پهلوانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند<ref>'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ref>.دوره پهلوانی در [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ref>.مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<ref>رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ref>.پهلوانان شاهنامه نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</ref>. | |||
پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را | |||
نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴
پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در شاهنامه فردوسی میتوان دید. شاهنامه را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند[۱].دوره پهلوانی در شاهنامه با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است[۲].مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند[۳].پهلوانان شاهنامه نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است[۴].
- ↑ ادب فارسی در آسیای مركزی؛ دانشنامه ادب فارسی (1). به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.
- ↑ صفا، ذبیح الله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.
- ↑ رزمجو، حسین. قلمرو ادبیات حماسی ایران. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).
- ↑ اسلامی ندوشن، محمدعلی. زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).