پیش پرده: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''پيشپرد'''ه، تصنيف يا قطعه نمايشي كوتاه تفنني و طنزگونه كه جدا از نمايش اصلي و پيش يا ميا ن دو پردة مياني نمايشي در جلوي پردة پايين افتاده صحنه همراه با شعر و موسيقي اجرا ميشود. نطفههاي اوليهي اين نمايش كوتاه، ابتدا در لابلاي برنامههاي...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''پیشپرد'''ه، تصنیف یا قطعه نمایشی كوتاه تفننی و طنزگونه كه جدا از نمایش اصلی و پیش یا میا ن دو پرده میانی نمایشی در جلوی پرده پایین افتاده صحنه همراه با شعر و موسیقی اجرا میشود. نطفههای اولیهی این نمایش كوتاه، ابتدا در لابلای برنامههای نمایشی شبانه دستههای مطرب و تقلیدچیان، در دوران قاجار بسته شده بعدها به تماشاخانهها راه یافت.<sup>1</sup> | ||
نمایش رقص «موریس شوالیه»، بازیگر برجسته تئاتر و سینمای فرانسه در فیلمهایش و بازی «چارلی چاپلین» در صحنهای از فیلم «عصر جدید» را از یك سو و رواج خواندن ترانههای فكاهی در ایران را از سوی دیگر زمینهساز پیشپرده دانستهاند. گفتهاند كه این گونه نمایشهای كوتاه احتمالاً از سال 1318ش به صحنههای نمایش ایران وارد شد. جنتی عطایی مینویسد در [[تئاتر تهران|تئاتر دائمی تهران]]<sup>*</sup> (1319ش) برای اولین بار در فاصله پردهها و در جلوی پرده تصنیفهای سیاسی میخواندند كه چیز تازهای بود كه اسم آن را «پیشپرده» گذاشتند.<sup>3</sup> | |||
مجید محسنی نخستین بار در 1318 در جشن پایان تحصیلی هنرستان هنرپیشگی با فراك كلاه حصیری و تعلیمی به تقلید از موریس شوالیه و با آرایش چهرهای شبیه چارلی چاپلین و خواندن تصنیفهای وطنی روی آهنگهای غربی به سبك چاپلین روی صحنه آمد و نمایش داد. این نمایش مورد توجه حاضران و سیدعلی خان نصر، رئیس هنرستان قرار گرفت و به پیشنهاد او قرار شد كه بعد از آن، پیشپرده خوانان با لباسی سفید، صورتی و سیاه و همان كلاه حصیری منتها با رنگ سفید و دستكش به روی صحنه بیایند.<sup>4</sup> | |||
در آن دوره خواست احزاب و دستجاب | در آن دوره خواست احزاب و دستجاب سیاسی از تماشاخانهها، اجرای نمایشهای سیاسی بود، اما هنرمندان هنر نمایشی نمیتوانستند به خواست آنها پاسخ دهند، از این رو پیشپرده خوانان به مدد صاحبان تماشاخانهها برخاستند و شعرایی مانند پرویز خطیبی و ابوالقاسم حالت با سرودن اشعار و تصنیفهای فكاهی، سیاسی و اجتماعی و چاپ آنها در روزنامهی توفیق به یاری این هنر نمایشی شتافتند و آن را به اوج محبوبیت رساندند. اجرای پیشپرده خوانی تا كودتای 28 مرداد 1332 ادامه یافت ولی بعد از آن رفته رفته از رونق افتاد.<sup>5</sup> از پیشپرده خوانان مشهور میتوان به عزتالله انتظامی، جمشید شیبانی، مرتضی احمدی، حمید قنبری وعباس حكمت شعار اشاره كرد.<sup>6</sup> | ||
'''''منابع و مآخذ:''''' | '''''منابع و مآخذ:''''' | ||
1- | 1- بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زنان، ج 4، 1383، 215؛ شهریاری، خسرو: '''''كتاب نمایش'''''، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 50. | ||
2- '''''من و | 2- '''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، صص 74 و 75. | ||
3- | 3- جنتی عطایی ، ابوالقاسم. '''''بنیاد نمایش در ایران'''''. تهران: ابنسینا، 1333، 79. | ||
4- | 4- كیان افراز، اعظم: '''''جادوی صحنه''''' '''''(زندگی تئاتری عزتالله انتظامی)،''''' تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، صص 197 و 198. | ||
5- | 5- محبی، حسین: '''''پیشپردهخوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 8. | ||
6- همان جا: ص 9. | 6- همان جا: ص 9. | ||
محمود عزیزی | محمود عزیزی | ||
نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۹
پیشپرده، تصنیف یا قطعه نمایشی كوتاه تفننی و طنزگونه كه جدا از نمایش اصلی و پیش یا میا ن دو پرده میانی نمایشی در جلوی پرده پایین افتاده صحنه همراه با شعر و موسیقی اجرا میشود. نطفههای اولیهی این نمایش كوتاه، ابتدا در لابلای برنامههای نمایشی شبانه دستههای مطرب و تقلیدچیان، در دوران قاجار بسته شده بعدها به تماشاخانهها راه یافت.1
نمایش رقص «موریس شوالیه»، بازیگر برجسته تئاتر و سینمای فرانسه در فیلمهایش و بازی «چارلی چاپلین» در صحنهای از فیلم «عصر جدید» را از یك سو و رواج خواندن ترانههای فكاهی در ایران را از سوی دیگر زمینهساز پیشپرده دانستهاند. گفتهاند كه این گونه نمایشهای كوتاه احتمالاً از سال 1318ش به صحنههای نمایش ایران وارد شد. جنتی عطایی مینویسد در تئاتر دائمی تهران* (1319ش) برای اولین بار در فاصله پردهها و در جلوی پرده تصنیفهای سیاسی میخواندند كه چیز تازهای بود كه اسم آن را «پیشپرده» گذاشتند.3
مجید محسنی نخستین بار در 1318 در جشن پایان تحصیلی هنرستان هنرپیشگی با فراك كلاه حصیری و تعلیمی به تقلید از موریس شوالیه و با آرایش چهرهای شبیه چارلی چاپلین و خواندن تصنیفهای وطنی روی آهنگهای غربی به سبك چاپلین روی صحنه آمد و نمایش داد. این نمایش مورد توجه حاضران و سیدعلی خان نصر، رئیس هنرستان قرار گرفت و به پیشنهاد او قرار شد كه بعد از آن، پیشپرده خوانان با لباسی سفید، صورتی و سیاه و همان كلاه حصیری منتها با رنگ سفید و دستكش به روی صحنه بیایند.4
در آن دوره خواست احزاب و دستجاب سیاسی از تماشاخانهها، اجرای نمایشهای سیاسی بود، اما هنرمندان هنر نمایشی نمیتوانستند به خواست آنها پاسخ دهند، از این رو پیشپرده خوانان به مدد صاحبان تماشاخانهها برخاستند و شعرایی مانند پرویز خطیبی و ابوالقاسم حالت با سرودن اشعار و تصنیفهای فكاهی، سیاسی و اجتماعی و چاپ آنها در روزنامهی توفیق به یاری این هنر نمایشی شتافتند و آن را به اوج محبوبیت رساندند. اجرای پیشپرده خوانی تا كودتای 28 مرداد 1332 ادامه یافت ولی بعد از آن رفته رفته از رونق افتاد.5 از پیشپرده خوانان مشهور میتوان به عزتالله انتظامی، جمشید شیبانی، مرتضی احمدی، حمید قنبری وعباس حكمت شعار اشاره كرد.6
منابع و مآخذ:
1- بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زنان، ج 4، 1383، 215؛ شهریاری، خسرو: كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 50.
2- من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، صص 74 و 75.
3- جنتی عطایی ، ابوالقاسم. بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابنسینا، 1333، 79.
4- كیان افراز، اعظم: جادوی صحنه (زندگی تئاتری عزتالله انتظامی)، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، صص 197 و 198.
5- محبی، حسین: پیشپردهخوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 8.
6- همان جا: ص 9.
محمود عزیزی