پرش به محتوا

مسجد شاه اصفهان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''مسجد شاه اصفهان''': واقع در ضلع جنوبي ميدان نقش جهان شهر اصفهان. اين مسجد بنائي است چهار ايواني كه تمامي سطوح ايوان‌ها و همچنين خارج و داخل آن پوشيده از كاشي‌هاي معرق رنگارنگ با خوشنويسي نقش‌هاي پيچك و گل و گياه و تركيبي موزون از خطوط منظم هن...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''مسجد شاه اصفهان''': واقع در ضلع جنوبي ميدان نقش جهان شهر اصفهان.
'''[[مسجد شاه اصفهان]]''': واقع در ضلع جنوبی میدان نقش جهان شهر اصفهان.


اين مسجد بنائي است چهار ايواني كه تمامي سطوح ايوان‌ها و همچنين خارج و داخل آن پوشيده از كاشي‌هاي معرق رنگارنگ با خوشنويسي نقش‌هاي پيچك و گل و گياه و تركيبي موزون از خطوط منظم هندسي است. در اين بنا كتيبه‌هاي متعددي با خوشنويسي هنرمنداني چون اديب مجلس و محمدباقر شريف و محمد صالح و عبدالباقر تبريزي و عبدالباقي و محمدرضاي امامي و عليرضا عباسي وجود دارد.<sup>1</sup>  
این مسجد بنائی است چهار ایوانی که تمامی سطوح ایوان‌ها و همچنین خارج و داخل آن پوشیده از کاشی‌های معرق رنگارنگ با خوشنویسی نقش‌های پیچک و گل و گیاه و ترکیبی موزون از خطوط منظم هندسی است. در این بنا کتیبه‌های متعددی با خوشنویسی هنرمندانی چون ادیب مجلس و محمدباقر شریف و محمد صالح و عبدالباقر تبریزی و عبدالباقی و محمدرضای امامی و علیرضا عباسی وجود دارد<ref>   رکوعی، عزت‌الله، '''''سرزمین (مروری بر تاریخ و معماری ایران)'''''، تهران، نشر دلیران، بی‌تا، صص 250- 251.</ref>.


مسجد شاه برخلاف مسجدشيخ‌لطف‌الله نمايي بزرگ و چشم‌گير دارد با ايواني در مدخل و دومنار بلند 48 متري كه نماي جنوبي نقش جهان را رونق بخشيده است. اين مسجد حياطي بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر ديوارها و گنبد و منارها با كاشي‌هاي زيباي نيلوفري آراسته شده است.<sup>2</sup> شاه عباس باني اين مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در كار ساخت آن شتاب داشت از اين رو از كاشي‌هاي چهارگوش لعابي برنقش و كاشي‌هاي ريز در آن استفاده شده است.<sup>3</sup> فضاي هشتي مسجد مستقيماً وارد صحن نمي‌شود بلكه از دو راه‌رو جانبي كه به طرف جنوب غربي امتداد دارد به فضاي صحن وارد مي‌شود. اين بناي منحصر به فرد دوره صفوي مشتمل بر چهار ايوان، سه صحن و طاق نماها و ايوانچه‌هاي كم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش مي‌باشد كه ساخته استاد علي اكبر اصفهاني است. در ضلع جنوبي صحن يك ايوان وفضاي گنبد خانه و دو شبستان به نام‌هاي چهل ستون و يك گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده<sup>4</sup> كه دهانه ايوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌هاي طرفين آن كه از جهت رنگ و ساختمان هويت مستقلي دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زير گنبد34 متر و تا بالاي گنبد 54 متر و حدفاصل بين دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث ميدان شاه (نقش جهان) براي تكميل كاربري آن مسجد شاه را بنا كرد. كه بعد از چندي مورد توجه اهالي قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندكي از رونق مسجد جامع اصلي كاست.<sup>5</sup>  بناي مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پايان رسيد. اين بنا كه استفاده عمومي داشت به عنوان تأييدي ازسوي شاه بر التزام اين سلسله<sup>6</sup> به تشيع ساخته شد.
مسجد شاه برخلاف مسجدشیخ‌لطف‌الله نمایی بزرگ و چشم‌گیر دارد با ایوانی در مدخل و دومنار بلند 48 متری که نمای جنوبی نقش جهان را رونق بخشیده است. این مسجد حیاطی بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر دیوارها و گنبد و منارها با کاشی‌های زیبای نیلوفری آراسته شده است<ref>  پرایس، کریستین، '''''تاریخ هنر اسلامی'''''، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 2535، ص 164.</ref>. شاه عباس بانی این مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در کار ساخت آن شتاب داشت از این رو از کاشی‌های چهارگوش لعابی برنقش و کاشی‌های ریز در آن استفاده شده است<ref>سیوری، راجر، '''''ایران عصری صفوی'''''، ترجمه کامبیر عزیزی، تهران، مرکز، 1372، ص 160.</ref>.  فضای هشتی مسجد مستقیماً وارد صحن نمی‌شود بلکه از دو راه‌رو جانبی که به طرف جنوب غربی امتداد دارد به فضای صحن وارد می‌شود. این بنای منحصر به فرد دوره صفوی مشتمل بر چهار ایوان، سه صحن و طاق نماها و ایوانچه‌های کم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش می‌باشد که ساخته استاد علی اکبر اصفهانی است. در ضلع جنوبی صحن یک ایوان وفضای گنبد خانه و دو شبستان به نام‌های چهل ستون و یک گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده <ref>هیلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماری ایران در دوره صفویان''''' در تاریخ ایران کمبریج، ج 7، ترجمه یعقوب آژند، تهران، جامی، 1380، صص 432- 433.</ref> که دهانه ایوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌های طرفین آن که از جهت رنگ و ساختمان هویت مستقلی دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زیر گنبد34 متر و تا بالای گنبد 54 متر و حدفاصل بین دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث میدان شاه (نقش جهان) برای تکمیل کاربری آن مسجد شاه را بنا کرد. که بعد از چندی مورد توجه اهالی قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندکی از رونق مسجد جامع اصلی کاست<ref>شفقی، سیروس، '''''جغرافیای تاریخی اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 برای آگاهی بیشتر           هنرفر، لطف‌الله، '''''گنجینه آثار تاریخی اصفهان''''': کتابفروشی ثقفی، 1351. </ref>.  بنای مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پایان رسید. این بنا که استفاده عمومی داشت به عنوان تأییدی ازسوی شاه بر التزام این سلسله<ref>Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.</ref> به تشیع ساخته شد.


== نیز نگاه کنید ==


1-             ركوعي، عزت‌الله، '''''سرزمين (مروري بر تاريخ و معماري ايران)'''''، تهران، نشر دليران، بي‌تا، صص 250- 251.
== ماخذ ==
 
2-             پرايس، كريستين، '''''تاريخ هنر اسلامي'''''، ترجمه مسعود رجب‌نيا، تهران، اميركبير، 2535، ص 164.
 
3-             سيوري، راجر، '''''ايران عصري صفوي'''''، ترجمه كامبير عزيزي، تهران، مركز، 1372، ص 160.
 
4-             هيلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماري ايران در دوره صفويان''''' در تاريخ ايران كمبريج، ج 7، ترجمه يعقوب آژند، تهران، جامي، 1380، صص 432- 433.
 
5-             شفقي، سيروس، '''''جغرافياي تاريخي اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 براي آگاهي بيشتر           هنرفر، لطف‌الله، '''''گنجينه آثار تاريخي اصفهان''''': كتابفروشي ثقفي، 1351.
 
6-           Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.
 


== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران


== نویسنده مقاله ==
کورش صالحی
کورش صالحی

نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰

مسجد شاه اصفهان: واقع در ضلع جنوبی میدان نقش جهان شهر اصفهان.

این مسجد بنائی است چهار ایوانی که تمامی سطوح ایوان‌ها و همچنین خارج و داخل آن پوشیده از کاشی‌های معرق رنگارنگ با خوشنویسی نقش‌های پیچک و گل و گیاه و ترکیبی موزون از خطوط منظم هندسی است. در این بنا کتیبه‌های متعددی با خوشنویسی هنرمندانی چون ادیب مجلس و محمدباقر شریف و محمد صالح و عبدالباقر تبریزی و عبدالباقی و محمدرضای امامی و علیرضا عباسی وجود دارد[۱].

مسجد شاه برخلاف مسجدشیخ‌لطف‌الله نمایی بزرگ و چشم‌گیر دارد با ایوانی در مدخل و دومنار بلند 48 متری که نمای جنوبی نقش جهان را رونق بخشیده است. این مسجد حیاطی بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر دیوارها و گنبد و منارها با کاشی‌های زیبای نیلوفری آراسته شده است[۲]. شاه عباس بانی این مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در کار ساخت آن شتاب داشت از این رو از کاشی‌های چهارگوش لعابی برنقش و کاشی‌های ریز در آن استفاده شده است[۳]. فضای هشتی مسجد مستقیماً وارد صحن نمی‌شود بلکه از دو راه‌رو جانبی که به طرف جنوب غربی امتداد دارد به فضای صحن وارد می‌شود. این بنای منحصر به فرد دوره صفوی مشتمل بر چهار ایوان، سه صحن و طاق نماها و ایوانچه‌های کم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش می‌باشد که ساخته استاد علی اکبر اصفهانی است. در ضلع جنوبی صحن یک ایوان وفضای گنبد خانه و دو شبستان به نام‌های چهل ستون و یک گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده [۴] که دهانه ایوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌های طرفین آن که از جهت رنگ و ساختمان هویت مستقلی دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زیر گنبد34 متر و تا بالای گنبد 54 متر و حدفاصل بین دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث میدان شاه (نقش جهان) برای تکمیل کاربری آن مسجد شاه را بنا کرد. که بعد از چندی مورد توجه اهالی قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندکی از رونق مسجد جامع اصلی کاست[۵].  بنای مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پایان رسید. این بنا که استفاده عمومی داشت به عنوان تأییدی ازسوی شاه بر التزام این سلسله[۶] به تشیع ساخته شد.

نیز نگاه کنید

ماخذ

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

کورش صالحی

  1.    رکوعی، عزت‌الله، سرزمین (مروری بر تاریخ و معماری ایران)، تهران، نشر دلیران، بی‌تا، صص 250- 251.
  2.   پرایس، کریستین، تاریخ هنر اسلامی، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 2535، ص 164.
  3. سیوری، راجر، ایران عصری صفوی، ترجمه کامبیر عزیزی، تهران، مرکز، 1372، ص 160.
  4. هیلنبراند، رابرت، مقاله معماری ایران در دوره صفویان در تاریخ ایران کمبریج، ج 7، ترجمه یعقوب آژند، تهران، جامی، 1380، صص 432- 433.
  5. شفقی، سیروس، جغرافیای تاریخی اصفهان، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 برای آگاهی بیشتر           هنرفر، لطف‌الله، گنجینه آثار تاریخی اصفهان: کتابفروشی ثقفی، 1351.
  6. Welch, Anthony, Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc, 1973, p 18.