اعدام

اِعْدام، در لغت، به معنی نیست‌گردانیدن است و در اصطلاح فلسفه و کلام، نابودشدن جهان، یعنی ماسوی الله، به‌صورت نیست‌شدن محض یا پراکنده‌شدن اجزای موجودات است. فلاسفه نیست‌شدن جهان را ناممکن می‌دانند و بر آن‌اند که عقول مجرده، نفوس ناطقه، اجسام فلکی و ماده عنصری نابود نخواهد شد. امّا متکلّمان نیست‌شدن تمام اجزای عالم را ذاتاً جایز می‌شمرند و آن را امکان‌پذیر می‌دانند، منتهی بعضی مثل اکثر معتزله به نظریه «افناء» یعنی نابودی کامل جهان معتقدند و بعضی مثل اکثر امامیه به نظریه «تخریب» یعنی پراکنده شدن اجزای موجودات جهان معتقدند. در اصطلاح حقوق جزایی، اعدام عبارت از سلب حیات شخص در پی صدور حکم قضایی برای مجازات بزهکاران معین است. برابر مبانی حقوق بشر جهانی، همه کس «حق زندگی» [1]دارد؛ و لذا سلب این حق به هر صورت ولو به شکل «اعدام قانونی» برابر قوانین داخلی، یک مجازات غیرانسانی‌ست، امّا در نظام حقوقی اسلام، مجازات اعدام برای بزه‌های خاص تعیین شده است.

پاورقی

[1]. Right to Life، ماده سوم اعلامیـه جهانی حقوق بشر

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

سید حسن امین