اربعین: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۰

اربعین، واژه‌یی عربی به‌معنی چهل، چهلم و چلّه، که در زمینه‌های مختلف فرهنگ اسلامی، کاربردهای متفاوت دارد. اربعین (= اربعون)، در سنّت تألیف به‌معنای کتابی مشتمل بر چهل حدیث، و عنوان مشترک بر شماری نوشته‌های دربرگیرنده 40 حدیث، در فرهنگ عامه به‌معنای چهلمین روز درگذشت متوفی، در عرفان عملی به‌معنای چهل روز ریاضت و مراقبه است^[۱]. عدد اربعین ـ 40 ـ در علم اعداد عدد کامل و سنّ 40 نشانه کمال تلقی می‌شود^[۲]. حافظ می‌گوید:

که ای صوفی! شراب آن‌گه شود صاف / که در شیشه برآرد اربعینی^[۳]

معروف‌ترین کاربرد شفاهی اصطلاح اربعین در عالم تشیّع، به مناسبت چهلمین روز شهادت امام حسین است که در روز بیستم صفر هر سال (چهل روز پس از عاشورا: دهم محرم) مراسم ویژه‌یی در سرتاسر جهان تشیّع برگزار می‌گردد^[۴]^[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ دهخدا، علی‌اكبر. لغت‌نامه. ذیل مدخل، ص 1636.
↑ امین، علینقی. علم اعداد. تهران: دایره‌المعارف ایران‌شناسی، 1383، ص 17ـ 28.
↑ دیوان حافظ. چاپ خلیل خطیب رهبر، غزل 483، ص 658.
↑ مصاحب، غلام‌حسین. دایره‌المعارف فارسی. ذیل مدخل، ج 1، ص 85
↑ دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ذیل «اربعین»، تهران: 1377، 7/430-431.

[1] دهخدا، علی‌اكبر. لغت‌نامه. ذیل مدخل، ص 1636.

[2] امین، علینقی. علم اعداد. تهران: دایره‌المعارف ایران‌شناسی، 1383، ص 17ـ 28.

[3] دیوان حافظ. چاپ خلیل خطیب رهبر، غزل 483، ص 658.

[4] مصاحب، غلام‌حسین. دایره‌المعارف فارسی. ذیل مدخل، ج 1، ص 85

[5] دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ذیل «اربعین»، تهران: 1377، 7/430-431.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اربعين'''، واژه‌يي عربي به‌معني چهل، چهلم و چلّه، كه در زمينه‌هاي مختلف فرهنگ اسلامي، كاربردهاي متفاوت دارد. اربعين (= اربعون)، در سنّت تأليف به‌معناي كتابي مشتمل بر چهل حديث، و عنوان مشترك بر شماري نوشته‌هاي دربرگيرندة 40 حديث، در فرهنگ عامه به‌معناي چهلمين روز درگذشت متوفي، در عرفان عملي به‌معناي چهل روز رياضت و مراقبه است.<sup>1</sup> عدد اربعين ـ 40 ـ در علم اعداد عدد كامل و سنّ 40 نشانة كمال تلقي مي‌شود.<sup>2</sup> حافظ مي‌گويد: كه اي صوفي! شراب آن‌گه شود صاف / كه در شيشه برآرد اربعيني.<sup>3</sup> معروف‌ترين كاربرد شفاهي اصطلاح اربعين در عالم تشيّع، به مناسبت چهلمين روز شهادت امام حسين است كه در روز بيستم صفر هر سال (چهل روز پس از عاشورا: دهم محرم) مراسم ويژه‌يي در سرتاسر جهان تشيّع برگزار مي‌گردد.<sup>4</sup>
+اربعین، واژه‌یی عربی به‌معنی چهل، چهلم و چلّه، که در زمینه‌های مختلف فرهنگ اسلامی، کاربردهای متفاوت دارد. اربعین (= اربعون)، در سنّت تألیف به‌معنای کتابی مشتمل بر چهل حدیث، و عنوان مشترک بر شماری نوشته‌های دربرگیرنده 40 حدیث، در فرهنگ عامه به‌معنای چهلمین روز درگذشت متوفی، در عرفان عملی به‌معنای چهل روز ریاضت و مراقبه است<ref>دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل مدخل، ص 1636.</ref>. عدد اربعین ـ 40 ـ در علم اعداد عدد کامل و سنّ 40 نشانه کمال تلقی می‌شود<ref>امین، علینقی. '''''علم اعداد'''''. تهران: دایره‌المعارف ایران‌شناسی، 1383، ص 17ـ 28.</ref>. حافظ می‌گوید: <blockquote>که ای صوفی! شراب آن‌گه شود صاف / که در شیشه برآرد اربعینی<ref>'''''دیوان حافظ'''''. چاپ خلیل خطیب رهبر، غزل 483، ص 658.</ref> </blockquote>معروف‌ترین کاربرد شفاهی اصطلاح اربعین در عالم تشیّع، به مناسبت چهلمین روز شهادت امام حسین است که در روز بیستم صفر هر سال (چهل روز پس از عاشورا: دهم محرم) مراسم ویژه‌یی در سرتاسر جهان تشیّع برگزار می‌گردد<ref>مصاحب، غلام‌حسین. '''''دایره‌المعارف فارسی'''''. ذیل مدخل، ج 1، ص 85</ref><ref>'''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''، ذیل «اربعین»، تهران: 1377، 7/430-431.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-.    دهخدا، علي‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذيل مدخل، ص 1636.
+== مآخذ ==
-.     امين، علينقي. '''''علم اعداد'''''. تهران: دايره‌المعارف ايران‌شناسي، 1383، ص 17ـ 28.
-.     '''''ديوان حافظ'''''. چاپ خليل خطيب رهبر، غزل 483، ص 658.
-.     مصاحب، غلام‌حسين. '''''دايره‌المعارف فارسي'''''. ذيل مدخل، ج 1، ص 85؛ براي اطلاع از عنوان برخي از مهم‌ترين كتاب‌ها نك: '''''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي'''''، ذيل «اربعين»، تهران: 1377، 7/430-431.
-سید حسن امین