پرش به محتوا

رادیو: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''راديو،''' دستگاه گيرندة امواج صوتي از مراكز فرستندة راديويي در فواصل دور و پخش آن‌ها. راديو يكي از بزرگ‌ترين وسايل اطلاع‌رساني همگاني در اطلاعات تبليغي، سياسي، فرهنگي، هنري و ... است و انديشة اولية ايجاد راديو در ايران مربوط به 1313ش است. در آن...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''راديو،''' دستگاه گيرندة امواج صوتي از مراكز فرستندة راديويي در فواصل دور و پخش آن‌ها. راديو يكي از بزرگ‌ترين وسايل اطلاع‌رساني همگاني در اطلاعات تبليغي، سياسي، فرهنگي، هنري و ... است و انديشة اولية ايجاد راديو در ايران مربوط به 1313ش است. در آن سال استفاده از گرامافون و صفحه به تدريج رواج يافته و تقاضا براي موسيقي بيشتر شده بود. دولت در همان سال به بازرگانان اجازة ورود گيرندة راديو را با كسب پروانه از وزارت پست و تلگراف داد. اين اقدام انديشة ايجاد راديو را در ايران تقويت كرد. در 1316ش نخستين قدم برداشته شد و براساس گزارش وزير پست و تلگراف وقت براي ايجاد مركز فرستندة راديويي، دستور خريد سه دستگاه فرستندة راديوي موج كوتاه و موج متوسط و احداث ساختمان‌هاي مورد نياز صادر گرديد و در 1318ش كار احداث ساختمان‌ها و نصب و پخش آزمايشي دستگاه‌ها آغاز شد.<sup>1</sup>
'''رادیو،''' دستگاه گیرنده امواج صوتی از مراكز فرستنده رادیویی در فواصل دور و پخش آن‌ها. رادیو یكی از بزرگ‌ترین وسایل اطلاع‌رسانی همگانی در اطلاعات تبلیغی، سیاسی، فرهنگی، هنری و ... است و اندیشه اولیه ایجاد رادیو در ایران مربوط به 1313ش است. در آن سال استفاده از گرامافون و صفحه به تدریج رواج یافته و تقاضا برای موسیقی بیشتر شده بود. دولت در همان سال به بازرگانان اجازه ورود گیرنده رادیو را با كسب پروانه از وزارت پست و تلگراف داد. این اقدام اندیشه ایجاد رادیو را در ایران تقویت كرد. در 1316ش نخستین قدم برداشته شد و براساس گزارش وزیر پست و تلگراف وقت برای ایجاد مركز فرستنده رادیویی، دستور خرید سه دستگاه فرستنده رادیوی موج كوتاه و موج متوسط و احداث ساختمان‌های مورد نیاز صادر گردید و در 1318ش كار احداث ساختمان‌ها و نصب و پخش آزمایشی دستگاه‌ها آغاز شد<ref>انوری، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. ذیل «رادیو»</ref>.


همزمان با اين كار، سازماني به نام «سازمان پرورش افكار» زير نظر وزير فرهنگ به وجود آمد. كميسيون راديو كه يكي از كميسيون‌هاي اين سازمان بود و زير نظر وزير دارايي و با همكاري گروهي از نويسندگان اداره مي‌شد موظف گرديد برنامه‌هاي مناسب را براي پخش از راديو تنظيم كند و به تصويب برساند تا در موقع گشايش راديو استفاده شود. در 4 ارديبهشت 1319ش نخستين فرستندة راديويي ايران در استوديوي كوچكي كه نخستين بار صداي ايران را پخش كرد، افتتاح گرديد. در اين زمان، دستگاه‌هاي آمادة كار راديو عبارت بودند از: يك فرستندة موج متوسط با قدرت 2 كيلووات و يك فرستندة موج كوتاه با قدرت 14 كيلووات.<sup>2</sup> ادارة راديو نخست به وزارت پست و تلگراف واگذار شد، سپس به وزارت فرهنگ، در 1325ش به وزارت كار، و در 1326ش، كه راديو از وزارت كار جدا شد، زير نظر نخست وزيري به كار خود ادامه داد تا اين‌كه در 1343ش پس از تشكيل كابينة حسنعلي منصور زير نظر وزارت اطلاعات قرار گرفت. در 1326ش اولين مجموعه از دستگاه‌هاي خريداري شده وارد ايران شد و يك سال بعد نخستين استوديوي راديويي در ساختمان ادارة كل انتشارات و تبليغات واقع در ميدان ارك ساخته شد.  
همزمان با این كار، سازمانی به نام «سازمان پرورش افكار» زیر نظر وزیر فرهنگ به وجود آمد. كمیسیون رادیو كه یكی از كمیسیون‌های این سازمان بود و زیر نظر وزیر دارایی و با همكاری گروهی از نویسندگان اداره می‌شد موظف گردید برنامه‌های مناسب را برای پخش از رادیو تنظیم كند و به تصویب برساند تا در موقع گشایش رادیو استفاده شود. در 4 اردیبهشت 1319ش نخستین فرستنده رادیویی ایران در استودیوی كوچكی كه نخستین بار صدای ایران را پخش كرد، افتتاح گردید. در این زمان، دستگاه‌های آماده كار رادیو عبارت بودند از: یك فرستنده موج متوسط با قدرت 2 كیلووات و یك فرستنده موج كوتاه با قدرت 14 كیلووات.<sup>2</sup> اداره رادیو نخست به وزارت پست و تلگراف واگذار شد، سپس به وزارت فرهنگ، در 1325ش به وزارت كار، و در 1326ش، كه رادیو از وزارت كار جدا شد، زیر نظر نخست وزیری به كار خود ادامه داد تا این‌كه در 1343ش پس از تشكیل كابینه حسنعلی منصور زیر نظر وزارت اطلاعات قرار گرفت. در 1326ش اولین مجموعه از دستگاه‌های خریداری شده وارد ایران شد و یك سال بعد نخستین استودیوی رادیویی در ساختمان اداره كل انتشارات و تبلیغات واقع در میدان ارك ساخته شد.  


در 1334ش استوديوي بزرگ ديگري ساخته شد و فرستنده‌اي 50 كيلوواتي در آن نصب گرديد و يك سال بعد بر ظرفيت آن افزوده شد. بدين ترتيب راديو توانست در 1339ش پخش برنامه‌هاي خود را به صورت 24 ساعته درآورد. همزمان با پيشرفت و گسترش راديو در تهران، در شهرستان‌ها نيز زمينة ايجاد تأسيسات راديويي فراهم شد و در 1326ش اولين فرستندة راديويي شهرستان‌ها در تبريز گشايش يافت و به تدريج فرستنده‌هاي ديگري در اورميه، اهواز، شيراز، كرمانشاه، مشهد، كرمان، اصفهان، سنندج، زاهدان، رشت و گرگان ايجاد شد و بدين‌ ترتيب تا 1340ش تعداد فرستنده‌هاي راديو در شهرستان‌ها به دوازده فرستنده رسيد.<sup>3</sup>
در 1334ش استودیوی بزرگ دیگری ساخته شد و فرستنده‌ای 50 كیلوواتی در آن نصب گردید و یك سال بعد بر ظرفیت آن افزوده شد. بدین ترتیب رادیو توانست در 1339ش پخش برنامه‌های خود را به صورت 24 ساعته درآورد. همزمان با پیشرفت و گسترش رادیو در تهران، در شهرستان‌ها نیز زمینه ایجاد تأسیسات رادیویی فراهم شد و در 1326ش اولین فرستنده رادیویی شهرستان‌ها در تبریز گشایش یافت و به تدریج فرستنده‌های دیگری در اورمیه، اهواز، شیراز، كرمانشاه، مشهد، كرمان، اصفهان، سنندج، زاهدان، رشت و گرگان ایجاد شد و بدین‌ ترتیب تا 1340ش تعداد فرستنده‌های رادیو در شهرستان‌ها به دوازده فرستنده رسید.<sup>3</sup>


وزارت اطلاعات كه در 1343ش به وجود آمد فعاليت‌هايي از قبيل ايجاد برنامة دوم و سوم (اف. ام) راديو تهران، تأسيس راديو بندر عباس، راه‌اندازي فرستنده‌هاي 100 كيلوواتي تهران، تبريز، كرمانشاه، اهواز، زاهدان و رشت را انجام داد.<sup>4</sup> در 1350ش، شبكة راديويي كشور به موجب قانون، از وزارت اطلاعات منتزع شد و با تشكيل سازمان راديو ـ تلويزيون ملي ايران، در اختيار آن سازمان قرار گرفت.<sup>5</sup>
وزارت اطلاعات كه در 1343ش به وجود آمد فعالیت‌هایی از قبیل ایجاد برنامه دوم و سوم (اف. ام) رادیو تهران، تأسیس رادیو بندر عباس، راه‌اندازی فرستنده‌های 100 كیلوواتی تهران، تبریز، كرمانشاه، اهواز، زاهدان و رشت را انجام داد.<sup>4</sup> در 1350ش، شبكه رادیویی كشور به موجب قانون، از وزارت اطلاعات منتزع شد و با تشكیل سازمان رادیو ـ تلویزیون ملی ایران، در اختیار آن سازمان قرار گرفت.<sup>5</sup>


'''صداي جمهوري اسلامي ايران:'''
'''صدای جمهوری اسلامی ایران'''


راديو در جمهوري اسلامي ايران نسبت به ساير رسانه‌ها بٌرد و پوشش بيشتري دارد و اينك امواج راديو به دورافتاده‌ترين نقاط كشور راه يافته است و امكان برقراري ارتباط با مردم را دارد. توسعة برنامه‌ها و شبكه‌هاي راديويي طي سال‌هاي 1372ش ـ 1376ش بسيار چشمگير و شتابدار بوده است، به گونه‌اي كه در پايان 1376ش تعداد شبكه‌هاي فعال راديويي در معاونت صدا به هفت شبكه (شبكة اول سراسري، شبكة دوم سراسري، شبكة سراسري جوان، شبكة سراسري قرآن، شبكة تهران، شبكة پيام، راديو شهري كرج) افزايش يافت. ايجاد شبكة جديد راديويي معارف و راه‌اندازي شبكة راديويي صداي آشنا (براي ايرانيان و فارسي زبانان خارج از كشور) نيز در دستور كار حوزة صدا قرار داد. حوزة صدا همواره به كيفيت برتر، تنوع بيشتر و جذب مخاطبان گسترده‌تر مي‌انديشد.<sup>6</sup>  
رادیو در جمهوری اسلامی ایران نسبت به سایر رسانه‌ها بٌرد و پوشش بیشتری دارد و اینك امواج رادیو به دورافتاده‌ترین نقاط كشور راه یافته است و امكان برقراری ارتباط با مردم را دارد. توسعه برنامه‌ها و شبكه‌های رادیویی طی سال‌های 1372ش ـ 1376ش بسیار چشمگیر و شتابدار بوده است، به گونه‌ای كه در پایان 1376ش تعداد شبكه‌های فعال رادیویی در معاونت صدا به هفت شبكه (شبكه اول سراسری، شبكه دوم سراسری، شبكه سراسری جوان، شبكه سراسری قرآن، شبكه تهران، شبكه پیام، رادیو شهری كرج) افزایش یافت. ایجاد شبكه جدید رادیویی معارف و راه‌اندازی شبكه رادیویی صدای آشنا (برای ایرانیان و فارسی زبانان خارج از كشور) نیز در دستور كار حوزه صدا قرار داد. حوزه صدا همواره به كیفیت برتر، تنوع بیشتر و جذب مخاطبان گسترده‌تر می‌اندیشد.<sup>6</sup>  




'''مآخذ:'''
'''مآخذ:'''


1.     انوري، حسن. '''''فرهنگ بزرگ سخن'''''. ذيل «راديو»؛ نامجو، عباس. '''''سيماي فرهنگي ايران'''''. به كوشش علي بهراميان و مجتبي قاسم‌لو، تهران: عيلام، 1378، ص 456؛ عباسي، حجت‌الله. «راديو در رژيم پهلوي (به روايت اسناد نخست وزيري)»'''''،''''' '''''مجلة راديو'''''. س چهارم، ش 22 (تير 1383)، ص 63؛ '''''تاريخچة راديو در ايران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارك، 1349، ص 2-3.
1.     انوری، حسن. '''''فرهنگ بزرگ سخن'''''. ذیل «رادیو»؛ نامجو، عباس. '''''سیمای فرهنگی ایران'''''. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسم‌لو، تهران: عیلام، 1378، ص 456؛ عباسی، حجت‌الله. «رادیو در رژیم پهلوی (به روایت اسناد نخست وزیری)»'''''،''''' '''''مجله رادیو'''''. س چهارم، ش 22 (تیر 1383)، ص 63؛ '''''تاریخچه رادیو در ایران'''''. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارك، 1349، ص 2-3.


2.     انوري. همان. ص هفت؛ '''''تاريخچة راديو در ايران'''''. همان. ص 1؛ دهخدا، علي‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. ج7، ذيل «راديو»؛ سازگار، ژيلا. '''''كارنامه‌اي از راديو و تلويزيون ملي ايران تا پايان سال 1355.''''' تهران: [بي‌نا]، 1356، ص 10، 63؛ نامجو. همانجا.
2.     انوری. همان. ص هفت؛ '''''تاریخچه رادیو در ایران'''''. همان. ص 1؛ دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. ج7، ذیل «رادیو»؛ سازگار، ژیلا. '''''كارنامه‌ای از رادیو و تلویزیون ملی ایران تا پایان سال 1355.''''' تهران: [بی‌نا]، 1356، ص 10، 63؛ نامجو. همانجا.


3.     مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي.''''' ذيل «راديو ايران»؛ نامجو. 456-457.
3.     مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی.''''' ذیل «رادیو ایران»؛ نامجو. 456-457.


4.     نامجو. همان. ص 457.
4.     نامجو. همان. ص 457.


5.     سعدلو، پرويز. '''''سازمان‌هاي فرهنگي ايران: تاريخچه، مباني، فعاليت.''''' تهران: مركز اسناد فرهنگي آسيا، 1354، ص 83؛ '''''تاريخچة راديو در ايران'''''. همان. ص 23-24؛ نامجو. همانجا.
5.     سعدلو، پرویز. '''''سازمان‌های فرهنگی ایران: تاریخچه، مبانی، فعالیت.''''' تهران: مركز اسناد فرهنگی آسیا، 1354، ص 83؛ '''''تاریخچه رادیو در ایران'''''. همان. ص 23-24؛ نامجو. همانجا.


6.     نامجو. همان. ص 461-462.
6.     نامجو. همان. ص 461-462.


کوهیار دوالو
کوهیار دوالو

نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۶

رادیو، دستگاه گیرنده امواج صوتی از مراكز فرستنده رادیویی در فواصل دور و پخش آن‌ها. رادیو یكی از بزرگ‌ترین وسایل اطلاع‌رسانی همگانی در اطلاعات تبلیغی، سیاسی، فرهنگی، هنری و ... است و اندیشه اولیه ایجاد رادیو در ایران مربوط به 1313ش است. در آن سال استفاده از گرامافون و صفحه به تدریج رواج یافته و تقاضا برای موسیقی بیشتر شده بود. دولت در همان سال به بازرگانان اجازه ورود گیرنده رادیو را با كسب پروانه از وزارت پست و تلگراف داد. این اقدام اندیشه ایجاد رادیو را در ایران تقویت كرد. در 1316ش نخستین قدم برداشته شد و براساس گزارش وزیر پست و تلگراف وقت برای ایجاد مركز فرستنده رادیویی، دستور خرید سه دستگاه فرستنده رادیوی موج كوتاه و موج متوسط و احداث ساختمان‌های مورد نیاز صادر گردید و در 1318ش كار احداث ساختمان‌ها و نصب و پخش آزمایشی دستگاه‌ها آغاز شد[۱].

همزمان با این كار، سازمانی به نام «سازمان پرورش افكار» زیر نظر وزیر فرهنگ به وجود آمد. كمیسیون رادیو كه یكی از كمیسیون‌های این سازمان بود و زیر نظر وزیر دارایی و با همكاری گروهی از نویسندگان اداره می‌شد موظف گردید برنامه‌های مناسب را برای پخش از رادیو تنظیم كند و به تصویب برساند تا در موقع گشایش رادیو استفاده شود. در 4 اردیبهشت 1319ش نخستین فرستنده رادیویی ایران در استودیوی كوچكی كه نخستین بار صدای ایران را پخش كرد، افتتاح گردید. در این زمان، دستگاه‌های آماده كار رادیو عبارت بودند از: یك فرستنده موج متوسط با قدرت 2 كیلووات و یك فرستنده موج كوتاه با قدرت 14 كیلووات.2 اداره رادیو نخست به وزارت پست و تلگراف واگذار شد، سپس به وزارت فرهنگ، در 1325ش به وزارت كار، و در 1326ش، كه رادیو از وزارت كار جدا شد، زیر نظر نخست وزیری به كار خود ادامه داد تا این‌كه در 1343ش پس از تشكیل كابینه حسنعلی منصور زیر نظر وزارت اطلاعات قرار گرفت. در 1326ش اولین مجموعه از دستگاه‌های خریداری شده وارد ایران شد و یك سال بعد نخستین استودیوی رادیویی در ساختمان اداره كل انتشارات و تبلیغات واقع در میدان ارك ساخته شد.

در 1334ش استودیوی بزرگ دیگری ساخته شد و فرستنده‌ای 50 كیلوواتی در آن نصب گردید و یك سال بعد بر ظرفیت آن افزوده شد. بدین ترتیب رادیو توانست در 1339ش پخش برنامه‌های خود را به صورت 24 ساعته درآورد. همزمان با پیشرفت و گسترش رادیو در تهران، در شهرستان‌ها نیز زمینه ایجاد تأسیسات رادیویی فراهم شد و در 1326ش اولین فرستنده رادیویی شهرستان‌ها در تبریز گشایش یافت و به تدریج فرستنده‌های دیگری در اورمیه، اهواز، شیراز، كرمانشاه، مشهد، كرمان، اصفهان، سنندج، زاهدان، رشت و گرگان ایجاد شد و بدین‌ ترتیب تا 1340ش تعداد فرستنده‌های رادیو در شهرستان‌ها به دوازده فرستنده رسید.3

وزارت اطلاعات كه در 1343ش به وجود آمد فعالیت‌هایی از قبیل ایجاد برنامه دوم و سوم (اف. ام) رادیو تهران، تأسیس رادیو بندر عباس، راه‌اندازی فرستنده‌های 100 كیلوواتی تهران، تبریز، كرمانشاه، اهواز، زاهدان و رشت را انجام داد.4 در 1350ش، شبكه رادیویی كشور به موجب قانون، از وزارت اطلاعات منتزع شد و با تشكیل سازمان رادیو ـ تلویزیون ملی ایران، در اختیار آن سازمان قرار گرفت.5

صدای جمهوری اسلامی ایران

رادیو در جمهوری اسلامی ایران نسبت به سایر رسانه‌ها بٌرد و پوشش بیشتری دارد و اینك امواج رادیو به دورافتاده‌ترین نقاط كشور راه یافته است و امكان برقراری ارتباط با مردم را دارد. توسعه برنامه‌ها و شبكه‌های رادیویی طی سال‌های 1372ش ـ 1376ش بسیار چشمگیر و شتابدار بوده است، به گونه‌ای كه در پایان 1376ش تعداد شبكه‌های فعال رادیویی در معاونت صدا به هفت شبكه (شبكه اول سراسری، شبكه دوم سراسری، شبكه سراسری جوان، شبكه سراسری قرآن، شبكه تهران، شبكه پیام، رادیو شهری كرج) افزایش یافت. ایجاد شبكه جدید رادیویی معارف و راه‌اندازی شبكه رادیویی صدای آشنا (برای ایرانیان و فارسی زبانان خارج از كشور) نیز در دستور كار حوزه صدا قرار داد. حوزه صدا همواره به كیفیت برتر، تنوع بیشتر و جذب مخاطبان گسترده‌تر می‌اندیشد.6


مآخذ:

1.     انوری، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. ذیل «رادیو»؛ نامجو، عباس. سیمای فرهنگی ایران. به كوشش علی بهرامیان و مجتبی قاسم‌لو، تهران: عیلام، 1378، ص 456؛ عباسی، حجت‌الله. «رادیو در رژیم پهلوی (به روایت اسناد نخست وزیری)»، مجله رادیو. س چهارم، ش 22 (تیر 1383)، ص 63؛ تاریخچه رادیو در ایران. تهران: وزارت اطلاعات، مركز مدارك، 1349، ص 2-3.

2.     انوری. همان. ص هفت؛ تاریخچه رادیو در ایران. همان. ص 1؛ دهخدا، علی‌اكبر. لغت‌نامه. ج7، ذیل «رادیو»؛ سازگار، ژیلا. كارنامه‌ای از رادیو و تلویزیون ملی ایران تا پایان سال 1355. تهران: [بی‌نا]، 1356، ص 10، 63؛ نامجو. همانجا.

3.     مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. ذیل «رادیو ایران»؛ نامجو. 456-457.

4.     نامجو. همان. ص 457.

5.     سعدلو، پرویز. سازمان‌های فرهنگی ایران: تاریخچه، مبانی، فعالیت. تهران: مركز اسناد فرهنگی آسیا، 1354، ص 83؛ تاریخچه رادیو در ایران. همان. ص 23-24؛ نامجو. همانجا.

6.     نامجو. همان. ص 461-462.

کوهیار دوالو

  1. انوری، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. ذیل «رادیو»