سید علی خان نصر: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۸

نصر، سیدعلی خان‌ (1311ق/ 1893م- 1340ش)، نویسنده، نمایشنامه‌نویس، مترجم.

او فرزند نصرالاطبا، از سادات کاشان بود و در تهران متولد شد. ابتدا نزد برادر بزرگ خود؛ ولی‌الله خان نصر به فراگیری دانش پرداخت، سپس در مدارس شرف، علمیه و آلیانس فرانسه تحصیل کرد. پس از پایان دوره آلیانس در همان مدرسه به تدریس ادبیات پرداخت.

در مدارس نظامی، علوم سیاسی و اقدسیه، زبان فرانسه و علوم ریاضی و طبیعیات تدریس می‌کرد. در آغاز مشروطیت به کار نمایش روی آورد و تئاتر ملی^* را تأسیس کرد. بعد به اروپا رفت و به آموزش فن تئاتر پرداخت. پس از بازگشت از اروپا کمدی ایران را به شیوه اروپایی بنیاد نهاد^[۱].

پس از تأسیس سازمان پرورش افکار در 1318ش، نصر ریاست کمیسیون نمایش آنرا به عهده گرفت. آنگاه هنرستان هنرپیشگی را برای آشنایی و پرورشی علاقه‌مندان با تکنیک هنر نمایش بنیان نهاد و سال‌ها همراه اداره هنرستان به تدریس تاریخ تئاتر در آنجا مشغول بود^[۲].

نصر را پدر تئاتر ایران می‌دانند. با توجه به شکل‌گیری و رشد مدارس به شیوه غربی در ایران، سیدعلی خان مبادرت به تألیف کتاب‌های علمی در این زمینه کرد و حاصل آن تألیف و ترجمه 19 جلد کتاب است^[۳].

32 نمایشنامه نیز تصنیف کرده که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:

«سیروس»، «اشتباه لپی»، «نتیجه تعدد زوجات»، «حاج قمارخان»، «نتایج بی علمی نسوان»، «عروسی آحسین آقا»، «تا اینجوریم همینیم»، «زن بی‌وفا»، «خسروخان اوقاتش تلخ است^[۴]».

محمود عزیزی

کتابشناسی

↑ جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 231. نوایی، عبدالحسین (1380). اثر آفرینان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، جلد ششم، ص 41.
↑ جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 232. چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.
↑ چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.
↑ جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 232 و 333.

[1] جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 231. نوایی، عبدالحسین (1380). اثر آفرینان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، جلد ششم، ص 41.

[2] جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 232. چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.

[3] چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.

[4] جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابن سینا، ص 232 و 333.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''نصر، سيدعلي خان‌''' (1311ق/ 1893م- 1340ش)، نويسنده، نمايشنامه‌نويس، مترجم.
+نصر، سیدعلی خان‌ (1311ق/ 1893م- 1340ش)، نویسنده، نمایشنامه‌نویس، مترجم.
-او فرزند نصرالاطبا، از سادات كاشان بود و در تهران متولد شد. ابتدا نزد برادر بزرگ خود؛ ولي‌الله خان نصر به فراگيري دانش پرداخت، سپس در مدارس شرف، علميه و آليانس فرانسه تحصيل كرد. پس از پايان دورة آليانس در همان مدرسه به تدريس ادبيات پرداخت.
+او فرزند نصرالاطبا، از سادات کاشان بود و در تهران متولد شد. ابتدا نزد برادر بزرگ خود؛ ولی‌الله خان نصر به فراگیری دانش پرداخت، سپس در مدارس شرف، علمیه و آلیانس فرانسه تحصیل کرد. پس از پایان دوره آلیانس در همان مدرسه به تدریس ادبیات پرداخت.
-در مدارس نظامي، علوم سياسي و اقدسيه، زبان فرانسه و علوم رياضي و طبيعيات تدريس مي‌كرد. در آغاز مشروطيت به كار نمايش روي آورد و تئاتر ملي<sup>*</sup> را تأسيس كرد. بعد به اروپا رفت و به آموزش فن تئاتر پرداخت. پس از بازگشت از اروپا كمدي ايران را به شيوة اروپايي بنياد نهاد.<sup>1</sup>
+در مدارس نظامی، علوم سیاسی و اقدسیه، زبان فرانسه و علوم ریاضی و طبیعیات تدریس می‌کرد. در آغاز مشروطیت به کار نمایش روی آورد و تئاتر ملی<sup>*</sup> را تأسیس کرد. بعد به اروپا رفت و به آموزش فن تئاتر پرداخت. پس از بازگشت از اروپا کمدی ایران را به شیوه اروپایی بنیاد نهاد<ref>جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: [https://www.pressebnesina.com/ ابن سینا]، ص 231.
-پس از تأسيس سازمان پرورش افكار در 1318ش، نصر رياست كميسيون نمايش آنرا به عهده گرفت. آنگاه هنرستان هنرپيشگي را براي آشنايي و پرورشي علاقه‌مندان با تكنيك هنر نمايش بنيان نهاد و سال‌ها همراه ادارة هنرستان به تدريس تاريخ تئاتر در آنجا مشغول بود.<sup>2</sup>
+نوایی، عبدالحسین (1380). اثر آفرینان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، جلد ششم، ص 41.</ref>.
-نصر را پدر تئاتر ايران مي‌دانند. با توجه به شكل‌گيري و رشد مدارس به شيوة غربي در ايران، سيدعلي خان مبادرت به تأليف كتابهاي علمي در اين زمينه كرد و حاصل آن تأليف و ترجمة 19 جلد كتاب است.<sup>3</sup>
+پس از تأسیس سازمان پرورش افکار در 1318ش، نصر ریاست کمیسیون نمایش آنرا به عهده گرفت. آنگاه هنرستان هنرپیشگی را برای آشنایی و پرورشی علاقه‌مندان با تکنیک هنر نمایش بنیان نهاد و سال‌ها همراه اداره هنرستان به تدریس تاریخ تئاتر در آنجا مشغول بود<ref>جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: [https://www.pressebnesina.com/ ابن سینا]، ص 232.
-نمايشنامه نيز تصنيف كرده كه مهم‌ترين آن‌ها عبارت است از:
+چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.</ref>.
-«سيروس»، «اشتباه لپي»، «نتيجه تعدد زوجات»، «حاج قمارخان»، «نتايج بي علمي نسوان»، «عروسي آحسين آقا»، «تا اينجوريم همينيم»، «زن بي‌وفا»، «خسروخان اوقاتش تلخ است».<sup>4</sup>
+نصر را پدر تئاتر ایران می‌دانند. با توجه به شکل‌گیری و رشد مدارس به شیوه غربی در ایران، سیدعلی خان مبادرت به تألیف کتاب‌های علمی در این زمینه کرد و حاصل آن تألیف و ترجمه 19 جلد کتاب است<ref>چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات ایران (1357). تهران: فرهنگ‌سرای نیاوران، ص 164.</ref>.
+نمایشنامه نیز تصنیف کرده که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:
-'''''مآخذ:'''''
+«سیروس»، «اشتباه لپی»، «نتیجه تعدد زوجات»، «حاج قمارخان»، «نتایج بی علمی نسوان»، «عروسی آحسین آقا»، «تا اینجوریم همینیم»، «زن بی‌وفا»، «خسروخان اوقاتش تلخ است<ref>جنتی عطائی، ابوالقاسم (1333). بنیاد نمایش در ایران. تهران: [https://www.pressebnesina.com/ ابن سینا]، ص 232 و 333.</ref>».
--     جنتي عطائي، ابوالقاسم. '''''بنياد نمايش در ايران'''''، تهران، ابن سينا، 1333، ص 231؛ '''''اثر آفرينان'''''. زير نظر عبدالحسين نوايي، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1380، جلد ششم، ص 41.
+محمود عزیزی
--     جنتي عطائي ص 232، نيز '''''چهره‌هايي از پيشروان هنر و ادبيات ايران'''''، تهران: فرهنگ‌سراي نياوران، 1357، ص 164.
--     '''''چهره‌هايي از پيشروان هنر و ادبيات ايران'''''، همان جا.
--     جنتي عطائي، ابوالقاسم صص 232 و 333.
+== کتابشناسی ==
-محمود عزیزی