حزب دمکرات ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۵

حزب دمكرات ایران، از احزاب سیاسی ایران كه در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای روسیه و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط قوام‌السلطنه^* تشكیل شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود تشكیل داد^[۱]. كمیته مركزی حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و روشنفكران غیر توده‌ای تركیب یافت و محمد ولی فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسینی، سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجانی عضو كمیته مركزی و سیدهاشم وكیل، ابوالحسن عمید نوری، مظفر بقایی و حسین مكی از اعضاء فعال آن بودند ^[۲]بدین ترتیب قوام سعی داشت از جناح‌های مختلف سیاسی برای شكست دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاح‌گران غیر كمونیست و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده كند^[۳]. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری ^[۴] و تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی كشور^[۵]. روزنامه‌های دمكرات ایران (ارگان حزب)، فرمان (روزنامه عصر حزب)، دیپلمات (ارگان كمیته مركزی حزب) و بهرام (ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاه‌های این حزب می‌پرداختند^[۶]. مخالفت گسترده با قوام از سوی كسانی چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) ^[۷] باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اکبر قاسمی

↑ طیرانی، بهروز (به كوشش). اسناد احزاب سیاسی ایران. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.
↑ الهی، حسین. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.
↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.
↑ [حزب دمكرات]، «برنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.
↑ [حزب دمكرات]، «نظام‌نامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.
↑ برزین، مسعود. شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375). تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.
↑ حكمت، س. «نقش من در مجلس»، سالنامه دنیا. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.

[1] طیرانی، بهروز (به كوشش). اسناد احزاب سیاسی ایران. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.

[2] الهی، حسین. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.

[3] آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.

[4] [حزب دمكرات]، «برنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.

[5] [حزب دمكرات]، «نظام‌نامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.

[6] برزین، مسعود. شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375). تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.

[7] حكمت، س. «نقش من در مجلس»، سالنامه دنیا. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''حزب دمكرات ايران،''' از احزاب سياسي ايران كه در اوضاع آشفتة ناشي از هجوم قواي روسيه و انگليس پس از جنگ جهاني دوم توسط قوام‌السلطنه<sup>*</sup> تشكيل شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزيري وقت اين حزب را به پيشنهاد مظفر فيروز و به رهبري خود تشكيل داد.<sup>1</sup> كميتة مركزي حزب از دو گروه اشراف شمالي ضد انگليسي و روشنفكران غير توده‌اي تركيب يافت و محمد ولي فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسيني، سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجاني عضو كميتة مركزي و سيدهاشم وكيل، ابوالحسن عميد نوري، مظفر بقايي و حسين مكي از اعضاء فعال آن بودند<sup>2</sup> بدين ترتيب قوام سعي داشت از جناح‌هاي مختلف سياسي براي شكست دادن نامزدهاي سلطنت طلب و طرفدار انگليس در انتخابات آينده و بسيج اصلاح‌گران غير كمونيست و جلب نظر افراد ملي براي برقراري توازن در برابر حزب توده استفاده كند.<sup>3</sup> برخي از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گستردة اقتصادي، اجتماعي و اداري<sup>4</sup> و تجديد نظر اساسي در نيروهاي امنيتي كشور.<sup>5</sup> روزنامه‌هاي ''دمكرات ايران'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (روزنامة عصر حزب)، ''ديپلمات'' (ارگان كميتة مركزي حزب) و ''بهرام'' (ويژة دانش‌آموزان و دانشجويان) به بيان وديدگاه‌هاي اين حزب مي‌پرداختند.<sup>6</sup> مخالفت گسترده با قوام از سوي كساني چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب)<sup>7</sup> باعث اشغال دفتر حزب و تعطيلي آن در 1327ش شد.
+'''[[حزب دمکرات ایران|حزب دمكرات ایران]]،''' از احزاب سیاسی ایران كه در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای روسیه و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط قوام‌السلطنه<sup>*</sup> تشكیل شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود تشكیل داد<ref>طیرانی، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.</ref>. كمیته مركزی حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و روشنفكران غیر توده‌ای تركیب یافت و محمد ولی فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسینی، سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجانی عضو كمیته مركزی و سیدهاشم وكیل، ابوالحسن عمید نوری، مظفر بقایی و حسین مكی از اعضاء فعال آن بودند <ref>الهی، حسین'''''. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.</ref>بدین ترتیب قوام سعی داشت از جناح‌های مختلف سیاسی برای شكست دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاح‌گران غیر كمونیست و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده كند<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.</ref>. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری <ref>  [حزب دمكرات]، '''''«برنامه''''' '''''حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.</ref> و تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی كشور<ref>[حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.</ref>. روزنامه‌های ''دمكرات ایران'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (روزنامه عصر حزب)، ''دیپلمات'' (ارگان كمیته مركزی حزب) و ''بهرام'' (ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاه‌های این حزب می‌پرداختند<ref>برزین، مسعود. '''''شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.</ref>. مخالفت گسترده با قوام از سوی كسانی چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) <ref>حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامه''''' '''''دنیا'''''. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.</ref> باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==
-.    طيراني، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سياسي ايران'''''. تهران: سازمان اسناد ملي ايران، 1373ش، ج1، ص502.
-.    الهي، حسين'''''. احزاب و سازمان‌هاي سياسي در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسي، 1382ش، ص201.
+== منبع اصلی ==
+دانشنامه ایران
-.    آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة احمد گل‌محمدي، محمدابراهيم فتاحي، تهران: نشر ني، 1380ش، ص285.
-.    [حزب دمكرات]، '''''«برنامة''''' '''''حزب»'''''. روزنامة دمكرات ايران: 2 آبان ماه 1325ش.
-.    [حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامة دمكرات ايران: 3 آبان‌ماه 1325ش.
-.    برزين، مسعود. '''''شناسنامة مطبوعات ايران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.
-.    حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامة''''' '''''دنيا'''''. شمارة 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شوراي ملي] ، صورت مذاكرات دورة پانزدهم قانون‌گذاري، 20 آذرماه 1326ش.
+== نویسنده مقاله ==
 اکبر قاسمی