آقا بزرگ طهرانی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۱

آقا بزرگ طهرانی، محمد محسن بن علی (1293-1389ق /1876- 1969م)، یکی از بزرگ‌ترین و معروف‌ترین کتابشناسان شیعی و ایرانی. در تهران به دنیا آمد. پدر و پدربزرگش از روحانیون این شهر بودند. جد بزرگش، حاج‌محسن، بازرگان بود و به یاری منوچهرخان معتمدالدوله گرجی، نخستین چاپخانه ایران را بنیان نهاده بود^[۱]^[۲]^[۳].

آقا بزرگ مقدمات را در مدارس دینی دانگی، پامنار و فخریه (مروی) تهران خواند و سطح را نزد استادان فن این شهر فرا گرفت و در کنار تحصیل، به مطالعاتی گسترده در تاریخ، ادبیات، و رجال حدیث پرداخت^[۱]^[۳].

در 1329ق/1911م آقا بزرگ به کاظمین رفت و به منظور تدوین بزرگ‌ترین کتاب‌شناسی شیعی، یعنی الذریعه الی تصانیف‌ الشیعه به تحقیق و تتبع پرداخت^[۴]^[۵]^[۳]. وی در خلال سال‌های متمادی تحقیق، مجموعه‌ای از آثار نفیس را گرد آورده بود که در زمان حیات خود، این کتابخانه ارزشمند را وقف دانشجویان علوم دینی در نجف کرد^[۶].

آثار وی عبارتند از:

الذریعه الی تصانیف‌الشیعه (26جلد)؛
طبقات اعلام الشیعه (11 جزء،1373ق-1372ش)؛
مصفی المقال فی مصنفی علم الرجال (تهران،1337ش)؛
المشیخه (نجف، 1356ق)؛
هدیه الرازی الی المجدد الشیرازی (کربلا، 1383ق)؛
النقداللطیف فی نفی التحریف عن القرآن‌الشریف (خطی)؛
توضیح‌ الرشاد فی تاریخ حصرالاجتهاد (قم، 1401ق)؛
تنفیذ قول‌العوام بقدم‌الکلام (خطی)؛
ذیل المشیخه (نجف، 1355ق)؛
ضیاء المفازات فی طریق مشایخ الاجازات (خطی)؛
اجازات ‌الروایه و الوراثه فی القرون الاخیره الثلاثه (خطی)؛
حیات شیخ طوسی (نجف، 1376ق)؛ و
مستدرک کشف‌الظنون یا ذیل کشف‌الظنون (تهران، 1378ق)^[۷].

آقا بزرگ پس از بیماری طولانی در نجف اشرف در گذشت و بر طبق وصیتش،در کتابخانه خود به خاک سپرده شد^[۸]^[۹].

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 55، 56.
↑ حکیمی، محمدرضا. شیخ آقا بزرگ طهرانی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 3-4.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ ^۳٫۲ منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، آینده. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359، 247-249.
↑ آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 59-60.
↑ حکیمی، محمدرضا. شیخ آقا بزرگ طهرانی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 6-7.
↑ خلیلی، جعفر. موسوعه العتبات المقدسه. بغداد: دارالتعارف، 1967م، 7 (2) / 261-262.
↑ مشار، خانبابا، فهرست کتاب‌های چاپی عربی. تهران: چاپخانه رنگین،1344.
↑ آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 64.
↑ منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، آینده. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359،ص.249 -250.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 55، 56.

[2] حکیمی، محمدرضا. شیخ آقا بزرگ طهرانی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 3-4.

[:1-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ ^۳٫۲ منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، آینده. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359، 247-249.

[4] آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 59-60.

[5] حکیمی، محمدرضا. شیخ آقا بزرگ طهرانی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 6-7.

[6] خلیلی، جعفر. موسوعه العتبات المقدسه. بغداد: دارالتعارف، 1967م، 7 (2) / 261-262.

[7] مشار، خانبابا، فهرست کتاب‌های چاپی عربی. تهران: چاپخانه رنگین،1344.

[8] آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. تاریخ حصرالاجتهاد. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 64.

[9] منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، آینده. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359،ص.249 -250.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آقا بزرگ طهراني'''، محمد محسن بن علي (1293-1389ق /1876- 1969م)، يكي از بزرگ‌ترين و معروف‌ترين كتابشناسان شيعي و ايراني. در تهران به دنيا آمد. پدر و پدربزرگش از روحانيون اين شهر بودند. جد بزرگش، حاج‌محسن، بازرگان بود و به ياري منوچهرخان معتمدالدولة گرجي، نخستين چاپخانة ايران را بنيان نهاده بود.<sup>1</sup>
+'''آقا بزرگ طهرانی'''، محمد محسن بن علی (1293-1389ق /1876- 1969م)، یکی از بزرگ‌ترین و معروف‌ترین کتابشناسان شیعی و ایرانی. در تهران به دنیا آمد. پدر و پدربزرگش از روحانیون این شهر بودند. جد بزرگش، حاج‌محسن، بازرگان بود و به یاری منوچهرخان معتمدالدوله گرجی، نخستین چاپخانه ایران را بنیان نهاده بود<ref name=":0">آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. '''''تاریخ حصرالاجتهاد'''''. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 55، 56.</ref><ref>حکیمی، محمدرضا. '''''شیخ آقا بزرگ طهرانی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 3-4.</ref><ref name=":1">منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، '''''آینده'''''. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359، 247-249.</ref>.
-آقا بزرگ مقدمات را در مدارس ديني دانگي، پامنار و فخريه (مروي) تهران خواند و سطح  را  نزد استادان فن اين شهر فرا گرفت و در كنار تحصيل، به مطالعاتي گسترده در تاريخ، ادبيات، و رجال حديث پرداخت.<sup>2</sup>
+آقا بزرگ مقدمات را در مدارس دینی دانگی، پامنار و فخریه (مروی) تهران خواند و سطح  را  نزد استادان فن این شهر فرا گرفت و در کنار تحصیل، به مطالعاتی گسترده در تاریخ، ادبیات، و رجال حدیث پرداخت<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
-در 1329ق/1911م آقا بزرگ به كاظمين رفت و به منظور تدوين بزرگ‌ترين كتاب‌شناسي شيعي، يعني الذريعة الي تصانيف‌ الشيعة به تحقيق و تتبع پرداخت.<sup>3</sup>
+در 1329ق/1911م آقا بزرگ به کاظمین رفت و به منظور تدوین بزرگ‌ترین کتاب‌شناسی شیعی، یعنی الذریعه الی تصانیف‌ الشیعه به تحقیق و تتبع پرداخت<ref>آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. '''''تاریخ حصرالاجتهاد'''''. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 59-60.</ref><ref>حکیمی، محمدرضا. '''''شیخ آقا بزرگ طهرانی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، [بی‌تا]، ص 6-7.</ref><ref name=":1" />. وی در خلال سال‌های متمادی تحقیق، مجموعه‌ای از آثار نفیس را گرد آورده بود که در زمان حیات خود، این کتابخانه ارزشمند را وقف دانشجویان علوم دینی در نجف کرد<ref>خلیلی، جعفر. '''''موسوعه العتبات المقدسه'''''. بغداد: دارالتعارف، 1967م، 7 (2) / 261-262.</ref>.
-وي در خلال سال‌هاي متمادي تحقيق، مجموعه‌اي از آثار نفيس را گرد آورده بود كه در زمان حيات خود، اين كتابخانة ارزشمند را وقف دانشجويان علوم ديني در نجف كرد.<sup>4</sup>
+آثار وی عبارتند از:
-آثار وي عبارتند از: 1) الذريعة الي تصانيف‌الشيعة (26جلد)؛ 2) طبقات اعلام الشيعة (11 جزء،1373ق-1372ش)؛ 3) مصفي المقال في مصنفي علم الرجال (تهران،1337ش)؛ 4)المشيخة (نجف، 1356ق)؛ 5) هدية الرازي الي المجدد الشيرازي (كربلا، 1383ق)؛ 6) النقداللطيف في نفي التحريف عن القرآن‌الشريف (خطي)؛ 7) توضيح‌ الرشاد في تاريخ حصرالاجتهاد (قم، 1401ق)؛ 8) تنفيذ قول‌العوام بقدم‌الكلام (خطي)؛ 9) ذيل المشيخة (نجف، 1355ق)؛  10)ضياء المفازات في طريق مشايخ الاجازات (خطي)؛  11) اجازات ‌الرواية و الوراثة في القرون الاخيرة الثلاثة (خطي)؛ 12)حيات شيخ طوسي (نجف، 1376ق)؛ و 13) مستدرك كشف‌الظنون يا ذيل كشف‌الظنون (تهران، 1378ق)<sup>5</sup>
+# الذریعه الی تصانیف‌الشیعه (26جلد)؛
+# طبقات اعلام الشیعه (11 جزء،1373ق-1372ش)؛
+# مصفی المقال فی مصنفی علم الرجال (تهران،1337ش)؛
+# المشیخه (نجف، 1356ق)؛
+# هدیه الرازی الی المجدد الشیرازی (کربلا، 1383ق)؛
+# النقداللطیف فی نفی التحریف عن القرآن‌الشریف (خطی)؛
+# توضیح‌ الرشاد فی تاریخ حصرالاجتهاد (قم، 1401ق)؛
+# تنفیذ قول‌العوام بقدم‌الکلام (خطی)؛
+# ذیل المشیخه (نجف، 1355ق)؛
+#  ضیاء المفازات فی طریق مشایخ الاجازات (خطی)؛
+# اجازات ‌الروایه و الوراثه فی القرون الاخیره الثلاثه (خطی)؛
+# حیات شیخ طوسی (نجف، 1376ق)؛ و
+# مستدرک کشف‌الظنون یا ذیل کشف‌الظنون (تهران، 1378ق)<ref>مشار، خانبابا، '''''فهرست کتاب‌های چاپی عربی'''''. تهران: چاپخانه رنگین،1344.</ref>.
-آقا بزرگ پس از بيماري طولاني در نجف اشرف در گذشت و بر طبق وصيتش،در كتابخانة خود به خاك سپرده شد.<sup>6</sup>
+آقا بزرگ پس از بیماری طولانی در نجف اشرف در گذشت و بر طبق وصیتش،در کتابخانه خود به خاک سپرده شد<ref>آقا بزرگ طهرانی، محمدمحسن. '''''تاریخ حصرالاجتهاد'''''. به کوشش محمد علی انصاری. قم: مطبعه الخیام، 1359، ص 64.</ref><ref>منزوی، علینقی، «الذریعه و آقا بزرگ تهرانی»، '''''آینده'''''. 6(3-4)، خرداد ـ تیر1359،ص.249 -250.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==
-# آقا بزرگ طهراني، محمدمحسن. '''''تاريخ حصرالاجتهاد'''''. به كوشش محمد علي انصاري. قم: مطبعة الخيام، 1359، ص 55، 56؛ حكيمي، محمدرضا. '''''شيخ آقا بزرگ طهراني'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، [بي‌تا]، ص 3-4؛ منزوي، علينقي، «الذريعة و آقا بزرگ تهراني»، '''''آينده'''''. س ششم، ش 3-4، خرداد ـ تير1359، 247.
-# آقابزرگ. همان. ص 56؛ منزوي. همان. ص 248.
-# آقابزرگ. همان. ص 59-60؛ حكيمي. همان. ص 6-7؛ منزوي. همان. ص 249.
-# خليلي، جعفر. '''''موسوعة العتبات المقدسة'''''. بغداد: دارالتعارف، 1967م، 7 (2) / 261-262.
-# مشار، خانبابا، '''''فهرست كتاب‌هاي چاپي عربي'''''. تهران: چاپخانة رنگين،1344.
-# آقابزرگ. همان. ص 64؛ منزوي. همان. ص 249-250.
-کاظم موسوی بجنوردی