کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''كتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری،''' یكی از معتبرترین كتابخانههای مدارس دینی ایران كه به نامهای «ناصریه»، «سپهسالار»، و «دانشكده معقول و منقول»، شهرت داشته است. میرزا حسینخان سپهسالار (1241- 1298ق / 1825-1881م) صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار در 1296ق / 1879م در صدد ایجاد مسجد و مدرسهای در ضلع جنوبی باغ منزل خود برآمد و در 1297ق / 1880م كتابخانه مدرسه را تأسیس كرد<ref>سحاب، ابوالقاسم. '''''تاريخ مدرسة عالي سپهسالار'''''. تهران: [بينا]، 1329، ص53.</ref>. سال بعد با خرید كتابخانه شخصی اعتضادالسلطنه، وزیر علوم و معارف ناصرالدین شاه، مجموعهای ارزشمند از كتابهای خطی را به موقوفههای خود افزود<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»، '''''رهنمون'''''. ش 7 (زمستان 1372)، ص240- 241.</ref>. پس از درگذشت سپهسالار، ناصرالدین شاه براساس وقفنامه مدرسه كه حاكم عصر را متولی آن قرار داده بود، تولیت مدرسه را بر عهده گرفت و یحیی خان مشیرالدوله را كه وزارت عدلیه آن زمان را در دست داشت، مأمور تكمیل بنا و تأسیس مدرسه كرد؛ اما او نیز قبل از پایان كار درگذشت<ref>رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، '''''ماهنامة مسجد'''''. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)، ص54.</ref>. در 1304-1305ش به دستور علی اصغر حكمت، وزیر فرهنگ آن عصر، فهرستی از كتابها زیر نظر بدیعالزمان فروزانفر<sup>*</sup> تهیه شد<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»،'''''رهنمون'''''. ش 7 (زمستان 1372)،ص242- 243.</ref>. از آن سال به بعد تا 1313ش، 294 نسخه خطی و چاپی مدرسه سعدالدوله یا «سعدیه»، 219 نسخه خطی مدرسه صدر، و 612 جلد كتاب مدرسه مشیرالدوله به این كتابخانه منتقل شد<ref>سحاب، ابوالقاسم. '''''تاريخ مدرسة عالي سپهسالار'''''. تهران: [بينا]، 1329،ص54.</ref>. در 1313ش مدرسه با عنوان «دانشكده معقول و منقول دانشگاه تهران» افتتاح شد و تنی چند از استادان و مدرسان آن زیر نظر بدیعالزمان فروزانفر به تهیه فهرستی از كتابهای آن همت گماشتند<ref>كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسة عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي مدرسه].</ref>. در 1329ش كتابخانه از ساختمان پیشین به ساختمان مجاور آن در ضلع شرقی میدان بهارستان و در جنب مجلس شورای اسلامی انتقال یافت<ref name=":0">رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، '''''ماهنامة مسجد'''''. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)،ص54.</ref>. در 1335ش «انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی» در تهران تهیه، چاپ و انتشار فهرستی از نسخ خطی كتابخانه را زیر نظر علینقی منزوی و محمد تقی دانشپژوه<sup>*</sup> در دستور كار خود قرار داد<ref>«معرفي كتابخانة مركزي و مدرسه عالي شهيد مطهري(2): بخش كتب خطي»، '''''رهنمون'''''. ش 6 (پاييز 1372)، ص174.</ref>. از 1371ش گروهی از فارغالتحصیلان مدرسه به تصحیح این فهرستها پرداختند<ref>كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسه عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي].</ref>. نخستین رئیس كتابخانه ملا محمد ابراهیم ملاباشی لاریجانی بوده است. كتابخانه زیر نظر معاونت پژوهشی مدرسه اداره و بودجه آن از طریق كمكهای مردمی و موقوفات مدرسه تأمین میگردد<ref name=":0" />. كتابخانه دارای شعبههایی در شهرستانهای یزد، مشهد، و زاهدان و تعدادی كتابخانه تخصصی مانند كتابخانه كلام، فلسفه، و حقوق است. علاوه بر مجموعه كتابهای چاپی فارسی و عربی و لاتین دارای گنجینهای گرانبها از كتابهای خطی نفیس و كمیاب و نیز نسخههایی ارزشمند از كتابهای چاپ سنگی در زمینه علوم و معارف اسلامی است<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه». '''''رهنمون'''''. ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1372)، ص238- 249.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
بهارعلی فتحی | بهارعلی فتحی | ||
نسخهٔ ۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۳
كتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری، یكی از معتبرترین كتابخانههای مدارس دینی ایران كه به نامهای «ناصریه»، «سپهسالار»، و «دانشكده معقول و منقول»، شهرت داشته است. میرزا حسینخان سپهسالار (1241- 1298ق / 1825-1881م) صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار در 1296ق / 1879م در صدد ایجاد مسجد و مدرسهای در ضلع جنوبی باغ منزل خود برآمد و در 1297ق / 1880م كتابخانه مدرسه را تأسیس كرد[۱]. سال بعد با خرید كتابخانه شخصی اعتضادالسلطنه، وزیر علوم و معارف ناصرالدین شاه، مجموعهای ارزشمند از كتابهای خطی را به موقوفههای خود افزود[۲]. پس از درگذشت سپهسالار، ناصرالدین شاه براساس وقفنامه مدرسه كه حاكم عصر را متولی آن قرار داده بود، تولیت مدرسه را بر عهده گرفت و یحیی خان مشیرالدوله را كه وزارت عدلیه آن زمان را در دست داشت، مأمور تكمیل بنا و تأسیس مدرسه كرد؛ اما او نیز قبل از پایان كار درگذشت[۳]. در 1304-1305ش به دستور علی اصغر حكمت، وزیر فرهنگ آن عصر، فهرستی از كتابها زیر نظر بدیعالزمان فروزانفر* تهیه شد[۴]. از آن سال به بعد تا 1313ش، 294 نسخه خطی و چاپی مدرسه سعدالدوله یا «سعدیه»، 219 نسخه خطی مدرسه صدر، و 612 جلد كتاب مدرسه مشیرالدوله به این كتابخانه منتقل شد[۵]. در 1313ش مدرسه با عنوان «دانشكده معقول و منقول دانشگاه تهران» افتتاح شد و تنی چند از استادان و مدرسان آن زیر نظر بدیعالزمان فروزانفر به تهیه فهرستی از كتابهای آن همت گماشتند[۶]. در 1329ش كتابخانه از ساختمان پیشین به ساختمان مجاور آن در ضلع شرقی میدان بهارستان و در جنب مجلس شورای اسلامی انتقال یافت[۷]. در 1335ش «انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی» در تهران تهیه، چاپ و انتشار فهرستی از نسخ خطی كتابخانه را زیر نظر علینقی منزوی و محمد تقی دانشپژوه* در دستور كار خود قرار داد[۸]. از 1371ش گروهی از فارغالتحصیلان مدرسه به تصحیح این فهرستها پرداختند[۹]. نخستین رئیس كتابخانه ملا محمد ابراهیم ملاباشی لاریجانی بوده است. كتابخانه زیر نظر معاونت پژوهشی مدرسه اداره و بودجه آن از طریق كمكهای مردمی و موقوفات مدرسه تأمین میگردد[۷]. كتابخانه دارای شعبههایی در شهرستانهای یزد، مشهد، و زاهدان و تعدادی كتابخانه تخصصی مانند كتابخانه كلام، فلسفه، و حقوق است. علاوه بر مجموعه كتابهای چاپی فارسی و عربی و لاتین دارای گنجینهای گرانبها از كتابهای خطی نفیس و كمیاب و نیز نسخههایی ارزشمند از كتابهای چاپ سنگی در زمینه علوم و معارف اسلامی است[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سحاب، ابوالقاسم. تاريخ مدرسة عالي سپهسالار. تهران: [بينا]، 1329، ص53.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»، رهنمون. ش 7 (زمستان 1372)، ص240- 241.
- ↑ رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، ماهنامة مسجد. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)، ص54.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»،رهنمون. ش 7 (زمستان 1372)،ص242- 243.
- ↑ سحاب، ابوالقاسم. تاريخ مدرسة عالي سپهسالار. تهران: [بينا]، 1329،ص54.
- ↑ كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسة عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي مدرسه].
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، ماهنامة مسجد. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)،ص54.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي و مدرسه عالي شهيد مطهري(2): بخش كتب خطي»، رهنمون. ش 6 (پاييز 1372)، ص174.
- ↑ كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسه عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي].
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه». رهنمون. ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1372)، ص238- 249.
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
بهارعلی فتحی