انانیت

انانیت، اصطلاحی عرفانی و اخلاقی. انانیت در اخلاق به معنای خودخواهی و خودپسندی است و از رذائل اخلاقی شمرده می‌شود. چنانکه گفته‌اند «ان کس که از خود خشنود باشد، شماتت کنندگان خود را فزون کرده است». در نظر عارفان و متصوفه انانیت ان است که بنده امور و اشیاء را به خود نسبت دهد. فی المثل بگوید: نفس من، روح من، قلب من و دست من، در حالی که مالک حقیقی خداست و انانیت هم که اظهار «انا الله» و «انا الحق» (= من خدا هستم/ من حق هستم) کردن است سزاوار اوست، زیرا که در واقع غیر او دیاری نیست. در فلسفه شیخ اشراق، انانیت به معنای شخصیت، نفس، هویت و پرتوهای نور الهی است که بر جهان مخلوق تابیده است.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

امیرحسین ساکت اف