برهان قاطع: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''برهان قاطع،''' از فرهنگهاي فارسي به فارسي سدة 11 هجري قمري. محمد حسين بن خلف تبريزي متخلص به برهان در 1062ق / 1652م آن را به نام سلطان عبدالله قطب شاه، هفتمين پادشاه شيعي مذهب و از سلاطين جنوب هند (حك 1035ـ 1038ق / 1626-1628م) در حيدرآباد دكن تأليف كرده است....» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
برهان قاطع، از فرهنگهای فارسی به فارسی سده 11 هجری قمری. | |||
محمد | محمد حسین بن خلف تبریزی متخلص به برهان در 1062ق / 1652م آن را به نام سلطان عبدالله قطب شاه، هفتمین پادشاه شیعی مذهب و از سلاطین جنوب هند (حک 1035ـ 1038ق / 1626-1628م) در حیدرآباد دکن تألیف کرده است. چهار کتاب فرهنگ جهانگیری، [[لغت فرس اسدی|مجمع الفرس]]، سرمه سلیمانی و صحاح الادویه اساس کار برهان در این تألیف بودهاند<ref>مرادي، نورالله. '''''مرجع شناسي'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 136.</ref>.این فرهنگ را میتوان نسخه بدل فرهنگ جهانگیری ولیکن بدون توضیحات آن دانست<ref>نصري، عبدالله. '''''کارنامه دکتر معين'''''. تهران: اميرکبير، 1364، ص 141.</ref>.از لحاظ ترتیب، حرف اول لغت را «گفتار» و حرف دوم و سوم آن را «بیان» تشکیل میدهد. در مقدمه کتاب نُه فایده آمده که فایده اول در بیان معرفت زبان دَری و پهلوی و فایده نهم درباره قواعد دستور املاست<ref>نقوي، شهريار. '''''فرهنگ نويسي فارسي در هند و پاکستان'''''. تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 94 و 95.</ref>. به رغم آنکه بسیاری از لغات را مؤلف برهان قاطع از دساتیر گرفته، اما در هیچ یک از آنها به آن اشاره نمیکند<ref>معين، محمد. مقدمه بر '''''برهان قاطع'''''. تهران: ابن سينا، چ 2، 1342، ج 1، ص 56 (مقدمه).</ref>.بزرگترین نقص برهان قاطع حذف شواهد شعری و نیاوردن شاهد و مثال برای آنها است<ref>حکمت، علي اصغر. '''''مقدمه بر برهان قاطع.''''' ص نود (مقدمه).</ref>.از مزایای این فرهنگ بیرون کشیدن و یکجا گردآوردن لغات و ترکیبات از فرهنگها و منابع دیگر است که خواننده را از مراجعه به کتابهای لغت مختلف بی نیاز میکند. مجموع لغاتی که در این فرهنگ آمده بر حسب شمارش چند پژوهنده و بر اساس چاپهای مختلف، 19060، 19417، 20149، 20211، 20215 لغت است. چند کتاب از جمله سراج اللغات، اثر خان آرزو و قاطع برهان، از غالب دهلوی در ردّ و اعتراض به آن نوشته شدهاند<ref>دبيرسياقي، محمد. '''''فرهنگهاي فارسي و فرهنگ گونهها'''''. تهران: اسپرک، 1368، ص 142-145.</ref>. | ||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۱
برهان قاطع، از فرهنگهای فارسی به فارسی سده 11 هجری قمری.
محمد حسین بن خلف تبریزی متخلص به برهان در 1062ق / 1652م آن را به نام سلطان عبدالله قطب شاه، هفتمین پادشاه شیعی مذهب و از سلاطین جنوب هند (حک 1035ـ 1038ق / 1626-1628م) در حیدرآباد دکن تألیف کرده است. چهار کتاب فرهنگ جهانگیری، مجمع الفرس، سرمه سلیمانی و صحاح الادویه اساس کار برهان در این تألیف بودهاند[۱].این فرهنگ را میتوان نسخه بدل فرهنگ جهانگیری ولیکن بدون توضیحات آن دانست[۲].از لحاظ ترتیب، حرف اول لغت را «گفتار» و حرف دوم و سوم آن را «بیان» تشکیل میدهد. در مقدمه کتاب نُه فایده آمده که فایده اول در بیان معرفت زبان دَری و پهلوی و فایده نهم درباره قواعد دستور املاست[۳]. به رغم آنکه بسیاری از لغات را مؤلف برهان قاطع از دساتیر گرفته، اما در هیچ یک از آنها به آن اشاره نمیکند[۴].بزرگترین نقص برهان قاطع حذف شواهد شعری و نیاوردن شاهد و مثال برای آنها است[۵].از مزایای این فرهنگ بیرون کشیدن و یکجا گردآوردن لغات و ترکیبات از فرهنگها و منابع دیگر است که خواننده را از مراجعه به کتابهای لغت مختلف بی نیاز میکند. مجموع لغاتی که در این فرهنگ آمده بر حسب شمارش چند پژوهنده و بر اساس چاپهای مختلف، 19060، 19417، 20149، 20211، 20215 لغت است. چند کتاب از جمله سراج اللغات، اثر خان آرزو و قاطع برهان، از غالب دهلوی در ردّ و اعتراض به آن نوشته شدهاند[۶].
ابوالقاسم رادفر
- ↑ مرادي، نورالله. مرجع شناسي. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 136.
- ↑ نصري، عبدالله. کارنامه دکتر معين. تهران: اميرکبير، 1364، ص 141.
- ↑ نقوي، شهريار. فرهنگ نويسي فارسي در هند و پاکستان. تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 94 و 95.
- ↑ معين، محمد. مقدمه بر برهان قاطع. تهران: ابن سينا، چ 2، 1342، ج 1، ص 56 (مقدمه).
- ↑ حکمت، علي اصغر. مقدمه بر برهان قاطع. ص نود (مقدمه).
- ↑ دبيرسياقي، محمد. فرهنگهاي فارسي و فرهنگ گونهها. تهران: اسپرک، 1368، ص 142-145.