پرش به محتوا

بالابان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:200654 329.jpg|بندانگشتی|ساز بالابان، برگرفته از سایت ستاره، قابل بازیابی از [https://setare.com/fa/news/26328/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86/ https://setare.com/fa/news/26328/]]]
'''بالابان،''' از گروه سازهای هواصدا<sup>*</sup>ی زبانه‌دار با زبانه‌ای منفرد و دو لایه.
'''بالابان،''' از گروه سازهای هواصدا<sup>*</sup>ی زبانه‌دار با زبانه‌ای منفرد و دو لایه.


در آذربایجان به بالابان و در کردستان و کرمانشاهان به نرمه‌نای<sup>*</sup> معروف است. نوعی از این ساز در ارمنستان رایج است که دودوک نامیده می‌شود. بالابان دارای بدنه‌ای چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت بدنه و یک زبانه بزرگ و پهن می‌باشد. زبانه این ساز خود از سه قسمت تشکیل شده است که شامل قسمت اصلی زبانه، حلقه‌ای برای تنظیم کوک و طوقی بیضی مانند برای محافظت از زبانه ـ در مواقعی که نواخته نمی‌شود ـ می‌باشد. زبانه بالابان در مقایسه با زبانه سازهای هواصدای دارای زبانه از همه بزرگ‌تر و پهن‌تر است و به عبارتی مهم‌ترین و حساس‌ترین قسمت این ساز محسوب می‌شود. زبانه بالابان در اندازه‌های مختلفی وجود دارد که هر کدام برای یک کوک یا یک سقف صوتی متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کردستان و کرمانشاهان نرمه‌نای به همراهی تمبک نواخته می‌شود. رپرتوار نرمه‌نای در کردستان و کرمانشاهان شامل آهنگ‌های رقص و ترانه‌های کُردی می‌باشد. در آذربایجان شرقی بالابان در اجرای موسیقی عاشیقی شرکت دارد. بدین ترتیب موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی شامل خواننده (عاشیق، نوازنده ساز عاشیقی<sup>*</sup>)، بالابان و قاوال<sup>*</sup> (دایره) است. رپرتوار بالابان در آذربایجان شرقی شامل هاواها یا مقام‌های موسیقی عاشیقی و بعضاً آهنگ‌های رقص است<ref>پژوهش‌های میدانی مؤلف و گفت‌وگو با نوازندگان بالابان و نرمه‌نای.</ref><ref>درویشی، محمدرضا. '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. ج 4، در دست انتشار. </ref>  
در آذربایجان به بالابان و در کردستان و کرمانشاهان به نرمه‌نای<sup>*</sup> معروف است. نوعی از این ساز در ارمنستان رایج است که دودوک نامیده می‌شود. بالابان دارای بدنه‌ای چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت بدنه و یک زبانه بزرگ و پهن می‌باشد. زبانه این ساز خود از سه قسمت تشکیل شده است که شامل قسمت اصلی زبانه، حلقه‌ای برای تنظیم کوک و طوقی بیضی مانند برای محافظت از زبانه ـ در مواقعی که نواخته نمی‌شود ـ می‌باشد. زبانه بالابان در مقایسه با زبانه سازهای هواصدای دارای زبانه از همه بزرگ‌تر و پهن‌تر است و به عبارتی مهم‌ترین و حساس‌ترین قسمت این ساز محسوب می‌شود. زبانه بالابان در اندازه‌های مختلفی وجود دارد که هر کدام برای یک کوک یا یک سقف صوتی متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کردستان و کرمانشاهان نرمه‌نای به همراهی تمبک نواخته می‌شود. رپرتوار نرمه‌نای در کردستان و کرمانشاهان شامل آهنگ‌های رقص و ترانه‌های کُردی می‌باشد. در آذربایجان شرقی بالابان در اجرای موسیقی عاشیقی شرکت دارد. بدین ترتیب موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی شامل خواننده (عاشیق، نوازنده ساز عاشیقی<sup>*</sup>)، بالابان و قاوال<sup>*</sup> (دایره) است. رپرتوار بالابان در آذربایجان شرقی شامل هاواها یا مقام‌های موسیقی عاشیقی و بعضاً آهنگ‌های رقص است<ref>پژوهش‌های میدانی مؤلف و گفت‌وگو با نوازندگان بالابان و نرمه‌نای.</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1390). '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. ج 4، تهران: موسسه فرهنگی و هنری ماهور، </ref>.


== '''مآخذ''' ==
== '''مآخذ''' ==
. شرح کامل‌تر را نک: 
<references />


== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران


== نویسنده مقاله ==
محمدرضا درویشی
محمدرضا درویشی

نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۲۱

ساز بالابان، برگرفته از سایت ستاره، قابل بازیابی از https://setare.com/fa/news/26328/

بالابان، از گروه سازهای هواصدا*ی زبانه‌دار با زبانه‌ای منفرد و دو لایه.

در آذربایجان به بالابان و در کردستان و کرمانشاهان به نرمه‌نای* معروف است. نوعی از این ساز در ارمنستان رایج است که دودوک نامیده می‌شود. بالابان دارای بدنه‌ای چوبی با هفت سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت بدنه و یک زبانه بزرگ و پهن می‌باشد. زبانه این ساز خود از سه قسمت تشکیل شده است که شامل قسمت اصلی زبانه، حلقه‌ای برای تنظیم کوک و طوقی بیضی مانند برای محافظت از زبانه ـ در مواقعی که نواخته نمی‌شود ـ می‌باشد. زبانه بالابان در مقایسه با زبانه سازهای هواصدای دارای زبانه از همه بزرگ‌تر و پهن‌تر است و به عبارتی مهم‌ترین و حساس‌ترین قسمت این ساز محسوب می‌شود. زبانه بالابان در اندازه‌های مختلفی وجود دارد که هر کدام برای یک کوک یا یک سقف صوتی متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کردستان و کرمانشاهان نرمه‌نای به همراهی تمبک نواخته می‌شود. رپرتوار نرمه‌نای در کردستان و کرمانشاهان شامل آهنگ‌های رقص و ترانه‌های کُردی می‌باشد. در آذربایجان شرقی بالابان در اجرای موسیقی عاشیقی شرکت دارد. بدین ترتیب موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی شامل خواننده (عاشیق، نوازنده ساز عاشیقی*)، بالابان و قاوال* (دایره) است. رپرتوار بالابان در آذربایجان شرقی شامل هاواها یا مقام‌های موسیقی عاشیقی و بعضاً آهنگ‌های رقص است[۱][۲].

مآخذ

  1. پژوهش‌های میدانی مؤلف و گفت‌وگو با نوازندگان بالابان و نرمه‌نای.
  2. درویشی، محمدرضا (1390). دایره المعارف سازهای ایران. ج 4، تهران: موسسه فرهنگی و هنری ماهور،

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی