی دوتار را بدون مضراب و با انگشت‌های دست می‌نوازند. در قدیم، جنس وترها از ابریشم‌، زه، موی دُم است، سیم فلزی بود و امروزه عموماً سیم فلزی است دوتار را در موارد مختلف به كار می‌برند. مثلاً تنبور كرمانشاهان و دوتار شرق را بیشتر در تجمعات عرفانی و مجالس ذكر می‌‌نوازند، از این رو از حرمت و احترام ویژه‌ای برخوردارند. دوتار شمال خراسان، تركمن حمرا، منطقه‌ی كتول و شرق مازندران را بیشتر در مجالس عروسی و شادمانی بكار می‌بند[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی بدست آمده است.
  2. درویشی، محمدرضا. دایره‌المعارف سازهای ایران،  جلد اول

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی