بقال بازی

بقال بازی، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83433821/

بقال بازی، نمایشی است سنتی. در عصر ناصری و بیشتر در دربار شاهان قاجار، بصورت مضحکه و تقلید که شخصیت اصلی آن یک بقال پولدار و مسخره بوده، اجرا می‌گردید. کریم بقال لوده‌ای حقیقت بین و حقگو و در زیر جامه‌ لودگی، صاحب منصبان، وزیران، مفت‌شان را یک به یک رسوا می‌کند؛ و مسایلی که مردم خود نمی‌توانند بر زبان بیاورند، توسط این شخصیت، بدون ترس و پروا در قالبی طنز و مضحکه بر زبان آورده می‌شد.

کریم شیره‌ای دلقک مشهور در بار ناصرالدین شاه، با همکاری چند وردست این نمایش را در حضور شاه براه انداخت.

در این اجرا خود نقش «بقال» را بازی و مسخره‌های وردستش با نام‌های نمایشی «چوردکی»، «ریشکی»، «ماستی» و «پسیکی» به ایفای نقش پرداختند.

میرزا آقا تبریزی اولین نمایشنامه‌نویس به زبان فارسی، این نمایش را: «شرحی از بدبختی اهالی ایران ... در لباس قصه و طرز تیاتر فرنگیان (یا بقال بازی در حضور)» می‌داند.

در قسمتی از نمایش بقال بازی چوردکی (چوراکی) با اشاره به ظرف ماست از کریم بقال می‌ترسد که این چیست؟ و وقتی کریم در جواب می‌گوید: مگر چشم نداری ببینی، جواب می‌دهد.

آدم از سال گرانی در آمده چطور می‌بیند، به مرگ تو از پارسال آنقدر گرسنه مانده‌ام که باد هر دو گوش‌هایم را گرفته است.

نیز نگاه کنید به

• پیش پرده

منبع اصلی

دانشنامه ایران

پیوند به بیرون

کریمی زنجانی اصل، محمد(1398)، دانشنامه فرهنگ مردم ایران، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از https://www.cgie.org.ir/fa/article/239359/

بقال بازی، دانشنامه جهان اسلام، قابل بازیابی از https://rch.ac.ir/article/Details/6930

بقال بازی، کمدی مردمی با بن مایه‌های نقد اجتماعی، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83433821/

متینی، جلال، نمایشنامه«بقال بازی در حضور»، برگرفته از ایران نامک، قابل بازیابی از https://www.irannamag.com/article/

بقال بازی، تبیان، قابل بازیابی از https://article.tebyan.net/185483/

نویسنده مقاله

محمود عزیزی