آسوریان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹

اسوریان، از گروه‌های قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند.

جمعیت اسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زده‌اند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی میکنند. اسوریان ایران تا پیش از انقلاب بین 70.000 تا 90.000 نفر بوده‌اند^[۱].

اسوریان ایران بیشتر در مناطق تهران، ارومیه اهواز، باختران، همدان، قزوین، اصفهان، تبریز و سلماس پراکنده‌اند. اسوریان در مناطق کوهستانی عراق و ترکیه نیز سکونت دارند^[۲].

اسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی ان‌ها را از نسل اشوریان کهن و برخی ان‌ها را از قوم سریانی میدانند. اسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، اسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، اسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و اسوریان یهودی ارامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست^[۳].

زبان اسوریان از خانواده زبان‌های سامی (حامی ـ سامی) است و به ارامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است^[۴].

زبان اسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف دریاچه اورمیه است. در 1256ق / 1840م هیأت‌های تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیت‌های فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در ان‌جا تأسیس کردند. از ان پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید امد^[۵].

اسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشته‌اند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهاده‌اند. بیش‌تر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و اسوریها اشاره کرده‌اند در کشاکش‌های 1257ق / 1841م اسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 اسوری کشته شد^[۶].

در جنگ جهانی اول اسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت اسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که ان را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن اسوریان دانست و دولت خودمختار ان‌ها را در ان سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای اسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت اسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند^[۷]. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و ازادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز اسوریها نماینده دارند^[۸].

نیز نگاه کنید

مآخذ

↑ دایرهالمعارف بزرگ شوروی.
↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16, 17.
↑ فیلد، هنری. مردم‌شناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 59؛ Tsereteli, Ibid. P. 16, 17, 23.
↑ Americana, ذیل زبان‌های ارامی و سامی; Tsereteli, Ibid. P. 16.
↑ Tsereteli, Ibid. P. 18.
↑ Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.
↑ امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.
↑ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مسعود جلالی مقدم

تلخیص از مقاله اسوریان دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. تألیف مسعود جلالی مقدم

تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی

[1] دایرهالمعارف بزرگ شوروی.

[2] Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16, 17.

[3] فیلد، هنری. مردم‌شناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 59؛ Tsereteli, Ibid. P. 16, 17, 23.

[4] Americana, ذیل زبان‌های ارامی و سامی; Tsereteli, Ibid. P. 16.

[5] Tsereteli, Ibid. P. 18.

[6] Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.

[7] امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.

[8] قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱۷: / خط ۱۷: @@
 در جنگ جهانی اول اسوریان با روس‌ها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت اسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که ان را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن اسوریان دانست و دولت خودمختار ان‌ها را در ان سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای اسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت اسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند<ref>امیره، منشی، س. '''''حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا'''''. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی'''''. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسینی، بانیپال. '''''قتل عام اشوریان'''''. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.</ref>. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اسوریها همچون دیگر اقلیت‌های اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و ازادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز اسوریها نماینده دارند<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 13.</ref>.
-== مآخذ ==
@@ خط ۲۴: / خط ۲۳: @@
+== مآخذ ==
+<references />
 == منبع اصلی ==
-دانشنامه ایران
+سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
 == نویسنده مقاله ==
 مسعود جلالی مقدم
 تلخیص از مقاله اسوریان ''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی.'' تألیف مسعود جلالی مقدم
 تلخیص‌کننده: معصومه ابراهیمی