پهلوانی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را كه به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در ''شاهنامه'' فردوسی میتوان دید. ''شاهنامه'' را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم كردها...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار). | 4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار). | ||
ابوالقاسم رادفر | |||
نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۵
پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را كه به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در شاهنامه فردوسی میتوان دید. شاهنامه را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم كردهاند.1 دوره پهلوانی در شاهنامه با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام كاوه آهنگر در برابر ضحاك آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است.2 مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: كشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، كینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، كیقباد و كیكاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و كشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش كیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند.4 پهلوانان شاهنامه نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان نیكوكار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدكار چون ضحّاك، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی كه آمیختهای از نیكی و بدی هستند نظیر كاووس و پیران. وجه اشتراك همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است.3
مآخذ:
1. ادب فارسی در آسیای مركزی؛ دانشنامه ادب فارسی (1). به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.
2. صفا، ذبیح الله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیركبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.
3. اسلامی ندوشن، محمدعلی. زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).
4. رزمجو، حسین. قلمرو ادبیات حماسی ایران. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).
ابوالقاسم رادفر