شیخ مفید: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''شیخ مفید'''، محدث و فقیه شیعی (336-413)،<ref name=":0">گرجی، ابوالقاسم. '''''تاریخ فقه و فقها.''''' تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص143.</ref> محمد بن محمد بن نعمان عكبری بغدادی ملقب به «ابن المعلم» معروف به شیخ مفید<ref name=":1">عاملی، جعفر مرتضی. '''''شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه'''''. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص11.</ref>. در یازدهم ذی القعده سال 336 در روستایی به نام عكبری در ده فرسنگی بغداد به دنیا آمد<ref name=":1" />. به دلیل حاضر جوابی، و قدرتش در نقض استدلال طرف مباحثه اش، قاضی عبدالجبار معتزلی، به شیخ مفید معروف شد<ref>مدرس، محمدعلی'''''. ریحانۀالادب'''''. تبریز: چاپخانۀ شفق، چ2، ج5، ص161 و 162.</ref>. نزد پدرش به آموختن قرآن و مقدمات پرداخت و به همراه او به بغداد رفت و نزد استادان علوم متداول عصر خویش را فرا گرفت<ref name=":0" />. مؤلف كتاب اعیان الشیعه 56 تن از این بزرگان را معرفی میكند، از آن جمله شیخ صدوق، (وفات381)، ابن جنید اسكافی (وفات 381)، ابن قولویه (وفات 363)، محمد بن عمران مرزبانی (وفات 384) میباشند<ref name=":0" />. | '''شیخ مفید'''، محدث و فقیه شیعی (336-413)،<ref name=":0">گرجی، ابوالقاسم. '''''تاریخ فقه و فقها.''''' تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص143.</ref> محمد بن محمد بن نعمان عكبری بغدادی ملقب به «ابن المعلم» معروف به شیخ مفید<ref name=":1">عاملی، جعفر مرتضی. '''''شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه'''''. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص11.</ref>. در یازدهم ذی القعده سال 336 در روستایی به نام عكبری در ده فرسنگی بغداد به دنیا آمد<ref name=":1" />. به دلیل حاضر جوابی، و قدرتش در نقض استدلال طرف مباحثه اش، قاضی عبدالجبار معتزلی، به شیخ مفید معروف شد<ref>مدرس، محمدعلی'''''. ریحانۀالادب'''''. تبریز: چاپخانۀ شفق، چ2، ج5، ص161 و 162.</ref>. نزد پدرش به آموختن قرآن و مقدمات پرداخت و به همراه او به بغداد رفت و نزد استادان علوم متداول عصر خویش را فرا گرفت<ref name=":0" />. مؤلف كتاب اعیان الشیعه 56 تن از این بزرگان را معرفی میكند، از آن جمله شیخ صدوق، (وفات381)، ابن جنید اسكافی (وفات 381)، ابن قولویه (وفات 363)، محمد بن عمران مرزبانی (وفات 384) میباشند<ref name=":0" />. | ||
شیخ مفید همچنین شاگردان بسیاری تربیت نمود از آن جمله سیدمرتضی (وفات 436)، سیدرضی (406)، شیخ طوسی (وفات 460) و نجاشی (وفات450)<ref name=":0" />. آثار شیخ متكی به استدلالات علمی، روح عقل و اندیشه كه از ویژگیهای شخصی وی بوده است<ref>عاملی، جعفر مرتضی. '''''شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه'''''. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص 65.</ref>. او را صاحب حدود دویست اثر ذكر كردهاند از آن جمله | شیخ مفید همچنین شاگردان بسیاری تربیت نمود از آن جمله سیدمرتضی (وفات 436)، سیدرضی (406)، شیخ طوسی (وفات 460) و نجاشی (وفات450)<ref name=":0" />. آثار شیخ متكی به استدلالات علمی، روح عقل و اندیشه كه از ویژگیهای شخصی وی بوده است<ref>عاملی، جعفر مرتضی. '''''شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه'''''. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص 65.</ref>. او را صاحب حدود دویست اثر ذكر كردهاند از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
نیز نگاه کنید به | 1- الارشاد فی معرفۀ حجج الله علی العباد (نخستین و دقیق ترین كتاب در شرح حال ائمه اطهار)؛ | ||
2- المقنعه، (در ابواب فقه، و قدیم ترین متون فقهی شیعه)؛ | |||
3- العیون و المحاسن، (مناظره شیخ با مخالفین<ref>گرجی، ابوالقاسم. '''''تاریخ فقه و فقها.''''' تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص143-144.</ref>). | |||
قبل از شیخ فقه در بین علمای شیعه، به صورت كنونی رایج نبود و احادیث فقهی منقول از ائمۀاطهار، با نقل سلسلۀ سند عیناً در كتاب درج میشد و فقها هیچگونه تصرفی در متن حدیث نمیكردند كه این امر مانعی در مسیر تكامل علوم اندیشمندان بود و با ظهور شیخ این مانع برطرف شد<ref>گرجی، ابوالقاسم. '''''تاریخ فقه و فقها.''''' تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص144-145.</ref>. در آن عصر آراء فقهی و كلامی مطرح و با یكدیگر تطبیق داده میشد و هر صاحب رأی برای اقناع طرف مقابل دلیل و برهان اقامه میكرد و شیخ در این عرصه با تكیه بر مبانی استوار شیعه، كتاب ارزشمندی به نام «الاعلام فیما اتفقت الامامیۀ علیه من الاحكام» را تألیف كرد<ref>گرجی، ابوالقاسم. '''''تاریخ فقه و فقها.''''' تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص146.</ref>. شیخ شب جمعه، سوم ماه مبارك رمضان 413ق، در سن هفتاد و شش یا هفت سالگی در بغداد وفات یافت<ref>مدرس، محمدعلی'''''. ریحانۀالادب'''''. تبریز: چاپخانۀ شفق، چ2، ج5، ص. 346.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[شیخ طبرسی]] | |||
* [[شیخ طوسی]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
آیت الله معظمی گودرزی | |||
نسخهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶
شیخ مفید، محدث و فقیه شیعی (336-413)،[۱] محمد بن محمد بن نعمان عكبری بغدادی ملقب به «ابن المعلم» معروف به شیخ مفید[۲]. در یازدهم ذی القعده سال 336 در روستایی به نام عكبری در ده فرسنگی بغداد به دنیا آمد[۲]. به دلیل حاضر جوابی، و قدرتش در نقض استدلال طرف مباحثه اش، قاضی عبدالجبار معتزلی، به شیخ مفید معروف شد[۳]. نزد پدرش به آموختن قرآن و مقدمات پرداخت و به همراه او به بغداد رفت و نزد استادان علوم متداول عصر خویش را فرا گرفت[۱]. مؤلف كتاب اعیان الشیعه 56 تن از این بزرگان را معرفی میكند، از آن جمله شیخ صدوق، (وفات381)، ابن جنید اسكافی (وفات 381)، ابن قولویه (وفات 363)، محمد بن عمران مرزبانی (وفات 384) میباشند[۱].
شیخ مفید همچنین شاگردان بسیاری تربیت نمود از آن جمله سیدمرتضی (وفات 436)، سیدرضی (406)، شیخ طوسی (وفات 460) و نجاشی (وفات450)[۱]. آثار شیخ متكی به استدلالات علمی، روح عقل و اندیشه كه از ویژگیهای شخصی وی بوده است[۴]. او را صاحب حدود دویست اثر ذكر كردهاند از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- الارشاد فی معرفۀ حجج الله علی العباد (نخستین و دقیق ترین كتاب در شرح حال ائمه اطهار)؛
2- المقنعه، (در ابواب فقه، و قدیم ترین متون فقهی شیعه)؛
3- العیون و المحاسن، (مناظره شیخ با مخالفین[۵]).
قبل از شیخ فقه در بین علمای شیعه، به صورت كنونی رایج نبود و احادیث فقهی منقول از ائمۀاطهار، با نقل سلسلۀ سند عیناً در كتاب درج میشد و فقها هیچگونه تصرفی در متن حدیث نمیكردند كه این امر مانعی در مسیر تكامل علوم اندیشمندان بود و با ظهور شیخ این مانع برطرف شد[۶]. در آن عصر آراء فقهی و كلامی مطرح و با یكدیگر تطبیق داده میشد و هر صاحب رأی برای اقناع طرف مقابل دلیل و برهان اقامه میكرد و شیخ در این عرصه با تكیه بر مبانی استوار شیعه، كتاب ارزشمندی به نام «الاعلام فیما اتفقت الامامیۀ علیه من الاحكام» را تألیف كرد[۷]. شیخ شب جمعه، سوم ماه مبارك رمضان 413ق، در سن هفتاد و شش یا هفت سالگی در بغداد وفات یافت[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ گرجی، ابوالقاسم. تاریخ فقه و فقها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص143.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ عاملی، جعفر مرتضی. شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص11.
- ↑ مدرس، محمدعلی. ریحانۀالادب. تبریز: چاپخانۀ شفق، چ2، ج5، ص161 و 162.
- ↑ عاملی، جعفر مرتضی. شیخ مفید پرچم دار آزادی و اندیشه. قم: مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص 65.
- ↑ گرجی، ابوالقاسم. تاریخ فقه و فقها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص143-144.
- ↑ گرجی، ابوالقاسم. تاریخ فقه و فقها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص144-145.
- ↑ گرجی، ابوالقاسم. تاریخ فقه و فقها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاه، (سمت)، 1379، ص146.
- ↑ مدرس، محمدعلی. ریحانۀالادب. تبریز: چاپخانۀ شفق، چ2، ج5، ص. 346.
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
آیت الله معظمی گودرزی