پرش به محتوا

میرزا عباس آقاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''آقاسي، ميرزا عباس،''' مشهور به حاجي ميرزا آقاسي (1198-1265ق / 1784-1849م) از طايفة بيات ايرواني، مربي، مرشد و صدراعظم محمدشاه قاجار. در ايروان (پايتخت كنوني ارمنستان) تولد يافت و پس از تحصيلات مقدماتي، همراه پدرش ميرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همداني به آموختن فقه و اصول و حكمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربايجان به خدمت قائم مقام<sup>*</sup> اول در آمد.<sup>1</sup> اندك اندك با دربار عباس ميرزا رابطه پيدا كرد و تربيت محمد ميرزا (محمد شاه<sup>*</sup> آينده) را بر عهده گرفت و همين ارتباط و علاقه‌مندي موجب ترقي وي و رسيدن به مقام صدارت گرديد. ازدواج او با دختر فتحعلي شاه<sup>*</sup> (عمة محمدشاه) نيز قدرت وي را فزوني داد تا آنجا كه «شخص اول مملكت»<sup>2</sup> ناميده شد.  
'''[[میرزا عباس آقاسی|آقاسی، میرزا عباس]]،''' مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم محمدشاه قاجار. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام<sup>*</sup> اول در آمد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. '''''صدرالتواريخ'''''. به كوشش محمد مشيري، تهران: وحيد، 1349، ص 154. </ref>. اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا (محمد شاه<sup>*</sup> آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر فتحعلی شاه<sup>*</sup> (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» <ref>سپهر، محمدتقي (لسان الملك). '''''ناسخ‌التواريخ'''''. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.</ref>نامیده شد.  


حاجي ميرزا آقاسي در دورة زمامداري به همكاري انگليس و گاه روس متهم گرديد و زماني نيز او را به دور از اين وابستگي‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستين روزنامه در زمان او بود،<sup>3</sup> ليكن وي به خودمحوري و دور كردن رقيبان از مسند قدرت و حيف و ميل خزانه نيز شناخته شده و همزمان از كوشش‌هاي او در امور نظامي و كشوري و اصلاح كشاورزي و آب‌رساني<sup>4</sup> و آبياري و اعزام محصلان به خارج از كشور<sup>5</sup> و كوشش در زمينه‌هاي فرهنگي ياد شده است.<sup>6</sup>  
حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،<ref>آدميت، فريدون. '''''اميركبير و ايران.''''' تهران: خوارزمي، 1361، ص 369.</ref>لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی <ref>آوري، پيتر. '''''تاريخ معاصر ايران'''''. ترجمة محمد رفيعي مهرآبادي، تهران: عطايي، 1363، ج 1، ص 120.</refآبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور<ref>ساساني، خان ملك. '''''سياستگران دورة قاجار'''''. تهران: بابك، 1338، ص 126.</ref> و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است<ref>سعادت‌نوري، حسين. '''''زندگي حاجي ميرزا آقاسي'''''. تهران: وحيد، 1356، ص 113.</ref>.


حاج ميرزا آقاسي پس از مرگ محمد شاه آن سان مورد بغض و كينة شاهزادگان و دست‌اندركاران حكومت قرار گرفت كه نتوانست در ايران اقامت كند و با آنكه كلية املاك و دارايي‌هاي او به دولت رسيد، تبعيدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگي درگذشت.<sup>7</sup>
حاج میرزا آقاسی پس از مرگ محمد شاه آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در ایران اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت<ref>مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من'''''. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.</ref>.


نيزنك: قاجاريه




'''مآخذ:'''
نیزنک: قاجاریه


1-    اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. '''''صدرالتواريخ'''''. به كوشش محمد مشيري، تهران: وحيد، 1349، ص 154.


2-    سپهر، محمدتقي (لسان الملك). '''''ناسخ‌التواريخ'''''. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.
== نیز نگاه کنید به ==


3-    آدميت، فريدون. '''''اميركبير و ايران.''''' تهران: خوارزمي، 1361، ص 369.
==  '''مآخذ:''' ==


4-    آوري، پيتر. '''''تاريخ معاصر ايران'''''. ترجمة محمد رفيعي مهرآبادي، تهران: عطايي، 1363، ج 1، ص 120.


5-    ساساني، خان ملك. '''''سياستگران دورة قاجار'''''. تهران: بابك، 1338، ص 126.


6-    سعادت‌نوري، حسين. '''''زندگي حاجي ميرزا آقاسي'''''. تهران: وحيد، 1356، ص 113.
== منبع اصلی ==
 
دانشنامه ایران
7-    مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من'''''. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.
#


== نویسنده مقاله ==
ناصر تکمیل همایون
ناصر تکمیل همایون

نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۳

آقاسی، میرزا عباس، مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم محمدشاه قاجار. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام* اول در آمد[۱]. اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا (محمد شاه* آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر فتحعلی شاه* (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» [۲]نامیده شد.

حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،[۳]لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی [۴]و آبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور[۵] و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است[۶].

حاج میرزا آقاسی پس از مرگ محمد شاه آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در ایران اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت[۷].


نیزنک: قاجاریه


نیز نگاه کنید به

مآخذ:

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

ناصر تکمیل همایون

  1. اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواريخ. به كوشش محمد مشيري، تهران: وحيد، 1349، ص 154.
  2. سپهر، محمدتقي (لسان الملك). ناسخ‌التواريخ. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.
  3. آدميت، فريدون. اميركبير و ايران. تهران: خوارزمي، 1361، ص 369.
  4. آوري، پيتر. تاريخ معاصر ايران. ترجمة محمد رفيعي مهرآبادي، تهران: عطايي، 1363، ج 1، ص 120.
  5. ساساني، خان ملك. سياستگران دورة قاجار. تهران: بابك، 1338، ص 126.
  6. سعادت‌نوري، حسين. زندگي حاجي ميرزا آقاسي. تهران: وحيد، 1356، ص 113.
  7. مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.