پرش به محتوا

بُنْچاقِ اورامان‌: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''بُنْچاقِ اورامان‌،''' سه سند ملكي بازمانده از سدة نخستين پيش از ميلاد.  
بُنْچاقِ اورامان‌، سه سند ملكي بازمانده از سده نخستين پيش از ميلاد.  


اين سندها دربارة فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روي‌ پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزديكي روستاي اورامان ([[استان کردستان|كردستان]]) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ يوناني‌ با تاريخ‌ سلوكي‌، يكي‌ معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و ديگري‌ معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت يكي‌ از سندها كلماتي‌ به‌ زبان‌ و خط‌ پارتي‌ نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌اي‌ از متن‌ يوناني‌ است‌ و تاريخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ يوناني‌ جديدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانيك‌ (پارتي‌) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سدة نخست میلادی دارد.<sup>1</sup> اين‌ سندها اكنون‌ در موزة‌ بريتانيا نگهداري‌ مي‌شوند. خط‌ پارتي‌ اين‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالينه‌هاي‌ نسا نزديك‌ است‌.<sup>2</sup>
اين سندها درباره فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روی پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزديكي روستاي اورامان ([[استان کردستان|كردستان]]) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ يونانی با تاريخ‌ سلوكی، يكی معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و ديگری معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت يكی از سندها كلماتی به‌ زبان‌ و خط‌ پارتی نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌ای از متن‌ يونانی است‌ و تاريخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ يونانی جديدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانيک (پارتی) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد<ref name=":0">تفضّلی، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.</ref>.اين‌ سندها اكنون‌ در موزه‌ بريتانيا نگهداری میشوند. خط‌ پارتی اين‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالينه‌های نسا نزديک است‌<ref>نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقی. '''''كتيبه‌های ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1381، ص‌ 82.</ref><ref name=":0" />.<sup>2</sup>


اين‌ سندها گواهي‌ مي‌دهند كه‌ درهمان‌ سدة‌ اول‌ ميلادي‌ زبان‌ پهلوانيك‌ جانشين‌ زبان يوناني‌، در ديواني‌ شاهنشاهي‌ اشكاني‌ شده و از نظر ساختار دستوري‌ جمله‌ها، نشان‌ دهندة‌ زبان‌ پهلوانيك‌ است‌. واژگان‌ ايراني‌ آن‌ محدود و بيشتر واژه‌ها آرامي‌ است‌. بر روي‌ هم اين‌ سند 23 واژة‌ ايراني‌ ميانه‌ دارد كه‌ 15تاي‌ آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند.<sup>3</sup>
اين‌ سندها گواهی میدهند كه‌ درهمان‌ سده‌ اول‌ ميلادی زبان‌ پهلوانيک جانشين‌ زبان يونانی، در ديوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جمله‌ها، نشان‌ دهنده‌ زبان‌ پهلوانيک است‌. واژگان‌ ايرانی آن‌ محدود و بيشتر واژه‌ها آرامی است‌. بر روی هم اين‌ سند 23 واژه‌ ايرانی ميانه‌ دارد كه‌ 15تای آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند<ref>نيز نک: زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 35.</ref><ref>سميعی، احمد. '''''ادبيات‌ ساسانی'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.</ref>.


'''مآخذ:'''


1.    تفضّلي‌، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.


2.    همان؛ نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقي‌. '''''كتيبه‌هاي‌ ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1381، ص‌ 82.
   


3.    سميعي‌، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.
نيز نك‌: زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 35.


ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۹

بُنْچاقِ اورامان‌، سه سند ملكي بازمانده از سده نخستين پيش از ميلاد.

اين سندها درباره فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روی پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزديكي روستاي اورامان (كردستان) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ يونانی با تاريخ‌ سلوكی، يكی معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و ديگری معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت يكی از سندها كلماتی به‌ زبان‌ و خط‌ پارتی نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌ای از متن‌ يونانی است‌ و تاريخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ يونانی جديدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانيک (پارتی) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد[۱].اين‌ سندها اكنون‌ در موزه‌ بريتانيا نگهداری میشوند. خط‌ پارتی اين‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالينه‌های نسا نزديک است‌[۲][۱].2

اين‌ سندها گواهی میدهند كه‌ درهمان‌ سده‌ اول‌ ميلادی زبان‌ پهلوانيک جانشين‌ زبان يونانی، در ديوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جمله‌ها، نشان‌ دهنده‌ زبان‌ پهلوانيک است‌. واژگان‌ ايرانی آن‌ محدود و بيشتر واژه‌ها آرامی است‌. بر روی هم اين‌ سند 23 واژه‌ ايرانی ميانه‌ دارد كه‌ 15تای آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند[۳][۴].


   


ابوالقاسم رادفر

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ تفضّلی، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.
  2. نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقی. كتيبه‌های ايران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1381، ص‌ 82.
  3. نيز نک: زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 35.
  4. سميعی، احمد. ادبيات‌ ساسانی. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.